Nieuws 01 november 2024

'Nederland kan leren van schikkingspraktijken in de VS'

In Nederland worden fraudezaken bij bedrijven vaak afgehandeld met boetes. In de Verenigde Staten gaat dat anders: daar gaan schikkingen regelmatig gepaard met extra voorwaarden, zoals toezichtseisen. Daar moeten accountants en justitie van leren, betoogt hoogleraar Marcel Pheijffer in zijn column in het FD.

Pheijffer haalt in zijn opiniestuk het voorbeeld aan van de Canadese TD Bank, die in de VS een schikking van meer dan drie miljard dollar trof vanwege tekortkomingen in haar antiwitwasbeleid.

Die schikking kwam met aanvullende verplichtingen, waaronder een herziening van het antiwitwasbeleid. Gedurende drie jaar moet een onafhankelijke toezichthouder controleren of de bank aan de eisen voldoet, met een proeftijd van vijf jaar, waardoor de bank acht jaar onder toezicht staat.

TD Bank mag ook pas dividend uitkeren als het antiwitwasprogramma op orde is. Zonder toestemming van justitie mag de bank geen nieuwe kantoren openen, geen nieuwe markten betreden en gelden er ook productbeperkingen. Daarnaast lopen er strafrechtelijke onderzoeken naar medewerkers en is de bank verplicht om daaraan medewerking te verlenen.

Watjes

In Nederland treedt de overheid een stuk milder op. "Nederlandse banken en bankiers die sputteren over het optreden van de Nederlandse overheid inzake haar witwasbeleid, moeten de relatief milde Hollandse aanpak koesteren: vergeleken met de Amerikanen zijn we hier watjes", aldus Pheijffer.

Volgens Pheijffer hebben schikkingsvoorwaarden ook een betekenis voor controlerend accountants, verwijzend naar een corruptiezaak tegen Airbus, dat een Nederlandse holding heeft. Een klokkenluider meldde smeergeldbetalingen die de accountant niet had ontdekt.

Voorwaarde bij de schikkingen die de vliegtuigbouwer trof met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de VS, is dat Airbus de interne controle flink moet aanscherpen. "Zaken die de accountant goed kan én moet controleren", stelt Pheijffer, die benadrukt dat accountants daar extra op bedacht moeten zijn bij bedrijven die een schikking hebben getroffen.