Nieuws 21 mei 2025

Financieel Jaarverslag Rijk: Voorzichtigheid, ondanks goede cijfers

Nederland staat er financieel goed voor. Ondanks een lichte krimp in het eerste kwartaal groeide de Nederlandse economie in 2024 met een procent. De groei was sterker dan verwacht en dat had een positief effect op de overheidsfinanciën.

Dat blijkt uit het Financieel Jaarverslag van het Rijk 2024. Minister van Financiën Eelco Heinen bood de verantwoordingsstukken op Verantwoordingsdag aan de Tweede Kamer aan.

"We presenteren dit jaarverslag opnieuw tegen de achtergrond van grote internationale spanningen", aldus de minister. De aanhoudende oorlog in Oekraïne en aangekondigde importheffingen door de regering-Trump leiden tot veel onzekerheid en dus moet Nederland zich niet rijk rekenen, stelt Heinen. "Daarom is het belangrijk om behoedzaam met de overheidsfinanciën om te gaan en vast te houden aan het herstel van begrotingsdiscipline."

Economie, inflatie en koopkracht

De economie deed het in 2024 goed, stelt het kabinet. De economische groei over 2024 kwam uit op 1 procent; iets positiever dan het Centraal Planbureau vooraf had becijferd (0,6 procent groei). De werkloosheid bleef historisch laag (3,7 procent).

De inflatie was hoger (3,3 procent) dan gemiddeld in de rest van de eurozone (2,4 procent) en de lonen stegen in 2024 met gemiddeld 6,7 procent. De stijging van de koopkracht kwam uit op 2,9 procent. Ook dat was meer dan vooraf was voorzien.

Begrotingstekort en staatsschuld

De overheidsfinanciën over het afgelopen jaar vallen positiever uit dan bij de start van het begrotingsjaar werd verwacht, bijvoorbeeld doordat uitgaven naar latere jaren zijn verschoven. Het begrotingstekort (EMU-saldo) over 2024 kwam uit op -0,9 procent van het bbp (een tekort van 10,1 miljard euro). In de Miljoenennota 2024 werd het tekort nog geraamd op -2,9 procent van het bbp.

De staatsschuld (EMU-schuld) stond eind 2024 op historisch gezien laag niveau van 43,3 procent van het bbp (491,6 miljard euro). De verwachting is wel dat de schuld de komende jaren oploopt. Nederland blijft met de gerapporteerde cijfers ruim binnen de Europese referentiewaarden voor het tekort (3 procent bbp) en de schuld (60 procent bbp) van het Stabiliteits- en Groeipact (SGP).

Inkomsten en uitgaven

De belasting- en premieontvangsten kwamen in 2024 in grote lijnen overeen met de verwachtingen. Aan de uitgavenkant van de Rijksbegroting is in totaal per saldo 17 miljard euro aan uitgaven lopende het jaar uitgesteld (kasschuiven), of niet volledig besteed (onderuitputting).

Dit is vooral het gevolg van onrealistische ambities en de hardnekkige krapte op de arbeidsmarkt. Het kabinet blijft in het begrotingsproces inzetten op meer realisme in ambities en plannen. De kasschuiven in 2024 zijn onderdeel van die aanpak.

Rechtmatigheid en onvolkomenheden

In 2024 is de rechtmatigheid van de overheidsfinanciën over het geheel genomen verder verbeterd. Bij de uitgaven (99,67 procent) en ontvangsten (99,94 procent) ligt het rechtmatigheidspercentage binnen de door de Algemene Rekenkamer gehanteerde tolerantiegrens van 1 procent. Alleen bij de verplichtingen (98,94 procent) wordt die norm, ondanks een kleine verbetering, licht overschreden. Daarnaast constateert de Algemene Rekenkamer in totaal 40 onvolkomenheden, waarvan drie ernstig.

Het Financieel Jaarverslag van het Rijk, de departementale jaarverslagen en alle andere verantwoordingsstukken zijn te vinden via de website rijksfinancien.nl.