Nieuws 26 januari 2026

Toezichthouder ACM wil innovatie aanjagen, om Nederland weerbaarder te maken

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) gaat zich extra inspannen om de "extreme Nederlandse afhankelijkheid" van een aantal zeer grote, niet-Europese bedrijven te verminderen.

Dat maakte de toezichthouder bekend bij de presentatie van de 2026-editie van ‘Staat van de markt’, de jaarlijkse uitgave die inzicht geeft in het functioneren van diverse markten in Nederland. In het algemeen neemt de bedrijvendynamiek af in ons land, ziet de ACM. Verschillende indicatoren wijzen op een afname van de concurrentie in het afgelopen decennium. Er is sprake van meer marktconcentratie en daardoor meer marktmacht.

In de uitgave wordt onder meer stilgestaan bij de invloed van private equity. De opkomst van private investeerders draagt bij aan investeringen en productiviteit, maar te sterke winstprikkels kunnen publieke belangen schaden en vragen om proportionele, sectorspecifieke maatregelen, meent de toezichthouder.

De ACM stelt ook dat het steeds duidelijker wordt dat het noodzakelijk is om als Nederland minder afhankelijk te worden van een paar zeer grote bedrijven buiten Europa. Nederlandse bedrijven kunnen door innovatie weerbaarder worden. De toezichthouder ziet een rol voor zichzelf om die innovatie aan te jagen, door drempels daarvoor weg te nemen.

Clouddiensten

Als voorbeeld noemt de ACM de markt van clouddiensten. Die maken het voor bedrijven makkelijk om ICT-diensten te gebruiken zonder zelf te hoeven investeren in apparatuur en software. Die markt wordt gekenmerkt door een sterke afhankelijkheid van een aantal zeer grote, niet-Europese aanbieders, zoals de Amerikaanse techbedrijven Microsoft, Amazon, Apple en Google.

De Nederlandse overheid wil van die afhankelijkheid af, vanuit geopolitiek en strategisch oogpunt. De grote marktmacht van zulke bedrijven komt voor een groot deel door wat de ACM "hoge overstapdrempels" noemt. Het is duur, kost veel tijd en het is complex om van clouddienst te wisselen. Overstappen is daarom zeldzaam, stelt de toezichthouder vast.

Minder drempels

Dit jaar gaat de ACM nog onderzoeken hoe deze afhankelijkheid verminderd kan worden, bijvoorbeeld door het verlagen van die overstapdrempels. "De nieuwe Europese Data Act moet het makkelijker maken voor nieuwe bedrijven om toe te treden en voor klanten om over te stappen", stelt bestuursvoorzitter Martijn Snoep van de ACM.

Niet alleen bedrijven moeten weerbaarder zijn, maar ook de consument. "We zien dat door de digitale wereld de weerbaarheid van consumenten in gevaar komt. Het beschermen van die consument is ook onze rol", meent Snoep.

De ACM onderzoekt dit jaar onder andere verslavende ontwerpen en misleidende technieken van digitale platformen en de verkoop van vapes aan minderjarigen via Snapchat.

ACM ‘Staat van de markt 2026’