Nieuws Vandaag

NOvA opent deur voor onder meer accountants als aandeelhouder

De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) wil externe aandeelhouders toelaten tot advocatenkantoren, waardoor onder meer accountantskantoren zich straks wellicht kunnen inkopen. De stap zou de deur ook openzetten voor private-equitypartijen.

De NOvA kondigde de koerswijziging aan tijdens een bijeenkomst op het ministerie van Justitie en Veiligheid. De voorwaarden moeten nog worden uitgewerkt en goedgekeurd door het College van Afgevaardigden van de beroepsorganisatie.

Naast accountantskantoren komen stichtingen, rechtsbijstandsverzekeraars en private-equityinvesteerders in beeld als mogelijke aandeelhouders. Volgens de NOvA wordt geen enkele aandeelhoudersvorm bij voorbaat uitgesloten. Wel moet de ruimte voor externe financiering beperkt blijven. De voorwaarden worden "met gezwinde spoed" uitgewerkt, zegt de NOvA tegen het Financieele Dagblad.

Buitenstaanders

De voorgenomen verruiming volgt op decennia waarin de beroepsorganisatie buitenstaanders weerde. De huidige Verordening op de advocatuur staat alleen advocaten toe eigenaar te zijn van een advocatenkantoor. Volgens de NOvA sluiten de regels voor organisatiestructuren niet altijd meer aan op ontwikkelingen in de rechtspraktijk. Externe financiering kan investeringen in digitalisering, AI-toepassingen en nieuwe vormen van dienstverlening ondersteunen en daarmee bijdragen aan een betere toegang tot het recht. "Daartegenover staan risico's voor onafhankelijkheid, zeggenschap en geheimhouding", aldus de beroepsorganisatie.

In het voorgestelde stelsel vormen advocaten binnen een kantoor gezamenlijk een afzonderlijke organisatorische eenheid, de zogenoemde staak. Die moet doorslaggevende zeggenschap houden over de beroepsuitoefening en de naleving van de kernwaarden. Ook wanneer andere partijen aandelen bezitten, mag de feitelijke invloed op het werk van advocaten niet buiten die eenheid komen te liggen. De afspraken worden vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst.

Naast individuele advocaten wil de NOvA ook kantoren zelfstandig verantwoordelijk maken voor de naleving van beroepsregels. Alle kantoren moeten dan worden geregistreerd. Samenwerking met andere beroepsgroepen en externe financiering vereisen in het nieuwe systeem voorafgaande beoordeling door de orde. Bij het toezicht voorziet de NOvA een rol voor een nog op te richten onafhankelijke toezichthouder advocatuur.

Advocountants

De discussie over samenwerking tussen advocaten en accountants kent een lange geschiedenis. Arthur Andersen probeerde in 2002 zelfs tot aan het Europese Hof van Justitie het recht te verkrijgen advocaten in dienst te hebben, wat destijds tot de term ‘advocountants’ leidde.

Ook vanuit de politiek is er druk om alternatieve organisatievormen te onderzoeken. Toenmalig minister van Justitie Sander Dekker gaf daarvoor in 2020 opdracht. Staatssecretaris Claudia van Bruggen wil dit najaar een standpunt over dat onderzoek innemen. Nieuwe organisatievormen worden gezien als een mogelijke manier om rechtshulp betaalbaarder en toegankelijker te maken.

• NOvA schetst eerste visie op toekomstbestendige advocatenkantoren en verantwoorde vernieuwing