Nieuws Vandaag

NOvA wil omstreden voorstel over verschoningsrecht van tafel

De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) roept kabinet en parlement op een deel van de Tweede aanvullingswet bij het nieuwe Wetboek van Strafvordering in te trekken. Volgens de advocatenorde wordt het professioneel verschoningsrecht daarin onvoldoende beschermd en komt de centrale rol van de rechter-commissaris onder druk te staan.

De kritiek van de advocatuur richt zich op een voorgestelde wijziging waarbij het Openbaar Ministerie een grotere rol krijgt bij de beoordeling van mogelijk verschoningsgerechtigde informatie.

De rechter-commissaris zou daarbij volgens de NOvA worden teruggebracht tot een “restfunctie”. Dat staat volgens de orde haaks op recent aangenomen wetgeving, waarin juist een stevige positie voor de rechter-commissaris is vastgelegd.

De NOvA benadrukt dat burgers vertrouwelijk met hun advocaat moeten kunnen communiceren, zonder risico dat die informatie bij opsporingsdiensten terechtkomt. Daarbij wijst de orde ook op een uitspraak van de Hoge Raad uit 2024 over het belang van procedurele waarborgen rond het verschoningsrecht en de regierol van de rechter-commissaris.

Achterstanden

De wetgever motiveert de voorgenomen wijziging met praktische problemen rond grote digitale datasets en daardoor oplopende achterstanden. Maar de NOvA meent dat alternatieven onvoldoende zijn onderzocht.

De beroepsorganisatie pleit onder meer voor betere filtertechnieken, gespecialiseerde capaciteit en centrale expertise, zonder afbreuk te doen aan het verschoningsrecht.

De oproep wordt gesteund door de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (KNB), zo schrijft de NOvA. “De standpunten van de NOvA en de KNB komen nagenoeg overeen en beide beroepsorganisaties onderschrijven elkaars oproep dan ook volledig.”

Technologie

Tegenover het FD stelt de Raad voor de Rechtspraak dat de bestaande wetgeving rondom het verschoningsrecht sterk achterloopt op technologische ontwikkelingen. De raad is voorstander van modernisering, mits voldoende waarborgen zijn ingebouwd.

Het OM meent dat in zulke waarborgen voldoende is voorzien en dat de rechter-commissaris betrokken blijft. Maar advocatenkantoor Stibbe spreekt volgens het FD van een “verbijsterend consultatievoorstel” dat een fundamentele rechtsstatelijke waarborg “ondermijnt” en daarom “zo snel mogelijk van tafel” moet.

Het FD memoreert in het bericht de zaak rondom vermogensbeheerder Box Consultants, die begon als een fraudeonderzoek maar uiteindelijk draaide om een schending van het verschoningsrecht door het OM en de FIOD. Die kwestie raakt ook het accountantsberoep en leidde recent nog tot een tuchtrechtelijke uitspraak.