Nieuws Vandaag

AFM biedt vier pijlers voor 'robuuste aanpak' CSRD-assurance door accountants

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) ziet dat oob-accountantsorganisaties de afgelopen jaren belangrijke stappen hebben gezet voor het geven van assurance bij duurzaamheidsinformatie. De toezichthouder komt na verkennend onderzoek met vier pijlers om de kwaliteit van CSRD-assurance te versterken.

Hoewel de Europese duurzaamheidsrichtlijn CSRD nog altijd niet is opgenomen in de Nederlandse wet, hebben vrijwel alle grote beursgenoteerde ondernemingen hun verslag over boekjaar 2024 al vrijwillig volgens de CSRD opgesteld. De zes oob-accountantsorganisaties hebben in 2025 voor het eerst assurance verleend over die duurzaamheidsverslagen.

Enkele jaren geleden deed de AFM al verkennend onderzoek, in aanloop naar de eerste ronde CSRD-assurance. Volgens de toezichthouder zijn er sindsdien goede stappen gezet door de zes oob-accountantsorganisaties. De AFM stelt dat de kantoren hun stelsel van kwaliteitsbeheersing voor CSRD-assurance verder hebben ontwikkeld. Ook ziet de toezichthouder vooruitgang waar het gaat om capaciteit, deskundigheid en organisatorische voorbereiding op de CSRD.

Impactvolle ondernemingen

Sean Weggelaar, manager van het Greentech-team van de AFM, erkent dat de reikwijdte van duurzaamheidsverslaggeving door het Omnibus-pakket van de Europese Commissie flink is beperkt. Maar voor de AFM blijft duurzaamheid "onverminderd een strategisch punt", stelt hij. "Minder maatregelen verandert niets aan de risico's."

De CSRD heeft bovendien nog steeds betrekking op de meest impactvolle ondernemingen. Dat minister Heinen van Financiën in afwachting van de Nederlandse CSRD-implementatiewet recent heeft gekozen voor een reparatieclausule voor rapportages over 2024 en 2025, noemt Weggelaar een "logische keus".

Tien dossiers

De AFM heeft bij het verkennend onderzoek zowel gekeken naar het stelsel van kwaliteitsbeheersing van de oob-accountantsorganisaties, als naar tien CSRD-controledossiers; twee per big four-kantoor en één bij elk van de andere twee oob-kantoren, Forvis Mazars en BDO. Projectleider Jeanine van Gestel benadrukt dat een en ander op vrijwillige basis is gegaan en dat de dossiers niet zijn getoetst. De AFM is tevreden met de bevindingen, aldus Van Gestel. "Er zijn grote stappen gemaakt door de kantoren, vooral rondom kwaliteitsbeheersing."

In het onderzoek geeft de toezichthouder aan voorbeelden te hebben gezien waarbij "interventies van de assurance-teams verbeteringen opleverden in de CSRD-verslaggeving, bijvoorbeeld inzake de DMA (dubbele materialiteitsanalyse, red.), correcties op de volledigheid van te rapporteren broeikasgasemissies en het juist toepassen van de ESRS'en" (Europese standaarden voor duurzaamheidsverslaggeving). "Hieruit blijkt het belang van CSRD-assurance", aldus de AFM.

Vier pijlers

De AFM presenteert in het rapport vier pijlers voor een "robuuste aanpak" van CSRD-assurance, waarmee de kwaliteit kan worden gewaarborgd:

• Zorg voor een robuust stelsel van kwaliteitsbeheersing voor CSRD-assurance.
• Zorg voor een deskundig assurance-team en goed projectmanagement.
• Begrijp je cliënt en zijn processen voor een goed assurance-plan.
• Stem de uit te voeren werkzaamheden af op de ingeschatte assurance-risico's en de assurance-materialiteit.

Het lijken vanzelfsprekendheden, erkent de toezichthouder, maar in deze fase is het wel van belang zulke uitgangspunten te benoemen. Volgens Van Gestel was er bij de eerste ronde CSRD-assurance nog sprake van een "eerstejaars-effect" en moeten de kantoren voor volgende jaren kunnen steunen op een robuust stelsel; ook als de capaciteit wordt teruggeschroefd vanwege de Omnibus-maatregelen.

Dat de CSRD-assuranceteams in de praktijk vaak samenwerken met de teams voor wettelijke controles, is wat de AFM betreft positief. "Dat verrijkt en versterkt elkaar", meent Weggelaar. De AFM zag ook dat de eerste ronde duurzaamheidscontroles voor de kantoren een "zoektocht" was.

Reguliere vergunninghouders

De toezichthouder benadrukt dat het een nieuw terrein is, dat wezenlijk verschilt van financiële assurance en vraagt om andere expertise. Omdat de AFM als één van de eerste toezichthouders in Europa onderzoek heeft gedaan naar CSRD-assurance, gaat de autoriteit de ervaringen delen met toezichthouders in andere landen.  

De AFM moedigt de zes oob-accountantsorganisaties aan om de positieve lijn van de robuuste aanpak voort te zetten, met behulp van de inzichten uit het rapport. Vanaf boekjaar 2027 gaat de CSRD ook gelden voor grote ondernemingen met meer dan duizend werknemers en een omzet boven € 450 miljoen. Dan kan de CSRD-assurance ook worden verleend door accountantsorganisaties met een reguliere AFM-vergunning.

De AFM wil met het rapport ook die reguliere vergunninghouders helpen bij hun strategische keus om wel of niet CSRD-assurance te gaan verlenen en ze ondersteunen bij een goede voorbereiding. Meer dan toezichthouder is de AFM in deze fase een "coöperatieve wijkagent" om ervaringen mee te delen, aldus Van Gestel. "Laten we hierin vooral met elkaar groeien."

• AFM: 'CSRD-assurance: 4 pijlers voor een robuuste aanpak'