Nieuws Vandaag

Kledingmerken misleiden klanten met 'sociaal verantwoorde' producten en 'commerciële audits'

Een aantal kledingmerken claimt ten onrechte dat producten verantwoord en met respect voor mensenrechten zijn geproduceerd. Ze zouden zich verschuilen achter "commerciële" externe audits, waaruit zou blijken dat alles in orde is. De Consumentenbond, Schone Kleren Campagne (SKC) en Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO) spreken van 'social washing', die moet worden aangepakt.

Bij social washing doen bedrijven zich sociaal verantwoord voor, terwijl er achter de schermen nog heel veel mis is, aldus de Consumentenbond. Ze maken bijvoorbeeld reclame met campagnes over eerlijke lonen en goede werkomstandigheden, terwijl bij hun leveranciers in werkelijkheid sprake is van bijvoorbeeld onveilige werkomstandigheden, slechte arbeidsvoorwaarden of zelfs dwangarbeid.

De instellingen bekeken wat modeketens en kledingmerken beweren over hun sociale verantwoordelijkheid op sociale media, in hun winkels, op hun websites en in hun duurzaamheidsverslagen. Die claims zijn vergeleken met onderzoeken van onafhankelijke partijen. "Wat blijkt is dat de realiteit vaak anders is dan de kledingmerken je willen doen laten geloven. In de fabrieken worden mensenrechten regelmatig geschonden", stelt Consumentenbond-directeur Sandra Molenaar.

Externe audits

Kledingproducenten verwijzen in reactie op deze aantijgingen vaak naar externe audits, waaruit zou blijken dat alles in orde is. De drie partijen hebben forse kritiek op deze duurzaamheidsaudits, die ze als "commerciële audits" kwalificeren, omdat de audit wordt betaald door de opdrachtgever.

Dat roept de vraag op hoe onafhankelijk de audits zijn, stellen de drie partijen. "Er is dus een perverse prikkel voor het auditbedrijf om niet te negatief te zijn, zodat ze de volgende keer opnieuw worden ingeschakeld", schrijft SKC op de eigen site. SOMO stelt in de eigen berichtgeving dat bekend is dat zulke externe audits "onbetrouwbaar" zijn.

Ook zouden de audits vaak vooraf aangekondigd worden, waardoor leveranciers de tijd krijgen om problemen te verhullen. Als er al misstanden gerapporteerd worden, blijft dat onzichtbaar voor buitenstaanders; de audits zijn niet openbaar. Daardoor is het volgens SKC, SOMO en de Consumentenbond onduidelijk of kledingmerken eventueel wél gesignaleerde misstanden daadwerkelijk aanpakken.

Rapporten

Van de tachtig onderzochte kledingmerken is over acht merken een rapport opgemaakt. Deze acht, waaronder WE Fashion, Nike en Puma, waren zo misleidend dat er een rapport is opgesteld en overhandigd aan de Autoriteit Consument & Markt (ACM).

De opstellers vragen de ACM daarin om actiever te controleren op social washing. Volgens hen heeft de ACM aangegeven een en ander serieus te nemen en te bekijken wat er gedaan kan worden om social washing aan te pakken.