Nieuws Vandaag

AFM wil dat kwaliteit leidend is in het hele beloningsbeleid van accountantsorganisaties

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) ziet dat de meeste oob-accountantsorganisaties inmiddels de maatregelen van de NBA voor een passend beloningsbeleid hebben ingevoerd. De toezichthouder wil dat accountantsorganisaties ook zorgen dat kwaliteit leidend wordt in hun gehele beloningsbeleid en doet daarvoor drie aanbevelingen.

Prestatieprikkels in het beloningsbeleid beïnvloeden het gedrag en de cultuur binnen een organisatie en daarmee ook de kwaliteit van wettelijke controles, zo stelt de AFM in een rapport over het beloningsbeleid in de accountancy.

De toezichthouder wilde meer inzicht krijgen in de wijze waarop de zes oob-accountantsorganisaties invulling geven aan een passend beloningsbeleid, om de kwaliteit van wettelijke controles te verzekeren. Daarom onderzocht de AFM de implementatie van de eerdere maatregelen uit het NBA-rapport In het publiek belang in het beloningsbeleid van de kantoren. Ook bekeek de AFM de toepassing van dit beleid met behulp van een inschatting en onderbouwing van volwassenheidsniveaus.

De meeste oob-accountantsorganisaties hebben de NBA-maatregelen inmiddels geïmplementeerd in hun beloningsbeleid. Ook zijn er goede voorbeelden van het monitoren en evalueren daarvan. Tegelijkertijd ziet de AFM nog ruimte voor versterking van het beloningsbeleid.

Winstonafhankelijke beloning en claw-back-regeling

Zo zijn de winstonafhankelijke beloning van bestuurders en de claw-back-regeling nog niet overal geïmplementeerd. Bestuurders van de Nederlandse topholding van een oob-accountantsorganisatie moeten volgens de NBA-maatregelen een beloning ontvangen die niet afhankelijk is van de winst van de organisatie in het betreffende jaar. De meeste oob-kantoren hebben zo'n winstonafhankelijke beloning ingevoerd, maar nog niet allemaal. Dat zorgt voor een ongelijke praktijk tussen accountantsorganisaties, aldus de AFM.

Ook de zogenoemde claw-back-regeling is niet overal geïmplementeerd en wordt weinig toegepast. Die regeling betreft een reservering van een deel van de winstrechten voor een periode van zes jaar, die vervalt als een equity partner verwijtbaar heeft gehandeld bij het afgeven van een verkeerde verklaring, waaruit maatschappelijke schade is ontstaan.

Aanbevelingen

Op basis van het onderzoek komt de AFM met drie aanbevelingen.

1: Zet verdere stappen in het monitoren en evalueren van beloningsbeleid

Het is niet alleen belangrijk dat er passend beloningsbeleid is, het moet ook worden gemonitord en geëvalueerd, aldus de toezichthouder. Dat kan kwetsbaarheden in het beleid aan het licht brengen, zodat die aangepakt kunnen worden en de aandacht voor de kwaliteit van wettelijke controles verder kan toenemen.

De AFM ziet per accountantsorganisatie een variatie in volwassenheidsniveaus. Sommige hebben bijvoorbeeld de monitoring goed op orde, maar kunnen de evaluatie verder uitdiepen. Het bestuur heeft doorgaans meer aandacht voor monitoring en evaluatie dan de raad van commissarissen. Tegelijk kan de rvc een belangrijke stimulans zijn bij de verdere ontwikkeling van passend beloningsbeleid.

2: Vergroot de transparantie over de rol van kwaliteit in het beloningsbeleid

Accountantsorganisaties gebruiken verschillende systemen ter verdeling van de winst onder equity partners. Sommige hanteren een systeem van gelijke winstdeling onder de partners, andere van verschillende winstrechten per groep, op basis van rol en verantwoordelijkheid. Bij sommige organisaties is sprake van een combinatie van deze winstdelingssystemen.

Meer transparantie over de indeling van equity partners in groepen kan bijdragen aan het stimuleren van een kwaliteitsgerichte cultuur, meent de AFM. Een goed praktijkvoorbeeld is dat de criteria voor deze indeling worden gekoppeld aan de langetermijndoelen van de organisatie, waar kwaliteit een belangrijk onderdeel van is.

3: Maak kwaliteit aantoonbaar doorslaggevend in de variabele beloning

Kwaliteit van wettelijke controles is een belangrijke prestatie-indicator voor een passend beloningsbeleid, aldus de AFM. Kwaliteit kan daarmee gemonitord worden en de organisatie kan de resultaten vervolgens inzetten om een lerende houding bij externe accountants te stimuleren. In de beoordeling en beloning van externe accountants is de kwaliteit van wettelijke controles niet altijd aantoonbaar doorslaggevend. De AFM heeft in de praktijk gezien dat dat wel kan.

De toezichthouder verwacht dat accountantsorganisaties de komende periode gericht aan de slag gaan met het versterken van hun beloningsbeleid, op basis van de aanbevelingen. "Zo blijft de sector stap voor stap werken aan een sterke kwaliteitsgerichte cultuur", aldus de AFM.

Reactie NBA

Het bestuur van de NBA heeft met instemming kennis genomen van de bevindingen van de AFM. De beroepsorganisatie ziet net als de toezichthouder dat de oob-kantoren sinds de verschijning van de 53 maatregelen in 2014 hebben gewerkt aan een passend beloningsbeleid. Tegelijk is het goed dat de AFM signaleert dat er nog ruimte is voor verdere verbetering, bijvoorbeeld ten aanzien van de winstonafhankelijke beloning en het toepassen van de claw-back-regeling, aldus de NBA.

NBA-voorzitter Bianca de Jong-Muhren is blij met de maatregelen die de oob-accountantsorganisaties hebben genomen rondom hun beloningsbeleid. "Als sector hebben we destijds zelf een stevig pakket aan maatregelen gepresenteerd, om de kwaliteit van accountantscontroles te verbeteren. Het is goed dat die ook ten aanzien van het beloningsbeleid zijn opgepakt."

De NBA-voorzitter onderschrijft de stellingname van de AFM dat er ook nog ruimte is voor verdere verbetering. "De AFM laat via praktijkvoorbeelden zien dat passend beloningsbeleid mogelijk is. De NBA hoopt dat de oob-kantoren dergelijke best practices zullen oppakken."

• AFM-rapport Kwaliteit als bron van een passend beloningsbeleid