Nieuws Vandaag

Advocatuur is gebaat bij toelating van externe partijen, zoals accountants

De advocatuur in Nederland is te gesloten en zou gebaat zijn bij het toelaten van externe partijen zoals accountants en alternatieve organisatiestructuren. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van het WODC.

Volgens onderzoekers Christiaan Stokkermans (Erasmus Universiteit) en Heinrich Winter (Onderzoeksbureau Pro Facto) is de huidige structuur van de advocatuur in Nederland te gesloten en daarmee onvoldoende toekomstbestendig. De onderzoekers hebben in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) gekeken naar moderne praktijkstructuren voor advocaten.

Moeilijk toegang

Tegenover het FD stelt Stokkermans dat de advocatuur inmiddels volledig vastloopt, door een groot verschil tussen vraag en aanbod. Vooral mkb-bedrijven en particulieren met een lager of middeninkomen hebben steeds moeilijker toegang tot betaalbare juridische bijstand, stelt hij. "Het aanbod van advocatendiensten sluit onvoldoende op de vraag aan."

Volgens de onderzoekers is de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) te veel gericht op individuele advocaten, waardoor waardoor noodzakelijke vernieuwing uitblijft. "Stokkermans en Winter pleiten dan ook voor een andere, onafhankelijke regelgever dan de Orde, tenzij de NOvA alsnog op korte termijn in beweging komt", zo schrijft het FD.

Samenwerken

In de advocatuur is het al langer onrustig, nadat bureau BrandMR zich in 2020 verzette tegen de regel dat alleen advocaten eigenaar van een advocatenkantoor mogen zijn. Het kantoor, dat verzekeraar De Goudse als grootaandeelhouder heeft, stelde dat de beroepsregels voor advocaten in strijd zijn met de Mededingingswet.

Toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) zette vervolgens de NOvA onder druk om de beroepsregels aan te passen. Inmiddels doet BrandMR al een aantal jaren mee aan een experiment van de NOvA, dat uiteindelijk het aanbod van juridische dienstverleners zou kunnen verbreden. Stokkermans meent dat dit experiment inmiddels wel lang genoeg loopt en dat het in de praktijk werkt.

Accountants en private equity

Volgens de onderzoekers moet ook de samenwerking van advocaten met andere partijen worden verbreed. Nu mag binnen de advocatuur alleen worden samengewerkt met notarissen, belastingadviseurs en octrooigemachtigden.

Stokkermans en Winter adviseren om meer ruimte te geven aan samenwerking met partijen zoals accountantskantoren, zodat die kunnen fuseren met advocatenkantoren of zelf advocaten in dienst nemen. "Veel mkb-ondernemers nemen al diensten af van een accountantskantoor en hebben behoefte aan een onestopshop waar zij ook advocatendiensten kunnen afnemen", zegt Stokkermans in het FD. 

Ook de samenwerking van advocaten met private investeerders moet volgens de onderzoekers door de regelgever "welwillend worden bekeken", schrijft het FD. "Het huidige verbod op externe investeerders in de advocatuur belemmert volgens het rapport schaalvergroting en investeringen, bijvoorbeeld in kunstmatige intelligentie."

'Advocountant'

In het verleden is vanuit de advocatuur en de accountancy eerder gewerkt aan een mogelijke fusie van marktpartijen. Zo waren Deloitte en AKD een eind gevorderd met een samengaan, maar werd de 'advocountant' na een aantal geruchtmakende incidenten en aangescherpte regelgeving weer in de ijskast gezet.  

Beroepsorganisatie NOvA doet eigen onderzoek naar nieuwe structuren in de advocatuur; de uitkomsten hiervan worden binnenkort verwacht.

• FD: 'Onderzoek: advocatuur moet open voor externe aandeelhouders'