Nieuws 15 april 2026

IMF vreest slechtste jaar voor wereldeconomie sinds begin corona

De wereldeconomie beleeft door de Iranoorlog dit jaar waarschijnlijk zijn slechtste jaar sinds het begin van de coronacrisis. Dat vreest het Internationaal Monetair Fonds (IMF), dat met nieuwe economische ramingen is gekomen. Vanwege de grote onzekerheid over hoelang het conflict in het Midden-Oosten aanhoudt, becijferde het IMF meerdere scenario's.

In het milde scenario van de nieuwe World Economic Outlook van het IMF blijft de oorlog een kortdurend conflict en blijft de stijging van de olie- en gasprijzen beperkt. Dan is dit jaar nog 3,1 procent groei mogelijk, terwijl de inflatie oploopt naar 4,4 procent. Toch is de vraag hoe realistisch dit scenario nog is. "Ondanks het recente nieuws van een tijdelijk staakt-het-vuren is er al enige schade aangericht", stelt IMF-hoofdeconoom Pierre-Olivier Gourinchas in een toelichting.

Een langere sluiting van de Straat van Hormuz en verdere schade aan boor- en raffinagefaciliteiten zou de mondiale economie dieper en langer verstoren. In een ongunstiger scenario daalt de groei van de wereldeconomie naar 2,5 procent dit jaar en stijgt de inflatie naar 5,4 procent. Het zwaarste doorgerekende scenario gaat er echter van uit dat de verstoring van de leveringen van olie en gas tot volgend jaar aanhoudt. Dan zou de mondiale groei dalen naar 2 procent dit jaar en volgend jaar, terwijl de inflatie boven de 6 procent zou uitkomen.

Laagste groei in jaren

Hiermee lijkt de wereld af te stevenen op de laagste groei sinds 2020. In het eerste coronajaar was sprake van mondiale economische krimp, omdat veel economieën tijdelijk tot stilstand kwamen tijdens zware lockdowns. Daarna volgden meerdere jaren van hernieuwde economische groei. Ook na de forse toename van de inflatie door de Russische inval in Oekraïne in 2022 bleef de wereldwijde groei in IMF-cijfers ruim boven de 3 procent.

Gourinchas merkt op dat het vlak voor de eerste aanvallen van Israël en de VS op Iran juist beter leek te gaan met de wereldeconomie. Onder meer geholpen door de opmars van kunstmatige intelligentie (AI) dacht het IMF eind februari eigenlijk zijn voorspelling voor de mondiale groei dit jaar te gaan verhogen naar 3,4 procent, van een in januari voorspelde 3,3 procent groei.

Volgens het IMF zullen landen de impact van de Iranoorlog verschillend voelen. Wat de gevolgen voor de Nederlandse economie zijn, heeft het fonds niet voor elk scenario uitgerekend. Het IMF stuurt binnenkort weer een onderzoeksmissie naar Nederland. Daarna kan het fonds meer zeggen over hoe ons land ervoor staat.

Financiële markten

De oorlog in het Midden-Oosten kan ook zorgen voor een schok op de financiële markten en zo de financiële stabiliteit in de wereld in gevaar brengen, stelt het IMF in een nieuw Global Financial Stability Report.

"Tot nu toe hebben de markten de schok met een zekere veerkracht opgevangen", constateert econoom Tobias Adrian van het IMF. "Toch moet deze veerkracht niet voor lief worden genomen." De wereldwijde markten reageerden snel na de eerste aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op Iran. De aandelenmarkten lieten stevige verliezen zien, het rendement op staatsobligaties steeg en de volatiliteit nam toe in alle beleggingscategorieën. Daarbij was sprake van een flinke toename van de olie- en gasprijzen.

"Belangrijk is dat deze aanpassing redelijk ordelijk verliep, zonder tekenen van acute liquiditeitsstress of financieringsproblemen bij financiële instellingen en beleggers", aldus Adrian.

Inflatie

Volgens het IMF is echter nog sprake van grote onzekerheid over wat de gevolgen voor de inflatie zijn. Dit onderstreept volgens Adrian de lastige situatie waarmee centrale banken zich geconfronteerd zien. Wanneer komt bijvoorbeeld het moment dat zij hun rentes moeten verhogen om de inflatie te drukken?

De econoom stipt verder aan dat er ook nog allemaal kwetsbaarheden in het systeem zitten, die in een periode als nu zomaar een groter probleem kunnen worden. Zo kampen veel armere landen met hoge overheidsschulden en beperkte begrotingsruimte. Dat verkleint ook de mogelijkheden van die landen om de economische klap van de oorlog op te vangen.

Schaduwbanken

Ook is er de laatste jaren veel meer financiering via zogenoemde 'schaduwbanken', zoals beleggingsfondsen. De regels voor deze partijen zijn vaak niet zo streng als voor banken, maar als zo'n schaduwbank in problemen komt, kan dit ook de echte banken raken.

Het IMF benadrukt dat de belangrijkste risico's voor de financiële stabiliteit niet liggen in de schok zelf, maar in de "versterkingskanalen die marktvolatiliteit en koersdalingen kunnen omzetten in acutere stress". Volgens Adrian heeft dit belangrijke implicaties voor bijvoorbeeld overheden. Hij onderstreept dat ze niet de volgende crisis moeten afwachten, maar ervoor moeten zorgen "dat kwetsbaarheden worden weggenomen en het systeem in staat blijft stress op te vangen zonder deze te versterken".

Bron: ANP/IMF