Nieuws 31 juli 2026

PwC: Regeldruk kost Nederlandse economie jaarlijks 16,8 miljard

Het voldoen aan wet- en regelgeving kostte de Nederlandse economie in 2024 16,8 miljard euro, gelijk aan 1,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Ruim 9 miljard hiervan komt voor rekening van het bedrijfsleven. Dit blijkt uit onderzoek van PwC Nederland, dat met behulp van taalmodellen (LLM's) bijna 19.000 taken analyseerde binnen 923 beroepen.

Deze kosten bestaan uit de arbeidsuren en loonkosten die organisaties besteden aan activiteiten zoals rapportages, vergunningaanvragen, controles en andere nalevingstaken. Terwijl Nederland al geruime tijd kampt met beperkte productiviteitsgroei nemen in verschillende sectoren de nalevingskosten sneller toe dan de arbeidsproductiviteit, aldus PwC.

Hoogste nalevingslast van EU

Uit het onderzoek blijkt dat de totale nalevingskosten tussen 2013 en 2024, gecorrigeerd voor inflatie, met 28 procent zijn toegenomen. Gemeten als aandeel van de totale arbeidskosten had Nederland in 2024 de hoogste nalevingslast van alle 27 EU-landen. Daarnaast laat het onderzoek zien dat in meerdere sectoren, waaronder de bouw, energie, industrie en financiële dienstverlening, de nalevingskosten sneller stijgen dan de arbeidsproductiviteit. Hierdoor groeit het deel van de arbeidskosten dat samenhangt met naleving sneller dan de arbeidsproductiviteit.

"Politici, beleidsmakers en economen zoeken naar manieren om de productiviteitsgroei aan te jagen, omdat toekomstige welvaart steeds meer van productiviteitsverbetering afhankelijk is. Tegelijkertijd laat ons onderzoek zien dat een groeiend deel van de beroepsbevolking zich bezighoudt met regelgeving en naleving", stelt PwC.  Volgens Barbara Baarsma, hoofdeconoom bij PwC Nederland, loopt de Nederlandse economie potentieel veel mis, wanneer schaarse arbeid verschuift van innovatie en ondernemerschap naar het naleven van regels.

Zakelijke dienstverlening en financiële sector grootste kostenposten

Binnen de private sector komen de hoogste nalevingskosten voor rekening van de gespecialiseerde zakelijke dienstverlening (2,9 miljard euro per jaar) en de financiële sector (1,2 miljard euro per jaar). Een deel van deze kosten ontstaat doordat bedrijven in de zakelijke dienstverlening compliancewerk uitvoeren voor klanten in andere sectoren.

De totale nalevingskosten in de private sector bedragen 9,1 miljard euro per jaar. Anders dan in de publieke sector, waar het ontwikkelen, invoeren en handhaven van regelgeving onderdeel zijn van de kerntaak, kunnen deze middelen in het bedrijfsleven niet worden ingezet voor productontwikkeling, innovatie of andere productieve activiteiten.

Inzicht in impact wet- en regelgeving

Met de publicatie van dit onderzoek wil PwC feitelijk inzicht bieden in de omvang van een deel van de kosten die samenhangen met het naleven van wet- en regelgeving. Het rapport beoogt een bijdrage te leveren aan het maatschappelijke en politieke debat over effectievere en slimmere regelgeving, arbeidsproductiviteit en het investeringsklimaat in Nederland.

Het onderzoek meet uitsluitend de directe nalevingskosten die voortkomen uit de inzet van arbeid. Opportuniteitskosten, kosten van compliancesystemen, gederfde investeringen en de kapitaalkosten van middelen die voor naleving worden ingezet, zijn niet meegerekend. De daadwerkelijke economische kosten van regelgeving liggen daardoor hoger.