Opinie 01 oktober 2015

Durfcultuur

Het is al even geleden. Op 20 april 2015 waren de heads of audit van oob-accountantsorganisaties bij elkaar om antwoorden te vinden op vragen over de cultuur binnen accountantsorganisaties. Op welke wijze stuur je gedrag en vermijd je een angstcultuur waren vragen waarop naar antwoorden werd gezocht door de heads of audit.

In een besloten rondetafelbijeenkomst, stond in het verslag. Ik vraag me af of we al dichter bij de gewenste cultuur zijn gekomen. En of de heads of audit wel de juiste personen zijn om dit voor elkaar te krijgen.

Op 17 juni schreef 2015 scheidend NBA-voorzitter Huub Wieleman dat angstcultuur de accountant van principes naar regels dwingt. Dat klinkt weinig bemoedigend. Accountantsorganisaties bestaan uit bijna honderd procent cultuur. Dat is hun sterkte en tegelijkertijd zwakte. Cultuur maakt dat het dat het zeer wendbare organisaties zijn. Zolang de beweging past binnen de cultuur. Cultuur veranderen is heel erg ingewikkeld.

Marcel Pheijffer schreef al eerder over Bokito-accountants. Bokito's zijn groot en sterk. Ik zie een enorme Bokito-acccountant voorover buigen die aan een assistent vraagt of hij bang is. Elk antwoord van de assistent is fout. Bokito's en angst horen bij elkaar. Angst is de basis waarop de Bokito-maatschappij is gebaseerd. En de angst die de Bokito's zelf in de buitenwereld voelen nemen ze mee de organisatie in. De hele groep voelt de angst.

Het volgende verhaal is echt gebeurd. Het gaat over een vriend van mij. Omdat ik hem niet in verlegenheid wil brengen of beroemd maken noem ik hem Peter.

Peter werkt bij een grote bedrijf en verkoopt spullen. Peter is goed in wat hij doet. Dat vind ik niet alleen omdat Peter mijn vriend is. In zijn wereld is 'goed' heel goed meetbaar. Peter werd gevraagd een presentatie te geven aan zijn management over de geheimen van zijn verkoopsuccessen. Want daar kunnen andere mensen ook van leren, zodat die ook meer kunnen verkopen.

Leren van anderen is een goed idee, vond het management. Dus Peter bereidde een mooie presentatie voor die ging over visie en leiderschap. Toen Peter klaar was met zijn presentatie was het stil.

Peter werd gevraagd waarom hij zich niet aan zijn opdracht had gehouden. Het management was namelijk geïnteresseerd in zijn verkoopgeheimen. En niet zijn ideeën over visie en leiderschap.

Peter sloot af met de opmerking dat het management hierbij het meeste baat had.

Ik vermoed zomaar dat sommige boordjes plotseling wat krap werden en de vergaderzaal iets warmer.

Peter leeft nog steeds. En zijn verhaal heeft inmiddels de weg binnen de organisatie gevonden. Ik vind het een mooi verhaal dat getuigd van durf. Ik vraag mij oprecht af of er dergelijke voorbeelden zijn binnen de accountancy. Maar ik laat me graag verrassen.