Opinie 16 oktober 2017

Leren en toetsen

Marianne van der Zijde laat zich door haar jongste dochter inspireren om toetsen en leren in de accountancy tegenover elkaar te plaatsen. Dat deed mij dan weer denken aan de ervaringen van mijn oudste zoon bij het leren van de Franse taal.

Tot enkele weken geleden volgde hij havo-onderwijs. Daarbij zat Frans in zijn pakket. En hij bleek, zacht gezegd, geen natuurtalent. Woordjes stampen, grammatica uit je hoofd leren en dan worden getoetst op kennis van de regels en kennis van de voorgeschreven woordjes. Geen succes. 

Inmiddels volgt hij de hbo-opleiding Hotelmanagement in Maastricht. Ook daar moet hij Frans leren en ineens gaat het wel goed. Nog steeds moet hij dezelfde taal leren, maar de wijze van toetsen is radicaal anders. De norm is niet langer: ken je alle regels uit je hoofd en kan je die reproduceren? Nee, de norm is nu: kan je je redden in het Frans? 

Een benadering van 'leren' die sterk praktisch is, en toetsing die je niet affikt omdat je een specifieke regel niet goed wist te reproduceren of omdat je een door de toetser bedacht woord niet kon vertalen. Nee, toetsing die het waardeert dat als je een woord niet kent, je dat via een andere formulering alsnog oplost. Toetsing die vraagt naar toepassing, naar bruikbaarheid, naar nut. 

Ik waag me er niet aan een directe vertaling naar de accountancy te maken, maar ik durf het wel aan te waarschuwen voor al te groot vertrouwen in een simpele visie op wat 'leren' is, en wat 'toetsen'. Er zijn mensen die daarvoor hebben gestudeerd, die daar onderzoek naar doen en die stelselmatig door het accountantsberoep of de toezichthouders niet worden uitgenodigd om hun deskundigheid toe te passen op het accountantsberoep. 

Misschien daar eens starten?