Jan Wietsma

Twintig jaar na de introductie nadert het einde van iDEAL. Vanaf 29 januari 2026 verschijnt het gecombineerde logo 'iDEAL | Wero' bij online betalingen. Eind 2027 is de transitie compleet en verdwijnt iDEAL definitief. Wero, ontwikkeld door het European Payments Initiative waarin zestien grote Europese banken participeren, neemt het stokje over.

Voor accountants – ongeacht hun werkveld – heeft deze transitie relevante implicaties.

Wat verandert er fundamenteel?

De technische basis blijft vergelijkbaar: directe overboekingen van bankrekening naar bankrekening via de vertrouwde bankapps. Maar drie wijzigingen springen eruit. Ten eerste het bereik: waar iDEAL alleen in Nederland werkt, functioneert Wero in heel Europa. Ten tweede de kostenstructuur: het vaste bedrag per transactie maakt plaats voor percentagegebaseerde tarieven. En ten derde, misschien wel het meest ingrijpend: de introductie van chargebacks.

Die laatste wijziging verdient bijzondere aandacht. iDEAL-betalingen zijn onomkeerbaar – een eigenschap die fraude voor ondernemers nagenoeg uitsluit. Wero introduceert een geschillenmechanisme waarbij consumenten betalingen kunnen betwisten binnen 120 dagen, verlengbaar tot 540 dagen. Dit verandert het risicoprofiel van online betalingen fundamenteel.

Voor de controlerend accountant

De introductie van chargebacks heeft directe gevolgen voor de controle van e-commerce-ondernemingen en andere organisaties met substantiële online betalingsstromen.

De introductie van chargebacks heeft directe gevolgen voor de controle van e-commerce-ondernemingen en andere organisaties met substantiële online betalingsstromen. Waar bij iDEAL de ontvangst van betaling definitieve zekerheid bood over de omzet, ontstaat bij Wero een periode van onzekerheid. Dit raakt verschillende aspecten van de controle.

Bij de beoordeling van het interne beheersingssysteem wordt relevant hoe de organisatie omgaat met potentiële chargebacks. Is er een proces ingericht voor de afhandeling van betwistingen? Worden chargebacks adequaat gemonitord en geanalyseerd? Voor de controle van de omzetverantwoording kan de vraag rijzen of en wanneer een voorziening voor verwachte chargebacks nodig is, vergelijkbaar met de behandeling van creditcardbetalingen. De auditdocumentatie rond payment processing zal moeten worden aangepast aan de nieuwe realiteit.

Daarnaast introduceert Wero instant settlements: geld staat binnen seconden op de rekening, 24/7. Dit kan gevolgen hebben voor de aansluiting tussen betaalgegevens en bankmutaties, vooral rond balansdatum. De vertrouwde T+1 of T+2 verwerking verdwijnt.

Voor accountants in business

Accountants werkzaam binnen ondernemingen krijgen te maken met de operationele implementatie van Wero. De transitie vraagt om aanpassingen in de financiële administratie. Chargeback-afhandeling moet worden ingericht, inclusief processen voor documentatie en bewijsvoering. Dit raakt niet alleen finance, maar ook klantenservice en mogelijk legal.

De veranderende kostenstructuur vergt analyse. Het European Payments Initiative heeft een tariefgarantie afgegeven tot eind 2028: Wero blijft tot die tijd vergelijkbaar in prijs met iDEAL. Wat daarna gebeurt, is onzeker. Voor organisaties met hoge transactievolumes of hoge gemiddelde orderwaarden, kan de overstap van vast naar percentage aanzienlijke budgettaire consequenties hebben. Een tijdige impactanalyse voorkomt verrassingen.

Positief is het cashfloweffect van instant settlements. Geen batchverwerking meer, geen wachttijd – het geld staat direct beschikbaar. Voor treasury en werkkapitaalbeheer biedt dit mogelijkheden, mits de systemen erop zijn ingericht.

Voor de interne accountant

De introductie van chargebacks creëert een nieuw frauderisico: zogenaamde friendly fraud, waarbij consumenten producten ontvangen maar de betaling betwisten.

De interne accountant of internal auditor ziet in Wero een verandering van het risicolandschap. De introductie van chargebacks creëert een nieuw frauderisico: zogenaamde friendly fraud, waarbij consumenten producten ontvangen maar de betaling betwisten. Dit risico moet worden meegenomen in de risicoanalyse en het interne controleplan.

Daarnaast verandert de IT-omgeving. De migratie naar de Wero-infrastructuur vraagt om aandacht voor change management rond betaalsystemen. Interfaces met Payment Service Providers worden aangepast, transactie-ID's veranderen van format. Dit zijn momenten waarop fouten kunnen ontstaan en fraudeurs kunnen toeslaan.

Ook de bewustwording binnen de organisatie verdient aandacht. Currence, eigenaar van iDEAL, waarschuwt expliciet voor phishing-campagnes rondom de transitie. Medewerkers moeten weten dat er niets geïnstalleerd of geactiveerd hoeft te worden. Berichten die daartoe oproepen zijn per definitie frauduleus.

Voor de samenstelpraktijk

Accountants met mkb-klanten kunnen de Wero-transitie benutten voor proactief advies. De kostenimpact verschilt sterk per type onderneming. Een webshop met lage orderwaarden kan profiteren van percentagegebaseerde kosten, in plaats van het vaste bedrag van circa € 0,30 per transactie. Voor B2B-ondernemers met hoge factuurwaarden geldt het omgekeerde.

De chargeback-problematiek treft vooral sectoren met veel retouren: fashion, elektronica, seizoensgebonden producten. Hier kan advisering over adequate voorwaarden, documentatie en procesmatige inrichting waardevol zijn. Algemene voorwaarden zullen veelal moeten worden aangepast aan de nieuwe betwistingsmogelijkheden.

Voor klanten met internationale ambities opent Wero deuren. Eén integratie volstaat voor toegang tot consumenten in heel Europa, tegen lagere kosten dan de gebruikelijke creditcard-tarieven van 1,5 tot 3 procent. Dat kan een strategisch gesprek rechtvaardigen over groeimogelijkheden.

Tijdlijn en actiepunten

De gefaseerde uitrol biedt tijd voor voorbereiding.

De gefaseerde uitrol biedt tijd voor voorbereiding. In januari 2026 start de co-branding fase met het gecombineerde logo. Tot eind 2027 blijft iDEAL functioneren naast Wero. De tariefgarantie loopt tot eind 2028. Dit geeft organisaties ruim twee jaar tijd om ervaring op te doen, voordat de kostenstructuur mogelijk wijzigt.

Concrete acties voor de komende periode: inventariseer welke klanten of bedrijfsonderdelen geraakt worden door de transitie, analyseer de kostenimpact op basis van transactievolumes en gemiddelde orderwaarden, beoordeel of processen en systemen gereed zijn voor chargeback-afhandeling en actualiseer waar nodig de risicoanalyse en het interne controleplan.

Europese ambitie, lokale impact

De transitie van iDEAL naar Wero past in een bredere Europese beweging naar financiële autonomie en digitale soevereiniteit. Voor de dagelijkse praktijk van accountants – of zij nu controleren, adviseren, of binnen organisaties werken – brengt het concrete veranderingen mee.

De uitdaging zit niet in de techniek, die blijft voor consumenten nagenoeg ongewijzigd. De uitdaging zit in de procesmatige en financiële consequenties van een nieuw Europees betaallandschap. Wie zich tijdig voorbereidt, kan daar ook de kansen van benutten.