Nieuws 12 september 2008

'Kwaliteit financiële verantwoording overheid kan beter'

We zijn er nog niet met de verantwoording in de publieke sector. Dat zegt hoogleraar accountancy Aad Bac van de Universiteit van Tilburg in zijn afscheidsrede op donderdag 18 september 2008. Bac gaat na 35 jaar met emeritaat. In een terugblik op twintig jaar overheidsverslaggeving legt hij op de vinger op enkele zere plekken. "Als men het oordeel van een accountant nodig heeft om een in control statement te doen, toont men juist aan niet in controle te zijn."

Een 'rekenschapsdans', noemt Bac de ontwikkelingen van de afgelopen twee decennia in de externe verslaggeving en accountantscontrole binnen de publieke sector. Er zijn stappen vooruit gedaan, maar ook stappen achteruit en opzij en passen op de plaats.

Volgens de vertrekkende hoogleraar zijn de jaarrekeningen van de rijksoverheid nog niet zo inzichtelijk als die van provincies en gemeenten.

Een stap vooruit die de rijksoverheid nog zou moeten doen, is wat Bac betreft het overnemen van de werkwijze van provincies en gemeenten. Hun verslaggeving is inzichtelijker en gebruikersvriendelijker. Er zijn nog te veel onnodige verschillen tussen de verslaggeving van de verschillende overheidslagen.

Daarnaast is er volgens Bac te weinig aandacht voor de kwaliteit van de overheidsverslaggeving. Zo bestaan er geen criteria voor het opstellen van de jaarrekening met betrekking tot het kwaliteitsniveau daarvan. De Algemene Rekenkamer heeft wel toetsingscriteria opgesteld, die vervolgens ook door de opsteller van de jaarrekening worden gehanteerd, maar eigenlijk zou de overheid als opsteller eigen kwaliteitscriteria moeten ontwikkelen.

Als ander voorbeeld noemt Bac de zogenoemde in control statements die steeds meer in zwang komen, en door het management zouden moeten worden gedaan. Maar Bac heeft de indruk dat de interne accountant soms eerst gevraagd wordt of de in control statement kan worden afgegeven, terwijl de accountant die slechts zou moeten verifiëren.

In een in control statement verklaart de verantwoordingsplichtige (bijvoorbeeld een ministerie) dat hij de bedrijfsvoering onder controle heeft en eventuele problemen dus kan afvangen en corrigeren. "Als men het oordeel van een accountant nodig heeft om een in control statement te doen, toont men juist aan niet in controle te zijn", aldus de hoogleraar.

Aan de hand van veertig stellingen verschaft Bac bovendien inzicht in de noodzakelijke verschillen in verslaggeving tussen de private en de publieke sector. Aangezien de overheid geen winst tot doel heeft, maar een optimale besteding van belastinggeld, zijn die er te over, meent hij.

Zie voor een interview met Aad Bac ‘de Accountant' van juni 2008.