Nieuws 06 oktober 2014

Bankbestuur wil alles weten van fraude

Als hij voor de gemiddelde bank mag spreken, kan de veiligheidsman van ABN AMRO melden dat bestuurders nu alle feiten willen kennen als er gefraudeerd is. "Vroeger wilden zij alleen uit de wind gehouden worden." Een impressie van het Fraude Film Festival.

Adriaan van Dorp, managing director security & intelligence management van ABN AMRO, voegde er op het Fraude Film Festival tijdens een 'Q&A' met programmadirecteur Peter van Ingen desgevraagd aan toe dat de Nederlandse klokkenluiderscultuur verbetering behoeft. "Hier eindig je als klokkenluider in een roestige camper aan de rand van het bos. Bedrijven moeten hun eigen Meld Misdaad Anoniem organiseren." Bij ABN AMRO zijn ze echter nog niet zo ver dat misstanden ook anoniem gemeld kunnen worden.

De uitspraken van Van Dorp waren wellicht het meest relevant voor de accountants die dag twee van het festival bezochten. De eerste dag was alleen voor genodigden.

De NBA was betrokken bij het festival om meer aandacht te besteden aan fraude, frauderisico's en fraudepreventie en om haar relaties met de fraudebestrijders te versterken. Accountants konden met een dag kijken en luisteren twee PE-punten verdienen. De Association of Certified Fraud Examiners beloonde haar leden zelfs met zes PE-punten als zij het programma volgden. "Ik schreef me meteen in toen ik dat zag", aldus een bezoeker.

Sponsor Deloitte was nadrukkelijk aanwezig op het festival. Het leverde onder meer de festivalvoorzitter in de persoon van forensisch accountant Arthur de Groot. Collega Gerrie Lenting liet zich interviewen na Big Boys Go Bananas. Hij was het niet eens met de uitspraak dat je beter een slecht geweten kunt hebben dan een slechte reputatie. "Soms kun je beter naar de toezichthouder stappen. In ieder geval moet je eerst de feiten kennen."

Hoe je in Centraal Afrika een diplomatenstatus kunt kopen en zaken doen met "geluksenveloppen"  toont de Deense journalist Mads Brügger in The Ambassador, een even grappige als beklemmende film. Volgens advocaat Neyah van der Aa kunnen nette bedrijven in geval van corruptie reputatieschade beperken door te laten zien dat zij alles hebben gedaan om corruptie te voorkomen. Dat kan volgens hem zelfs een concurrentievoordeel opleveren.

Als een bedrijf via een klokkenluidersmeldpunt hoort dat een werknemer ergens iemand heeft omgekocht, onderzoekt Van der Aa als advocaat (Allen & Overy) met forensisch accountants eerst de feiten. Blijkt dat er echt een strafbaar feit is gepleegd dan kan de onderneming ervoor kiezen de zaak binnenskamers te houden. Maar "als het zo uitkomt" wil een bestuurslid soms toch transparant zijn.

Je kunt vaak het best meteen bekennen dat je bent vreemd gegaan en meteen schoon schip maken, zei Sylvie Bleker-Van Eyk, die sinds kort bij Deloitte Risk Management werkt. In het kader van een schikking met het Openbaar Ministerie was zij anderhalf jaar Chief Compliance & Risk Officer bij een bouwbedrijf dat steekpenningen heeft betaald in het buitenland.

Meteen na haar aantreden liet zij alle medewerkers "hun ellende" opschrijven, vertelde zij. Bleek bij een audit toch nog iets mis dan ging de overtreder "met pek en veren door het gebouw". Het is de snelste manier om een cultuurverandering te krijgen, meent Bleker, die zich de geuzennaam van "vuilnisvrouw van corporate Nederland" welwillend liet aanleunen.

In de slotfilm werd duidelijk hoe de mens kan verworden van held tot fraudeur en hoe eenzaam deze worstelt met de verkeerde keuzen. Een forensisch accountant herkent "die immense triestheid" van sommige personen die hij heeft onderzocht.

Of hij iets van de dag had opgestoken? "Nee, het is vooral goed om als fraudebestrijders van Nederland eens een dag bij elkaar te zijn en te netwerken. Voor de PE-punten hoef ik het niet te doen."