Nieuws 14 augustus 2015

'Megaschikkingen zijn bedenkelijk'

De naar Nederland overgewaaide Amerikaanse trend naar miljoenenschikkingen zal het rechtsgehalte van het Nederlandse strafrecht zal steeds verder onder druk zetten.

Dat zegt advocaat Aldo Verbruggen, voormalig officier van justitie, vandaag in een interview in de Telegraaf (inlog vereist). Verbruggen houdt zich al 25 jaar professioneel bezig met witteboordencriminaliteit. Hij vertrekt nu na anderhalf jaar bij advocatenkantoor Houthoff naar het internationale Jones Day.

Bij de aanpak van witteboordencriminaliteit voorspelt hij voor Nederland 'ruiger weer’. De maximale boetes zijn al verhoogd van een miljoen euro naar tien procent van de jaaromzet en er wordt ook "alerter gereageerd" op omkoping en corruptie. "We laten niet langer de Amerikanen onze stoep schoonvegen."

De toename van het aantal schikkingen, zoals in de smeergeldaffaire rond Ballast Nedam waarin zowel Ballast Nedam (17,5 miljoen euro) als KPMG een schikking trof met het Openbaar Ministerie (OM), ziet hij als een trend. Schikken is weliswaar snel en efficiënt, maar brengt volgens de advocaat wel fundamentele risico's met zich mee.

"Zowel bedrijven als het OM hebben goede redenen om het niet op een proces te laten aankomen. Het gevaar ligt echter op de loer dat er straks geen écht recht meer is. Dan resteert een schikkingspraktijk waarvan onduidelijk is of die in lijn is met het recht. Waarbij dan niemand meer te weten komt wat er werkelijk is gebeurd. En volstrekt onduidelijk is wat de rechterlijke maatstaf is. Dat zie je nu in de VS. Een waslijst aan settlements met bedrijven en geen rechterlijke uitspraken. Dat is onwenselijk en moet hier voorkomen worden."

Ook pleit Verbruggen voor het vaker vervolgen van financiële instellingen. Hij noemt de derivatenkwestie rond Vestia, waar de banken als het ware "jarenlang verrijkt uranium hebben verkocht aan een kindercrèche" en de tikkende "derivatentijdbom" in het mkb. "Maar de banken hebben hier, in tegenstelling tot in de VS, weinig te vrezen van justitie."

Na de aanpak van enkele topmensen van de van witwaspraktijken verdachte Slavenburg's bank, begin jaren tachtig, heeft de politiek in Nederland volgens Verbruggen besloten geen bank meer te vervolgen. "Ik schat in dat het OM niet snel de politieke ruimte krijgt een financiële instelling van betekenis te vervolgen. Maar naar mijn smaak zou het OM zich daarin af en toe onafhankelijker kunnen opstellen, en ballen kunnen tonen."