Rekenkamer: 'Summiere verantwoording over miljarden in publieke fondsen'
Het is niet duidelijk of de ruim 3,6 miljard euro die de overheid in publieke stimuleringsfondsen stopt goed wordt besteed.
Dat blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar zogenoemde revolverende fondsen bij de rijksoverheid. De Rekenkamer onderzocht de 24 grootste revolverende fondsen van het Rijk en brengt in kaart hoe de democratische verantwoording en de controle op deze fondsen zijn geregeld. Dat inzicht bleek lastig te verkrijgen omdat er weinig informatie voor handen is over deze fondsen.
De rijksoverheid stimuleert maatschappelijke doelen steeds vaker via zogenaamde revolverende fondsen. Daarmee worden bijvoorbeeld energiebesparende maatregelen aan huizen gefinancierd en handel met ontwikkelingslanden bevorderd. Inmiddels gaat er € 3,6 miljard aan rijksgeld in om, blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer en met het opzetten van Invest-NL komt daar 2,5 miljard euro bij. Maar een aantal aspecten is volgens de Rekenkamer niet meegegroeid met de toename van deze financieringsvorm: "Zo is er niet één minister verantwoordelijk voor het totaaloverzicht, geen specifieke regelgeving voor revolverende fondsen en de Tweede Kamer heeft beperkt zicht op hoeveel en hoe lang geld wordt ingezet en welke resultaten daarmee worden bereikt."
De Algemene Rekenkamer vindt het van belang dat de Tweede Kamer zicht krijgt op informatie over en resultaat van deze fondsen. "Nu is er geen centraal inzicht in het aantal revolverende fondsen van de rijksoverheid en de doelen die ermee worden bereikt. Hierdoor kan de Tweede Kamer haar budgetrecht niet adequaat uitvoeren."
Reactie kabinet
De minister van Financiën benadrukt in een reactie namens het kabinet dat het parlementaire budgetrecht en de ministeriële verantwoordelijkheid automatisch zijn gewaarborgd omdat de financiering van de revolverende fondsen via de begroting van de individuele ministers loopt. De Algemene Rekenkamer merkt daarbij op dat het meerjarige en revolverende karakter van de fondsen niet goed aansluit op de jaarlijkse begrotingscyclus. "Het budgetrecht kan beter uitgeoefend worden als het kabinet nadere afspraken maakt met het parlement over betere informatievoorziening over revolverende fondsen", aldus de Rekenkamer.
Revolveren
Volgens de Rekenkamer zijn er inmiddels minstens dertig revolverende fondsen en is het een vrij nieuw fenomeen. In dergelijke fondsen storten ministers geld om maatschappelijke projecten te stimuleren. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van leningen. Uiteindelijk vloeien de opbrengsten, zoals rente of aflossingen, terug in het fonds waardoor het geld weer ingezet kan worden voor andere projecten. Zo 'revolveren' de middelen in de fondsen – de geldstroom draait als het ware rond. Daardoor kan publiek geld in theorie meer rendement opleveren.
Gerelateerd
ADR gaf bij twee ministeries controleverklaring met beperking af
De Auditdienst Rijk (ADR) heeft bij twee van de onderzochte jaarverslagen van de verschillende ministeries een controleverklaring met beperking afgegeven. De ADR...
Rekenkamer: Rijksoverheid boekt weinig resultaat in 2025
Veel doelen die de Rijksoverheid voor de korte termijn had gesteld, zijn in 2025 niet gehaald. Veel langetermijndoelen zijn uit zicht. Onder meer op het gebied van...
Financieel Jaarverslag Rijk 2025: stabiele overheidsfinanciën in tijden van geopolitieke onzekerheid
2025 was een economisch stabiel jaar. Ondanks toenemende economische onzekerheid in de wereld, groeide de Nederlandse economie met 1,8 procent. Ook de overheidsfinanciën...
PwC: belastingbijdrage bedrijven groeit in verhouding harder
Het Nederlandse bedrijfsleven heeft vorig jaar een grotere bijdrage geleverd aan de overheidsfinanciën. Uit jaarlijks onderzoek blijkt dat bedrijven samen 119,1...
Algemene Rekenkamer biedt op Verantwoordingsdag 23 rapporten aan
Op Verantwoordingsdag, woensdag 20 mei, biedt de Algemene Rekenkamer haar verantwoordingsonderzoek aan de Tweede Kamer aan. Het onderzoek bestaat dit jaar uit 23...