Rekenkamer: 'Summiere verantwoording over miljarden in publieke fondsen'
Het is niet duidelijk of de ruim 3,6 miljard euro die de overheid in publieke stimuleringsfondsen stopt goed wordt besteed.
Dat blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar zogenoemde revolverende fondsen bij de rijksoverheid. De Rekenkamer onderzocht de 24 grootste revolverende fondsen van het Rijk en brengt in kaart hoe de democratische verantwoording en de controle op deze fondsen zijn geregeld. Dat inzicht bleek lastig te verkrijgen omdat er weinig informatie voor handen is over deze fondsen.
De rijksoverheid stimuleert maatschappelijke doelen steeds vaker via zogenaamde revolverende fondsen. Daarmee worden bijvoorbeeld energiebesparende maatregelen aan huizen gefinancierd en handel met ontwikkelingslanden bevorderd. Inmiddels gaat er € 3,6 miljard aan rijksgeld in om, blijkt uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer en met het opzetten van Invest-NL komt daar 2,5 miljard euro bij. Maar een aantal aspecten is volgens de Rekenkamer niet meegegroeid met de toename van deze financieringsvorm: "Zo is er niet één minister verantwoordelijk voor het totaaloverzicht, geen specifieke regelgeving voor revolverende fondsen en de Tweede Kamer heeft beperkt zicht op hoeveel en hoe lang geld wordt ingezet en welke resultaten daarmee worden bereikt."
De Algemene Rekenkamer vindt het van belang dat de Tweede Kamer zicht krijgt op informatie over en resultaat van deze fondsen. "Nu is er geen centraal inzicht in het aantal revolverende fondsen van de rijksoverheid en de doelen die ermee worden bereikt. Hierdoor kan de Tweede Kamer haar budgetrecht niet adequaat uitvoeren."
Reactie kabinet
De minister van Financiën benadrukt in een reactie namens het kabinet dat het parlementaire budgetrecht en de ministeriële verantwoordelijkheid automatisch zijn gewaarborgd omdat de financiering van de revolverende fondsen via de begroting van de individuele ministers loopt. De Algemene Rekenkamer merkt daarbij op dat het meerjarige en revolverende karakter van de fondsen niet goed aansluit op de jaarlijkse begrotingscyclus. "Het budgetrecht kan beter uitgeoefend worden als het kabinet nadere afspraken maakt met het parlement over betere informatievoorziening over revolverende fondsen", aldus de Rekenkamer.
Revolveren
Volgens de Rekenkamer zijn er inmiddels minstens dertig revolverende fondsen en is het een vrij nieuw fenomeen. In dergelijke fondsen storten ministers geld om maatschappelijke projecten te stimuleren. Dat kan bijvoorbeeld in de vorm van leningen. Uiteindelijk vloeien de opbrengsten, zoals rente of aflossingen, terug in het fonds waardoor het geld weer ingezet kan worden voor andere projecten. Zo 'revolveren' de middelen in de fondsen – de geldstroom draait als het ware rond. Daardoor kan publiek geld in theorie meer rendement opleveren.
Gerelateerd
Visser: Kamer moet kasstelsel loslaten
Oud-Rekenkamerpresident Arno Visser roept de Tweede Kamer op deze week bij de algemene financiële beschouwingen te kiezen voor een baten-lastenstelsel voor de rijksoverheid.
Rekenkamer vindt begrotingen ministeries vaak nog onduidelijk over doelen kabinet
De departementale ontwerpbegrotingen omvatten dit jaar € 516,8 miljard aan uitgaven en € 481,2 miljard aan ontvangsten. Maar van veel begrotingen van de ministeries...
Discussie over 'middeleeuwse' boekhouding overheid laait opnieuw op
De discussie over de wijze waarop de Nederlandse overheid haar financiën verantwoordt, is opnieuw opgelaaid. Critici van het gehanteerde kasstelsel menen dat de...
Begrotingstekort in eerste halfjaar hoogste sinds 2021
Het begrotingstekort van de overheid is in de eerste helft van dit jaar gestegen tot 8 miljard euro. Dat is het grootste tekort in een eerste jaarhelft sinds 2021,...
Toezichthouders groeiden in vijftien jaar met 60 procent
Het personeelsbestand van Nederlandse toezichthouders en inspectiediensten is sinds 2010 met ongeveer 60 procent gegroeid. Vorig jaar werkten ruim achttienduizend...