Nieuws 24 maart 2020

Risicolanden leiden tot meldrecord

Accountants hebben in 2019 aanzienlijk meer ongebruikelijke transacties gemeld dan het jaar daarvoor. Dat blijkt uit het jaarverslag van het Bureau Financieel Toezicht (BFT).

Lex van Almelo

In 2019 deden accountants 3.444 meldingen bij de FIU-Nederland, terwijl de 1987 meldingen in 2018 ook al een record waren. Daarmee steeg het aantal meldingen in het afgelopen jaar met 73 procent. De FIU verklaarde de stijging in 2018 uit de objectieve indicator van transacties met risicolanden.

Het BFT noemt die indicator ook als verklaring in het jaarverslag: "Sinds de invoering van de Implementatiewet vierde anti-witwasrichtlijn op 25 juli 2018 tot medio oktober 2019 gold een objectieve landenindicator, waarbij een transactie gemeld diende te worden, die afkomstig was uit een aangewezen risicovol land inzake witwassen of financieren van terrorisme." 

Notarissen deden vorig jaar 1.317 meldingen, 65 procent meer dan in 2018. Nu accountants, notarissen en andere instellingen transacties met risicolanden niet meer per se hoeven melden, valt te verwachten dat het aantal meldingen in 2020 terugloopt.

Eén fraude

Tegenover de forse aantallen Wwft-meldingen staat een miniem aantal meldingen van fraude bij het fraudemeldpunt van de Politie: één in 2019 en drie in 2018. De accountants achter het fraudemeldpunt vragen zich af of er tussen al die ongebruikelijke transacties niet meer gevallen zitten van materiële fraude die ook bij hen gemeld hadden moeten worden.

Accountants moeten fraude melden bij het politiemeldpunt als:

• het gaat om een wettelijke controle;
• de fraude materieel is;
• de directie of het bestuur geen "adequate opvolging" geeft aan de opmerking van de accountant hierover.

Uit cijfers van de fraudepanels van zes oob-kantoren blijkt dat die adequate opvolging slechts een hoogst enkele keer uitblijft. Maar het fraudemeldpunt vraagt zich af wie controleert of dat echt het geval is. Het BFT kijkt alleen naar de naleving van de Wwft.

Volgens het jaarverslag heeft het BFT in 2019 geen handhavingsmaatregelen genomen bij accountantskantoren. Wel heeft de toezichthouder bij zesentwintig (middel)grote accountantskantoren het risicobeleid en -management opgevraagd en beoordeeld. De uitkomsten zijn aanleiding om te onderstrepen dat het risicobeleid en/of -management in ieder geval moet(en) voldoen aan de volgende eisen: 

• gebaseerd op de meest recente wettekst van de Wwft, regelmatig geactualiseerd en voldoende concreet en uitvoerbaar;
• inzicht in risicovolle cliënten en transacties, zowel bij het aangaan als tijdens de hele cliëntrelatie;
• maatregelen om een hoger risico op witwassen en/of financieren van terrorisme te verkleinen als die zich voordoen en handvatten voor kantoormedewerkers om dat te doen.

Zie ook

• Hebben we meldvrees, of schiet onze Wwft-kennis tekort?
• FIU-Nederland versimpelt meldprocedure