Nieuws 15 oktober 2024

NBA informeert ook reguliere vergunninghouders over criteria examenfraude

In een nieuwe brief, gericht aan alle accountantskantoren met een reguliere AFM-vergunning en meer dan drie accountants, geeft de NBA aan wat die kantoren kunnen doen bij ernstige gevallen van examenfraude in hun organisatie.

In navolging van de zes oob-kantoren is de desbetreffende groep reguliere vergunninghouders in april van dit jaar al door de NBA gevraagd om intern onderzoek te doen naar mogelijke gevallen van examenfraude. 

Recent heeft de beroepsorganisatie de zes oob-kantoren opnieuw benaderd, met criteria voor het vaststellen van 'ernstige gevallen' van examenfraude. Nu stuurt de NBA een vergelijkbare brief aan de reguliere vergunninghouders met meer dan drie externe accountants.

Het NBA-bestuur benadrukt in de brief, net als eerder, dat berichten over examenfraude de vakbekwaamheid en integriteit van de accountancysector raken. Daarom is het voor alle kantoren belangrijk "in het kader van de zelfhygiëne" na te gaan of sprake kan zijn van ongeoorloofd handelen rondom de verplichte kennistoets. Als dat vermoeden niet bestaat is geen nader onderzoek nodig, aldus de beroepsorganisatie.

Criteria

Recent stelde het NBA-bestuur de criteria vast voor de gevallen die als 'ernstig' gekwalificeerd worden. Eerste criterium is dat de accountant die de examenfraude heeft begaan, ten tijde daarvan in het register van de AFM ingeschreven stond als externe accountant of als beleidsbepaler.

Vervolgens moet de geconstateerde fraude betrekking hebben op de Kennistoets 2022. Derde criterium is dat de externe accountant of de beleidsbepaler zelf de examenfraude heeft gepleegd. En als vierde: de externe accountant heeft anderen betrokken bij door haar of hem gepleegde examenfraude. Als deze vier allemaal van toepassing zijn, is sprake van een ernstig geval.

In bijzondere gevallen geldt nog een vijfde criterium: er is bij de door de accountant gepleegde examenfraude sprake van uitzonderlijk handelen of nalaten te handelen.

Kantoren helpen

Net als eerder met de oob-kantoren, zijn in de recente brief deze criteria gedeeld met de reguliere vergunninghouders. De NBA wijst de kantoren er op dat zij aan de hand van de criteria kunnen besluiten of geconstateerde feiten ernstig genoeg zijn om maatregelen te nemen.

Volgens NBA-voorzitter Kris Douma zitten er twee kanten aan de kwestie. "In de eerste plaats beschuldigen wij niemand, integendeel. Wij proberen vooral de kantoren te helpen, om door kritisch naar zichzelf te kijken zoveel mogelijk bij te dragen aan het herstel van vertrouwen in de accountancysector. Wees transparant over je eigen integriteit, dat is mijn oproep. In de tweede plaats: als er zich toch onverhoopt een ernstig geval van ongeoorloofd handelen heeft voorgedaan, dan vinden wij het belangrijk dat er tuchtrechtelijke opvolging plaatsvindt."

Tuchtrecht

In de brief benadrukt Douma dat het tuchtrecht erop is gericht om het vertrouwen van het maatschappelijk verkeer in het optreden van de beroepsgroep te versterken en te borgen. "In het tuchtrecht wordt de norm in het belang van de beroepsgroep nog eens herhaald. De tuchtrechter legt bij de gegrondverklaring van een klacht een maatregel op die passend is in relatie tot de geschonden norm en de ernst van de schending. Van de maatregel gaat ook een maatschappelijk signaal uit. Tegen die achtergrond vinden wij het in het belang van de eer van de stand van accountants noodzakelijk dat ernstige gevallen van examenfraude aan de tuchtrechter worden voorgelegd."

De NBA roept alle aangeschreven kantoren op om de beroepsorganisatie te laten weten wat de reflectie en een eventueel onderzoek heeft opgeleverd; ook als er niets aan de hand is.