Twee studenten krijgen als eerste 'duurzaamheidsaantekening' bij slotexamen
Op 23 december hebben twee accountancystudenten als eerste bij de NBA met succes het slotexamen afgelegd inclusief een zogenoemde 'duurzaamheidsaantekening'.
De twee studenten met deze nieuwe aantekening, Fiona Schouten (rechts) en Carlijn de Block, zijn beide werkzaam bij EY. Tijdens hun mondelinge slotexamen werden zij onder meer over de controle van duurzaamheidsrapportages bevraagd door examinatoren Nees de Vos en Ivan Hagenbeek.

Remko Renes, voorzitter van Raad voor de Praktijkopleiding (RPO) en de NBA-examencommissie, zat als waarnemer bij de examens. Voor duurzaamheidsverslaggeving waar een verklaring van een accountant bij hoort zijn gekwalificeerde mensen nodig, benadrukt hij. "Examen doen is een recht en dus moet het stelsel in gereedheid zijn."
Renes is er trots op dat de "simpele bewoordingen" uit de duurzaamheidsrichtlijn CSRD al zijn uitgewerkt voor de praktijkopleiding, dat er examinatoren zijn en dat alles zo op tijd klaar is om jonge accountants de juiste bevoegdheid te laten behalen. "Een compliment voor iedereen in de opleidingskolom."
Past bij accountants
De twee studenten zelf zijn blij met de extra aantekening op het examen. Fiona Schouten richt zich al sinds haar start bij EY, vier jaar geleden, ook op duurzaamheidsverslaggeving. Dat past bij accountants, meent zij, want ook hier gaat het om toetsen aan de norm.
Hoewel de CSRD nog wacht op nationale implementatie, denkt zij dat zo'n negentig procent van de beursfondsen al in lijn daarmee wil rapporteren. "Maar er zijn natuurlijk ook kleinere beursfondsen die liever even pauzeren nu. Die zijn nog niet klaar en zien dit als een testjaar. Die ruimte is er ook nog, het zet aan tot actie."
Het met succes voltooide slotexamen bevatte volgens Fiona zowel vragen over financial audits als over duurzaamheid. Bij de financial audit waren de vragen wel technischer, merkte zij. "Bij duurzaamheid waren de vragen wat meer 'hoog over', ook omdat we nog heel veel niet weten."
Carlijn de Block gaf aan "intrinsiek gemotiveerd" te zijn om zich op duurzaamheidsrapportages te storten. "Het voelde niet als extra moeite, ik haal er energie uit." Ze ziet bij gecontroleerde organisaties dat het soms nog wennen is, als er vragen van de accountant komen over zaken als CO2-emissies. Tegelijk vindt ze het niet per se lastiger dan de financiële verantwoording. "Het blijft het beoordelen van de betrouwbaarheid van informatie."
Nog geen harde eis
Duurzaamheidsverslaggeving is nog niet formeel onderdeel van de eindtermen voor het accountantsexamen, zoals opgesteld door de CEA. Het is dus nog geen harde eis, aldus de NBA. Maar de twee studenten hebben hun examen wel afgelegd onder de toekomstige CSRD-voorwaarden en eindtermen.
Ze voldoen daarmee ruimschoots aan de gestelde eis van acht maanden praktijkopleiding, die door de CEA is vertaald in 660 uren aan werkzaamheden in het kader van duurzaamheid; iets wat ook wordt aangetoond door hun portfolio's. In hun presentatie voor het examen worden ze gevraagd zowel aandacht te geven aan financial audit- als aan duurzaamheidsassurance-opdrachten. De inhoud van de examens is met de examinatoren doorgesproken vanuit de NBA.
Getuigschrift
De twee geslaagden krijgen een 'normaal' getuigschrift, aldus de beroepsorganisatie, maar op het moment dat de CSRD-wetgeving en de nieuwe eindtermen in werking treden, ontvangen zij een addendum. Daarmee worden zij vrijgesteld van de permanente educatie-eisen die in de CSRD-overgangsregeling gelden vóór iedereen die vóór 1 januari 2026 is afgestudeerd.
Inmiddels is duurzaamheidsverslaggeving voor nieuwe studenten standaard opgenomen in de accountantsopleiding.
Gerelateerd
'Duurzaamheidsdata is pas waardevol als je ermee gaat sturen'
Tijdens de werkconferentie van NBA en Raad voor de Jaarverslaggeving op 14 september, liet Jessica Boekhoudt (Data for Better) zien dat er een veel bredere stroom...
'Accountantsopleiding aantrekkelijker zonder verlies van kwaliteit'
De accountantsopleiding moet aantrekkelijker en beter studeerbaar worden, zonder dat het inhoudelijke niveau daalt. Dat benadrukt CEA-secretaris Coen Bongers in...
Duurzaamheidsrisico's werken door: 'Daar kun je als accountant niet omheen'
"Waarom stond dit niet in de jaarrekening?" Die vraag liep als een rode draad door de deelsessie over financiële duurzaamheidsrisico’s van de werkconferentie 14...
Lessen voor CSRD-wave 2: limited is niet altijd zo limited als het woord doet vermoeden
Van de eerste assurance-opdrachten bij CSRD-duurzaamheidsverslaggeving hebben accountants veel geleerd. De belangrijkste boodschap voor wave 2 is dan ook: begin...
CEA wil accountantsopleiding eenvoudiger en korter maken
De verschillende accountantsopleidingen moeten eenvoudiger worden en beter aansluiten op de beroepspraktijk. Met minder eindtermen, meer ruimte voor onderwijsinstellingen...
