Kabinet schrapt terugwerkende kracht bij implementatie CSRD
De Nederlandse implementatiewetgeving voor duurzaamheidsrapportages gaat niet met terugwerkende kracht gelden. Dat heeft de ministerraad op 30 oktober besloten. De NBA verwelkomt het besluit, dat meer rechtszekerheid biedt aan ondernemingen en accountants.
De ministerraad heeft ingestemd met een nota van wijziging bij het wetsvoorstel voor de implementatie van de Europese duurzaamheidsrichtlijn CSRD. Ook is ingestemd met een aangepast implementatiebesluit.
De regering schrapt daarin de eerder voorziene terugwerkende kracht tot boekjaar 2024. Ook de voorgestelde reparatieclausule komt te vervallen. De implementatiewetgeving gaat volgens de besluitenlijst gelden vanaf boekjaar 2027.
Kritisch advies Raad van State
Het besluit volgt op een kritisch advies van de Raad van State. Die oordeelde dat onvoldoende was gemotiveerd waarom ondernemingen en accountants achteraf aan verplichtingen zouden moeten voldoen, die ten tijde van de verslaggeving nog niet in de Nederlandse wet waren vastgelegd.
Ook plaatste de raad vraagtekens bij de juridische duidelijkheid en werking van de voorgestelde reparatieclausule. De regering heeft die bezwaren overgenomen.
Waarschuwingen
De NBA heeft sinds begin 2025 herhaaldelijk gewezen op de juridische en praktische problemen van invoering met terugwerkende kracht. Samen met VEUO, VNO-NCW en Eumedion waarschuwde de NBA onder meer dat ondernemingen hun verslaggeving over afgesloten boekjaren niet achteraf konden aanpassen aan wetgeving die op dat moment nog niet bestond. Voor accountants speelden vergelijkbare problemen bij al uitgevoerde assurance-opdrachten.
De NBA vroeg samen met de genoemde partijen herhaaldelijk aandacht voor het onderwerp bij de betrokken ministeries en de Tweede Kamer. Zij verzochten de minister van Financiën om van terugwerkende kracht af te zien. De beroepsorganisatie is blij dat er in goed overleg met de ministeries van Financiën en Justitie en Veiligheid nu een oplossing is gekomen.
Reparatie
In februari van dit jaar kondigde de minister van Financiën nog een reparatieclausule aan. Die moest bescherming bieden aan ondernemingen en accountants die, vooruitlopend op de Nederlandse implementatiewetgeving, al zoveel mogelijk in overeenstemming met de CSRD hadden gehandeld.
De NBA verwelkomde die stap destijds als een belangrijke verbetering, maar bleef samen met de andere organisaties aandacht vragen voor een juridisch houdbare en uitvoerbare oplossing. Met het huidige besluit kiest het kabinet volgens de beroepsorganisatie voor de meest duidelijke oplossing: geen terugwerkende kracht en daarmee ook geen noodzaak meer voor een reparatieclausule.
Belang van dialoog
NBA-voorzitter Bianca de Jong-Muhren spreekt van "een belangrijk resultaat" voor ondernemingen en accountants. "De NBA heeft samen met VEUO, VNO-NCW en Eumedion consequent aandacht gevraagd voor de juridische onzekerheid en praktische problemen van terugwerkende kracht. Het is goed dat het kabinet deze zorgen, mede naar aanleiding van het advies van de Raad van State, heeft overgenomen. Dit laat ook zien hoe waardevol een open en inhoudelijke dialoog tussen overheid, bedrijfsleven, gebruikers van duurzaamheidsinformatie en de NBA is om gezamenlijk te komen tot regelverbetering."
De NBA ondersteunt de doelstellingen van de CSRD en het belang van betrouwbare duurzaamheidsinformatie. De gezamenlijke inzet was niet gericht tegen duurzaamheidsrapportering, zo benadrukt de beroepsorganisatie, maar tegen de onzekerheid die ontstaat wanneer nieuwe wettelijke verplichtingen worden toegepast op boekjaren die al zijn afgesloten.
Vervolg wetgevingstraject
De minister van Financiën zal de nota van wijziging en het nader rapport naar de Tweede Kamer sturen. Het aangepaste implementatiebesluit wordt opnieuw aan de Staten-Generaal voorgelegd, in het kader van de zogenoemde ‘voorhangprocedure’. Als die procedure niet tot ingrijpende wijzigingen leidt, wordt het besluit vervolgens voor advies aan de Afdeling advisering van de Raad van State aangeboden.
De NBA hoopt op spoedige implementatie en blijft de verdere parlementaire behandeling volgen.
Gerelateerd
'Duurzaamheidsdata is pas waardevol als je ermee gaat sturen'
Tijdens de werkconferentie van NBA en Raad voor de Jaarverslaggeving op 14 september, liet Jessica Boekhoudt (Data for Better) zien dat er een veel bredere stroom...
Duurzaamheidsrisico's werken door: 'Daar kun je als accountant niet omheen'
"Waarom stond dit niet in de jaarrekening?" Die vraag liep als een rode draad door de deelsessie over financiële duurzaamheidsrisico’s van de werkconferentie 14...
Lessen voor CSRD-wave 2: limited is niet altijd zo limited als het woord doet vermoeden
Van de eerste assurance-opdrachten bij CSRD-duurzaamheidsverslaggeving hebben accountants veel geleerd. De belangrijkste boodschap voor wave 2 is dan ook: begin...
CSRD-assurance bedraagt ongeveer 8 procent van totale accountantskosten
Voor de controle van duurzaamheidsverslagen van beursgenoteerde ondernemingen wordt tussen 3 ton en 1,3 miljoen euro betaald. Dat blijkt uit een analyse van de jaarverslagen...
Niet op je lauweren rusten
Als wetgeving een belangrijke drijfveer is om in actie te komen, zijn er nog genoeg redenen waarom grote ondernemers of accountants niet op hun lauweren moeten rusten,...
