Ronald Bruins

Volgens Boekhoudt begint vrijwel iedere organisatie vanuit compliance met duurzaamheid. Eerst is er de vraag hoe te voldoen aan de CSRD, de ontbossingsverordening EU Deforestation Regulation of de nieuwe Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR). Maar echte waarde ontstaat pas als die informatie wordt vertaald naar sturing. "Net zero in 2050 klinkt ambitieus, maar vertelt nog weinig over welke beslissing je morgen moet nemen. De vraag is daarom niet welk duurzaamheidsdoel een organisatie heeft, maar welke keuzes nodig zijn om dat doel te bereiken."

Welke beslissing willen we nemen?

Boekhoudt ziet in de praktijk dat bedrijven veel tijd steken in het verzamelen van data. Dat terwijl de belangrijkste vraag vaak nog niet is beantwoord: welke beslissing willen we eigenlijk nemen? "Pas daarna volgt de vraag welke informatie daarvoor nodig is." Weten wat de totale CO₂-uitstoot is, is daarvoor vaak onvoldoende. "Om te kunnen sturen moet zichtbaar worden waar de impact precies ontstaat. Zit die in eigen activiteiten, in producten, in logistiek of bij leveranciers? Een reductiedoel voor CO₂ moet je daarom vertalen naar concrete stuurinformatie op product-, proces- of leveranciersniveau."

'De vraag is daarom niet welk duurzaamheidsdoel een organisatie heeft, maar welke keuzes nodig zijn om dat doel te bereiken.'

Daar ligt volgens Boekhoudt een belangrijke rol voor accountants. Veel ondernemingen beschikken al over financiële data, inkoopgegevens, productinformatie en leveranciersinformatie. Alleen staan die gegevens vaak in verschillende systemen en worden ze nauwelijks met elkaar verbonden. "Organisaties hebben niet meer data, maar een betere focus nodig. Wie weet waar de grootste impact zit, kan daar de diepte in gaan. Anders blijft duurzaamheid hangen in rapportages en dashboards waar niemand echt op stuurt."

Voorbeeld uit cateringsector

Boekhoudt illustreerde dat met een voorbeeld uit de cateringsector. Vlees, voedselverspilling, energiegebruik en verpakkingen blijken al snel grotere impactmakers dan onderwerpen waar veel aandacht naartoe gaat. Als zowel de CO₂-impact als de financiële gevolgen zichtbaar worden, ontstaat een goede afweging. "Een maatregel kan duurzaam lijken, maar financieel onhaalbaar zijn. Omgekeerd blijken sommige verduurzamingsmaatregelen juist zowel ecologisch als financieel aantrekkelijk. Die afweging mogelijk maken vraagt om een combinatie van duurzaamheids- en financiële informatie. Die koppeling ontbreekt bij veel organisaties nog. Daardoor blijven duurzaamheid en de bedrijfsvoering gescheiden werelden."

De business is aan zet

Boekhoudt had kritiek op de manier waarop verantwoordelijkheden vaak zijn georganiseerd. "Duurzaamheidsdoelen belanden regelmatig bij een duurzaamheidsmanager, controller of stafafdeling. Terwijl de feitelijke knoppen om aan te draaien voor duurzaamheid vaak bij inkoop, productontwikkeling, sales of operations zitten. Net zoals een financial controller niet verantwoordelijk is voor de winst, zou een sustainability controller niet verantwoordelijk moeten zijn voor CO₂-reductie. De business moet sturen. Control zorgt voor betrouwbare informatie, definities en toetsing."

'De business moet sturen. Control zorgt voor betrouwbare informatie, definities en toetsing.'

Voor accountants ontstaat en passant een nieuwe adviesrol. "Niet alleen kijken of data klopt, maar vooral helpen bepalen welke KPI's bruikbaar zijn voor besluitvorming. Een goede sturings-KPI is strategisch relevant, regelmatig beschikbaar, actiegericht en heeft een duidelijke eigenaar."

EUDR EN PPWR 

Wie denkt dat de duurzaamheidsdruk afneemt nu de reikwijdte van de CSRD is aangepast, komt bedrogen uit. Boekhoudt wees op wetgeving als EUDR en PPWR, die veel sterker gericht zijn op producten, herkomst en ketens. "Voor koffie, cacao, soja, hout en andere grondstoffen moet steeds vaker aantoonbaar zijn waar producten vandaan komen en onder welke omstandigheden ze zijn geproduceerd. En verpakkingswetgeving vraagt om gedetailleerde informatie over materialen, recyclebaarheid en samenstelling."

Volgens Boekhoudt leidt dat tot een enorme hoeveelheid nieuwe productdata. Die informatie wordt vaak gezien als een complianceverplichting. "Maar deze kan ook helpen om efficiënter te produceren, logistieke kosten te verlagen en betere inkoopbeslissingen te nemen." Ze vroeg de aanwezige accountants ondernemers te helpen ontdekken waar die informatie daadwerkelijk waarde toevoegt. Want uiteindelijk verandert een duurzaamheidsdoel op papier weinig. "Pas als organisaties weten waar hun grootste impact zit, daar de juiste data over verzamelen en die vertalen naar besluitvorming, wordt het concreet. Pas dan wordt duurzaamheid onderdeel van de dagelijkse sturing. En zul je zien dat zo’n onderneming ook sneller duurzame stappen zet."