Wilbert Geijtenbeek

Van de dertig AEX-fondsen rapporteren er negen uitgebreid over hun uitgaven aan CSRD-controle. Het gaat om postbedrijf InPost, elektronicaconcern Philips, private equity-firma CVC Capital Partners, chemieconcerns AkzoNobel en IMCD, voedingsmiddelenproducenten Unilever, JDE Peet's en Magnum Ice Company, techbedrijf Adyen en uitgeversconcern WoltersKluwer.

De negen bedrijven rapporteren in boekjaar 2025 tussen 3 ton (WoltersKluwer, IMCD) en € 1,3 miljoen (Philips) te hebben besteed aan CSRD-controle door hun huisaccountants. De bedragen komen, afgezet tegen de totale accountantshonoraria van het betreffende boekjaar, uit tussen 4 en 12 procent van de totale kosten.

Philips is duurzaamheidskampioen

Koninklijke Philips is de grootste afnemer van CSRD-diensten. Het elektronicabedrijf gaf in boekjaar 2025 opgeteld € 1,3 miljoen uit aan PwC voor “sustainability assurance”. Een jaar eerder toucheerde toenmalig controlerend accountant EY zelfs nog € 1,6 miljoen voor de duurzaamheidsverklaring. In beide gevallen jaren komt dat neer op 9,3 procent van het totale honorarium van de accountant.

Bron: Jaarverslagen AEX-bedrijven 2025, analyse Wilbert Geijtenbeek

Unilever meldt dat de CSRD-uitgaven minder dan 1 miljoen euro betreffen, wat neerkomt op minder dan 8,5 procent van het totale honorarium dat de producent van consumentenproducten in 2025 aan accountantskantoor KPMG betaalde.
Gemiddeld liggen de uitgaven aan CSRD-audits op 9 procent van de totale accountantshonoraria.

CSRD

Sinds boekjaar 2024 zijn organisaties van openbaar belang met meer dan vijfhonderd werknemers verplicht om een duurzaamheidsverslag op te nemen bij de jaarrekening. Dit duurzaamheidsverslag wordt gecontroleerd door een accountant en voorzien van een verklaring met beperkte mate van zekerheid. Alle grote Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen die in de AEX zijn opgenomen, vallen onder die verplichting. Sommige ondernemingen - zoals Philips - zijn al in boekjaar 2023 gestart met de publicatie van een duurzaamheidsverslag.

'Er is geen uniforme rapportage van het deel van het honorarium dat de audit van de duurzaamheidsverklaring betreft.'

Er is geen uniforme rapportage van het deel van het honorarium dat de audit van de duurzaamheidsverklaring betreft. Uit onderzoek blijkt dat een op de drie AEX-bedrijven in boekjaar 2025 de uitgaven aan de CSRD-audit met bedragen toelicht.

De CSRD-audit als overige assurance

De overige 21 AEX-bedrijven hebben eveneens hun duurzaamheidsverslagen laten controleren door een accountant. Deze ondernemingen hebben in hun jaarverslag echter geen segmentering van het bedrag opgenomen dat in het boekjaar aan CSRD-audit is besteed. Wel rapporteerden de meeste van deze ondernemingen de hoogte van hun uitgaven aan overige assurance-werkzaamheden, al of niet gerelateerd aan de statutaire auditkosten. In die post zijn ook de uitgaven aan de CSRD-audit van die ondernemingen meegenomen. Aangezien ook de kosten van andere, niet aan de CSRD-audit gerelateerde assurance-werkzaamheden zijn opgenomen, geven deze kosten individueel geen inzicht in de uitgaven aan duurzaamheidscontroles.

Wel valt te analyseren in hoeverre de uitgaven aan deze post overige assurance, of ‘audit-related’ uitgaven, in de boekjaren 2023 tot en met 2025 voor alle AEX-ondernemingen gemiddeld zijn gestegen.

Bron: Jaarverslagen van 27 AEX-bedrijven, analyse Wilbert Geijtenbeek

Daaruit blijkt dat auditgerelateerde uitgaven, opgeteld bij de al genoemde CSRD-kosten van de negen ondernemingen die dit wel segmenteren, tussen 2023 en 2024 fors stegen. Waar deze post in 2023 gemiddeld 11 procent van de totale honoraria uitmaakte, steeg dit percentage in 2024 naar bijna 18 procent, om in 2025 weer iets te dalen naar 17 procent.

Eumedion, de belangenbehartiger van institutionele investeerders, trok in de evaluatie van het jaarrekeningenseizoen onlangs de conclusie dat de gemiddelde lengte van duurzaamheidsverslagen met zo'n 15 procent korter is geworden in boekjaar 2025, ten opzichte van een boekjaar eerder. Telden duurzaamheidsverslagen in 2024 nog gemiddeld 87 pagina’s, in 2025 betrof het gemiddeld nog 74 pagina's.

Overigens zijn in de analyse van Accountant.nl de kosten van CVC Capital Partners, Magnum Ice Company en Unilever buiten beschouwing gelaten, aangezien deze zeer hoge miljoenenposten voor hun beursgangen (CVC, Magnum) en voor de spin-off (van Magnum, bij Unilever) onder deze post zijn opgenomen. Deze eenmalige kostenposten zouden de vergelijking verstoren en zijn daarom niet in de analyse opgenomen.

CSRD-upselling

Al met al stegen de totale uitgaven van de 27 AEX-onderneming aan audit-gerelateerde en CSRD-kosten tussen 2023 en 2025 met 25 procent. Ter vergelijking: de uitgaven van dezelfde 27 AEX-ondernemingen aan de statutaire audit stegen in dezelfde periode met minder dan 6 procent.

Het Omnibus-besluit van de Europese Commissie van eind vorig jaar lijkt op de AEX-ondernemingen weinig impact te hebben. Buiten de AEX-multinationals zijn er wel kleinere aan het Damrak genoteerde ondernemingen die hun duurzaamheidsverslaggeving over boekjaar 2025 hebben gekortwiekt.

'Al met al stegen de totale uitgaven van de 27 AEX-onderneming aan audit-gerelateerde en CSRD-kosten tussen 2023 en 2025 met 25 procent.'

Zo heeft technologiebedrijf Hydratec in 2025 nog wel een rapport voorbereid, maar zag het in jaarverslag 2025 af van publicatie daarvan. Immers, door de afzwakking van de rapportage-eisen van het Omnibus-besluit viel Hydratec niet langer onder de verplichting tot rapporteren. Het bedrijf liet de accountant ook afzien van een verklaring met beperkte mate van zekerheid en bespaarde al met al 3 ton aan kosten.

Ook technologiebedrijven Nedap en Alfen (voor verduurzamingsoplossingen) vroegen hun externe accountant om dit boekjaar geen verklaring bij het duurzaamheidsverslag af te geven, hoewel beide bedrijven stellen dat hun verslagen in overeenstemming met de CSRD-richtlijn en de ESRS-richtlijnen zijn opgesteld. Deze bedrijven bespaarden zo respectievelijk op de bedragen die zij in 2024 uitgaven aan de audit van het duurzaamheidsverslag, die respectievelijk € 210.000 (Nedap) en € 220.000 (Alfen) bedroegen.

Twee bedrijven met twee accountants

Volgend jaar zullen twee beursgenoteerde ondernemingen twee separate accountantskantoren inschakelen voor assurance-diensten.

'Volgend jaar zullen twee beursgenoteerde ondernemingen twee separate accountantskantoren inschakelen voor assurance-diensten.'

Halfgeleiderproducent BE Semiconductor Industries (BESI) heeft zijn aandeelhouders gevraagd om in te stemmen met de benoeming van Forvis Mazars als assurance-kantoor voor het duurzaamheidsverslag, terwijl EY als huisaccountant verantwoordelijk zal blijven voor de statutaire jaarrekeningcontrole.

Eerder deed fabrikant van offshore-funderingen Sif Holding hetzelfde. Sinds boekjaar 2024 is EY bij die onderneming verantwoordelijk voor de statutaire audit, terwijl BDO de duurzaamheidsverslaggeving controleert. EY toucheerde voor de audit in boekjaar 2025 opgeteld € 432.000. Concurrent BDO rekende in hetzelfde boekjaar € 165.000 voor de duurzaamheidscontrole.