Onderzoekers PwC zien regeldruk sterk groeien en productiviteit overheid daardoor dalen
Overheidsinstanties kampen met veel meer regelgeving dan twintig jaar geleden. Ook zijn regels meer met elkaar verweven en complexer dan voorheen. Dat maakt dat het ambtenarenapparaat is gegroeid. Tegelijk blijft de ondersteuning door ICT achter en wordt de dienstverlening vanuit de overheid minder.
Dat schrijft het FD, op basis van onderzoek door twee economen van PwC, waar de krant al inzage in had. "Uitvoeringsorganisaties van de overheid worden overspoeld door steeds meer complexe regelgeving. De organisaties moeten met tweeënhalf keer zo veel wetten en regels werken als twintig jaar geleden. Bovendien zijn er bijna twee keer zo veel uitzonderingsgevallen en is er ruim tweemaal zo veel verwevenheid van wetgeving", aldus de krant.
Het FD noemt uitvoeringsorganisaties zals de Sociale Verzekeringsbank, de Belastingdienst, uitkeringsinstantie UWV, de Kamer van Koophandel, De Nederlandsche Bank en toezichthouder AFM. De overheid kent zeker 160 uitvoeringsorganisaties, veel daarvan zijn relatief klein.
Toezichthouders
De groeiende regeldruk voor uitvoeringsorganisaties is "in zijn meest extreme vorm te zien bij toezichthouders" zoals de AFM en DNB, aldus het FD. "Zij hebben in hun taakuitvoering vandaag de dag te maken met vier maal zo veel regelgeving als twintig jaar geleden", stellen PwC-onderzoekers Selwyn Moons en Sander van Veldhuizen tegenover de krant.
Volgens Moons wijzen de uitvoeringsorganisaties op de sterk toegenomen regeldruk als verklaring voor hun mindere prestaties. "Daar blijken ze gelijk in te hebben." Eerder onderzoek van beide economen naar de dalende productiviteit van uitvoeringsorganisaties was reden voor de Tweede Kamer om de Algemene Rekenkamer te vragen aanvullend onafhankelijk onderzoek te doen.
Datapunten
De PwC-onderzoekers onderzochten de 41 grootste uitvoeringsorganisaties met behulp van een database met een miljoen datapunten, om zo de groei en complexiteit van regelgeving tussen 2005 en 2024 in kaart te brengen. Het totaal aan wetten en regels nam in die periode met 147 procent toe, het aantal uitzonderingen op regels met 88 procent. De verwevenheid van de verschillende regels en wetten verdubbelde in die twintig jaar.
De PwC-economen pleiten voor beperking van de regelgeving, al vraagt dat wel politieke moed. "Af en toe moet een groot systeem grondig worden opgeschoond en herzien", stelt Van Veldhuizen in het FD.
Gerelateerd
ADR gaf bij twee ministeries controleverklaring met beperking af
De Auditdienst Rijk (ADR) heeft bij twee van de onderzochte jaarverslagen van de verschillende ministeries een controleverklaring met beperking afgegeven. De ADR...
Rekenkamer: Rijksoverheid boekt weinig resultaat in 2025
Veel doelen die de Rijksoverheid voor de korte termijn had gesteld, zijn in 2025 niet gehaald. Veel langetermijndoelen zijn uit zicht. Onder meer op het gebied van...
Financieel Jaarverslag Rijk 2025: stabiele overheidsfinanciën in tijden van geopolitieke onzekerheid
2025 was een economisch stabiel jaar. Ondanks toenemende economische onzekerheid in de wereld, groeide de Nederlandse economie met 1,8 procent. Ook de overheidsfinanciën...
PwC: belastingbijdrage bedrijven groeit in verhouding harder
Het Nederlandse bedrijfsleven heeft vorig jaar een grotere bijdrage geleverd aan de overheidsfinanciën. Uit jaarlijks onderzoek blijkt dat bedrijven samen 119,1...
Algemene Rekenkamer biedt op Verantwoordingsdag 23 rapporten aan
Op Verantwoordingsdag, woensdag 20 mei, biedt de Algemene Rekenkamer haar verantwoordingsonderzoek aan de Tweede Kamer aan. Het onderzoek bestaat dit jaar uit 23...