Nieuws 23 september 2025

Rekenkamer: Begrotingen ministeries onvoldoende voor goede besluitvorming

De meeste begrotingen van de ministers voor het jaar 2026 geven onvoldoende aandacht aan risico's voor de rijksfinanciën of te behalen resultaten. Dat maakt het moeilijk om te beoordelen of een begroting realistisch is, of een ambitie haalbaar is en past bij de voorziene middelen en risico's.

Dat stelt de Algemene Rekenkamer, in reactie op de  ontwerpbegrotingen die het kabinet op Prinsjesdag uitbracht. De Rekenkamer stuurt, voorafgaand aan de Algemene Financiële Beschouwingen in de Tweede Kamer, brieven naar het parlement met aandachtspunten bij de ontwerpbegrotingen.

De Rekenkamer bekijkt of in begrotingen het geld navolgbaar is en of doelen van rijksbeleid helder en risico's in beeld zijn. Zo kan het parlement met betere onderbouwing zijn budgetrecht uitoefenen. Maar met incomplete informatie over geld, verwachte resultaten en risico's is het lastig voor het parlement om een goed onderbouwde budgetbeoordeling te maken en het budgetrecht goed uit te oefenen, benadrukt de Rekenkamer.

Mogelijke risico's

Naast een opsomming van opvallende wijzigingen in de ontwerpbegroting 2026 ten opzichte van de begroting 2025, vraagt de Rekenkamer aandacht voor zowel financiële als beleidsrisico's.

Voorbeelden van risico's zijn de korting op afdrachten aan de Europese Unie en de sterke teruggang in het budget voor de opvang van asielzoekers vanaf 2027. De Rekenkamer wijst verder op risico's voor de drinkwatervoorziening, voor te weinig (aangepaste) woningen voor ouderen, financiële risico's bij het stopzetten van revolverende fondsen of rondom het intrekken van natuurvergunningen en de financiering van plannen voor nieuwe kerncentrales.

Begrotingsbehandeling

In de brieven met aandachtspunten bij de begroting 2026 benadrukt de Rekenkamer het belang van een tijdige en goed onderbouwde begrotingsbehandeling in het parlement. De parlementaire behandeling van de ontwerpbegrotingen 2026 van alle ministers komt door de vervroegde Tweede Kamerverkiezing opnieuw onder druk te staan.

De kans is realistisch dat de begroting pas na 1 januari 2026 wordt aangenomen, terwijl een goedgekeurde begroting aan de start van het nieuwe kalenderjaar wenselijk is. Dat zorgt immers voor duidelijkheid bij burgers en bedrijven, overheidsinstellingen en medeoverheden; het draagt daarmee bij aan het vertrouwen in de overheid.

De Algemene Rekenkamer waarschuwt daarnaast voor de krappe tijd die de Tweede Kamer heeft voor behandeling van het veelomvattende Belastingplan voor 2026.