Nieuws 22 april 2026

KPMG: situatie in Midden-Oosten werkt door in economische keuzes

Zeven op de tien Nederlanders maken zich zorgen over het conflict tussen Israël, de VS en Iran. Meer dan de helft zegt de afgelopen maand te hebben bespaard vanwege de oplopende energiekosten, bijvoorbeeld door minder te rijden of de verwarming lager te zetten. Bestuurders en commissarissen verwachten dat de economie het komende jaar verslechtert.

Dat blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O, in opdracht van KPMG Nederland. De uitkomsten zijn gepubliceerd voorafgaand aan het debat in de Tweede Kamer over het door het Kabinet aangekondigde steunpakket van bijna een miljard euro.

Bij vier op de tien bedrijven leiden hogere kosten tot andere keuzes en investeringen, stelt KPMG. "Organisaties proberen hun afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en hoge energieprijzen te verkleinen, onder meer door meer te investeren in groene energie en het energieverbruik terug te dringen", aldus Faiza Oulahsen, directeur duurzaamheid bij KPMG Nederland. "Daarnaast nemen zij praktische maatregelen, zoals de inzet van elektrisch vervoer, meer thuiswerken en een ruimere reiskostenvergoeding voor treinreizen. Ook kijken bedrijven vaker kritisch naar investeringen buiten Nederland en passen zij hun inkoopbeleid aan. De verwachting is dat op korte termijn meer organisaties concrete stappen zetten, wat kan leiden tot een versnelling van de energietransitie."

Zorgen

In maart van dit jaar gaf driekwart (75 procent) van de Nederlanders nog aan zich zorgen te maken over de oorlog in Iran. Dat is iets afgenomen, nu zegt 70 procent zich zorgen te maken om die oorlog. Hoewel het reden is voor veel zorg, scoren woningtekort, polarisatie en digitale onveiligheid in dat opzicht nog hoger.

Over de persoonlijke kosten van levensonderhoud maakt de helft van de Nederlanders (51 procent) zich zorgen. Dat aandeel is sinds begin dit jaar nauwelijks veranderd. “Een klein deel van de bevolking, zo'n 2 procent, zegt niet rond te kunnen komen. Daarnaast geeft 22 procent aan dat rondkomen alleen lukt door goed op de uitgaven te letten. Samen gaat het daarmee om bijna een kwart van de mensen. Vooral jongvolwassenen van 24 tot 34 jaar en mensen met een laag inkomen ervaren deze financiële druk", aldus Oulahsen.

Het draagvlak voor ongerichte compensatiemaatregelen is beperkt. Een derde van de Nederlanders vindt dat compensatie zich moet richten op lage inkomens; onder bestuurders en commissarissen ligt dat aandeel met 46 procent hoger. Slechts 6 procent van de bestuurders is voor compensatie voor iedereen, tegenover 27 procent van de Nederlanders.

Vooruitzichten

Over de economische vooruitzichten zijn Nederlanders en bestuurders opvallend eensgezind. Een meerderheid van zowel de Nederlandse bevolking (57 procent) als de bestuurders en commissarissen (56 procent) verwacht dat de economie het komende jaar zal verslechteren.

De huidige economische situatie beoordelen bestuurders minder negatief: de helft van hen noemt die goed. Hoe Nederlanders de economie beoordelen, hangt sterk samen met het inkomen. Van de huishoudens met een inkomen onder modaal is 23 procent positief over de huidige staat van de economie. Bij huishoudens met een inkomen van minimaal twee keer modaal ligt dat aandeel op 43 procent.

Bijna driekwart van de ondervraagde bestuurders en commissarissen (73 procent) zegt dat geopolitieke ontwikkelingen van invloed zijn op de strategie van hun organisatie. Vier op de tien zegt dat dit al heeft geleid tot concrete maatregelen binnen hun organisatie, zoals prijsverhogingen (17 procent) of aanpassingen in het personeelsbeleid, zoals een aannamestop (13 procent).

Onderzoek

Het onderzoek is uitgevoerd door Ipsos I&O in opdracht van KPMG Nederland. Naast een representatieve steekproef onder Nederlanders is een indicatieve peiling gehouden onder 123 commissarissen en bestuurders uit het Nederlandse bedrijfsleven en publieke organisaties. Deze groep is gevraagd hoe hun organisatie inspeelt op geopolitieke ontwikkelingen.

De resultaten geven inzicht in de manier waarop in Nederlandse bestuurskamers wordt gekeken naar geopolitieke risico’s en de impact daarvan op organisaties. Het onderzoek vond plaats van 10 tot en met 13 april. Op dat moment was het steunpakket van bijna 1 miljard euro van het kabinet nog niet aangekondigd.