Nieuws Vandaag

Zoektocht accountantskantoren naar geschikte commissarissen is 'geen wassen neus'

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) bereidt zich voor op een nieuwe geschiktheidstoets van beleidsbepalers in de accountancy. Een aantal middelgrote accountantskantoren moet op zoek naar onafhankelijke commissarissen, vooruitlopend op de nieuwe accountantswet.

De AFM publiceerde recent een 'Beleidsregel geschiktheid Wta 2027', met het toetsingskader voor geschiktheidstoetsingen van beleidsbepalers (bestuurders en commissarissen) bij accountantsorganisaties.

De verplichting om een raad van commissarissen in te stellen bij grotere kantoren met een reguliere AFM-vergunning vloeit voort uit de Wijzigingswet accountancysector, die naar verwachting in 2027 van kracht wordt. Kantoren die gedurende drie jaar ten minste € 3 miljoen omzet uit wettelijke controles behalen en jaarlijks minimaal 150 wettelijke controles uitvoeren, moeten een onafhankelijke rvc instellen.

Naar schatting gaat het om vijftien tot twintig middelgrote accountantsorganisaties, zo schrijft het FD. De AFM verwacht dat uiteindelijk "ruim meer dan honderd" bestuurders, commissarissen en andere beleidsbepalers worden beoordeeld op hun kennis, vaardigheden en professionaliteit. De AFM wil bij voorkeur in 2027 beginnen met de toetsingen en die uiterlijk eind 2028 afronden.

Zoektocht

Volgens Ronald Hoeksel, bestuursvoorzitter van Baker Tilly, wordt het aantrekken van geschikte commissarissen voor sommige kantoren een uitdaging. Zijn organisatie startte al vroeg met de zoektocht en schakelde een executive searchbureau in. "Wij hebben gemerkt dat het echt wel een zoektocht is", aldus Hoeksel. Daarbij speelt ook mee dat niet iedere geschikte kandidaat belangstelling heeft voor een rol als commissaris.

Deskundigen verschillen van mening over de moeilijkheidsgraad van de werving, zo ziet het FD. Hans Reus, partner bij leiderschapsadviesbureau Russell Reynolds, verwacht voldoende aanbod van gekwalificeerde kandidaten. Wel adviseert hij kantoren om minimaal één commissaris aan te trekken met kennis van technologie of kunstmatige intelligentie, gezien de impact die AI gaat hebben op de zakelijke dienstverlening.

Geen wassen neus

Enkele bestuurders van accountantskantoren zijn minder optimistisch. Marcel Blöte, bestuursvoorzitter van Grant Thornton, stelt dat het "niet eenvoudig is rvc-leden te vinden die bestuurlijke ervaring hebben en ook de accountancybranche begrijpen".

Fou-Khan Tsang, bestuursvoorzitter van Aaff, benadrukt tegenover het FD dat kantoren de nieuwe toezichthoudende rol serieus moeten nemen. "Je kunt er geen wassen neus van maken, niet een paar vriendjes benoemen", waarschuwt hij. Volgens Tsang moet een rvc daadwerkelijk onafhankelijk opereren en in staat zijn om bestuurders ter verantwoording te roepen, of desnoods te ontslaan. Daarnaast kunnen potentiële kandidaten afvallen vanwege belangenverstrengeling, bijvoorbeeld omdat zij verbonden zijn aan controleklanten van het accountantskantoor.

Binnen de sector leeft ook de zorg dat een AFM-toetsing reputatierisico's met zich meebrengt. De toezichthouder kan immers besluiten kandidaten of zittende beleidsbepalers niet geschikt te verklaren, hoewel zulke procedures in principe discreet verlopen.

Oob-kantoren

De AFM concludeerde in 2021 dat de invoering van rvc's bij de grote oob-accountantskantoren heeft bijgedragen aan de kwaliteit en governance van de sector. Het succes is daarbij wel mede afhankelijk van de wijze waarop commissarissen hun rol invullen.

Het FD verwijst naar een eerdere uitspraak van AFM-bestuurder Hanzo van Beusekom, die de afgelopen jaren verantwoordelijk was voor het toezicht op accountants. Hij noemde de combinatie van een rvc en een partnerorganisatie een "moeilijke structuur".

• FD: 'Accountantskantoren zoeken raden van commissarissen, AFM bereidt toetsing voor'