Opinie 13 juli 2010

Collectieve management letter verzekeringsbranche

"Ik heb de zwijgzaamheid van het beroep op individueel, kantoor- en vooral ook beroepsorganisatieniveau ten aanzien van systemic macro-issues altijd als een gemiste kans gezien. Als een gebrek aan professionele gumption, zo niet visie."

De Accountant, september 2007, De Financiele Verpakkingsindustrie Ruw Uitgepakt, Jules Muis

Als u het nog niet wist, het NIVRA heeft haar eerste collectieve management letter uitgebracht. Over de verzekeringsbranche wel te verstaan. Een uitstekende en gedurfde keus. Het is voor zover mij bekend de eerste keer dat een accountantsberoepsorganisatie, ook internationaal, zichzelf uittilt boven haar directe mandaat - voorwaardenscheppend beleid en microbeheersing van de kwaliteit van de beroepsuitoefening - en zich inlaat met zaken die ogenschijnlijk buiten haar directe jurisdictie liggen maar inhoudelijk wel ingrijpen op de maatschappelijke nutsfunctie van het beroep - en die van alle belanghebbenden bij het onderwerp van onderzoek. 

Hiermee wordt inhoud gegeven aan een jarenlange wens van deze scribent oog te geven aan en te houden op die zaken die systeemgedreven zijn en de kwaliteit van de beroepsuitoefening, en de stabiliteit van de systemen waarmee wij te maken hebben, kunnen beïnvloeden. 

Voor mij mag ook nog best worden gezien als een ‘dank je' vanuit het beroep, voor het privilege en maatschappelijk vertrouwen dat aan het beroep is geschonken door een in wezen publieke functie - en dat geldt niet alleen voor de controleur van de jaarrekening maar ook voor al diegenen die hem tekenen - uit te laten voeren in een for profit privaatrechtelijke constellatie. 

Dit instrument kan als opstapje dienen naar een nieuwe en onvermijdelijke ontwikkeling binnen de too-big-to-fail dynamiek, door proactief de daarvoor benodigde micro en macro beheersstructuren in kaart te brengen. Maar ook zonder nationale too big to fail-problematiek heeft dit nieuwe maatschappelijke signaleringsinstrument zijn toegevoegde waarde, in termen van ‘vele kleintjes maken een groot' en interconnectivity. 

Ik heb geen behoefte deze eerste dappere stap al te veel voor de voeten te lopen, integendeel, en beperk me tot enkele opmerkingen: 

• Ik had graag de effecten van IFRS, inclusief full fair value-toepassingen, wat beter in kaart gebracht zien worden. En in het verlengde daarvan had ik graag de vraag gehoord hoe je überhaupt een financiële instelling zinnig kunt (risico)managen zonder die full fair value status te kennen. Dit als a warming up voor stresstesting van ook de verzekeringsbranche.
• Ook zou ik op den duur willen kijken naar de wat dunne accountantstaal-benaming 'collectieve management letter', omdat het hier om veel meer gaat dan alleen het management: het maatschappelijk belang voor alle stakeholders in de verzekeringsbranche. Te beginnen bij de eigen beroepsgroep.

Verder zou, bij gebleken succes en na een redelijke inloop periode, het NIVRA er goed aan doen deze exercitie ook internationaal ‘omhoog te delegeren' en ook tot een (IFAC) mondiale management letter te komen. 

Gefeliciteerd met deze eerste ferme stap.