Opinie 15 juni 2012

Deloitte niet in bezwaar: AFM-boete onherroepelijk

Transparantie blijft toch lastig. Het begrip is niet alleen bedoeld om als drager van goed nieuws te fungeren. Transparantie geldt ook - beter: juist - in geval van minder positief nieuws. Bijvoorbeeld inzake door de AFM als toezichthouder geconstateerde gebreken in de kwaliteit van de accountantscontrole.

Deloitte werd met dergelijke gebreken geconfronteerd in een door de AFM opgesteld boetebesluit (15 februari 2012). De maximaal mogelijke boete ad 54.450 werd daarbij opgelegd. Omdat (samengevat):

'In tien van de veertien beoordeelde wettelijke controles heeft de AFM geconstateerd dat de externe accountant niet heeft voldaan aan de voor hem geldende beroepsregels. In die tien gevallen is sprake van tekortkomingen door de externe accountant op één of meer belangrijke onderdelen van de controle. Dit brengt met zich dat Deloitte niet heeft voldaan aan haar verplichting om er zorg voor te dragen dat haar externe accountants voldoen aan de voor hen geldende beroepsregels.'

Deloitte reageerde als volgt:

'Deloitte neemt de onderzoeken van de AFM zeer serieus en ervaart het overleg met de AFM als constructief en is van mening dat dit positief bijdraagt aan onze kwaliteitsbeheersing en de ontwikkelingen in het accountancy vak. Het is belangrijk om op een open en constructieve wijze een dialoog te voeren over de interpretatie en weging van vaktechnische standaarden. Zoals in het transparantieverslag is uitgewerkt verschilt Deloitte op een aantal punten van mening met de AFM over de wijze van interpretatie.'

In het transparantieverslag 2010/2011 zet Deloitte de meningsverschillen - toentertijd overigens ten aanzien van het voorgenomen AFM-besluit - nader uiteen:

'Deloitte heeft bezwaar gemaakt tegen de voorgenomen sanctie, hoofdzakelijk om de volgende redenen:

1. Onzorgvuldigheden in de feiten waarop de AFM zich baseert.
2. De eigen uitleg die de AFM geeft aan het vigerende normenkader dan wel de toepassing van een onjuist normenkader.
3. Het ontbreken van enige vorm van weging van het belang van de betreffende bevinding in de context van de controle als geheel.
4. De wijze waarop de AFM bevindingen extrapoleert.'

Deloitte stelde bij ontvangst van het definitieve AFM-boetebesluit nog steeds te overwegen in bezwaar te gaan tegen het boetebesluit van de AFM om daarmee bij te dragen aan het verkrijgen van helderheid over de grenzen en interpretatie van de toepasselijke regelgeving en de reikwijdte van het toetsingskader. Deloitte meent dat daarmee zowel het maatschappelijk verkeer, alsook accountantsorganisaties en de toezichthouder gebaat zouden zijn.

Zover is het echter niet gekomen. Het besluit is inmiddels definitief geworden en kan door belanghebbenden niet meer ter toetsing  aan de rechter worden voorgelegd. Dit blijkt uit een update van het boetebesluit gedateerd 18 mei 2012.

Daarmee is de kernconstatering van de AFM niet weerlegd, namelijk:

'En gelet op het aantal en de ernst van de bevindingen van de AFM, moet worden vastgesteld dat ook Deloitte "herhaaldelijk niet [heeft] kunnen voorkomen dat haar externe accountants niet voldeden aan hetgeen bij of krachtens afdeling 3.2 van de Wta is bepaald" en daarmee op "substantieel verwijtbare" wijze haar zorgplicht heeft overtreden.'
Met het woordje 'ook' verwijst de AFM naar Ernst & Young dat - voor zover mij bekend - wel tegen een AFM-boetebesluit in bezwaar is gekomen.

Dit nieuws aangaande Deloitte was bekend op 18 mei 2012 en is dus al meer dan drie weken oud. Het was mij in eerste instantie ontgaan. En wie kijkt er een paar maanden na zo'n boetebesluit nou eigenlijk op de AFM-site voor dit type nieuws?

Mijns inziens past het in dit soort zaken - zeker in het licht van eerder aangevoerd scherp verweer - om als accountantsorganisatie transparant te zijn en actief te melden dat de boete wordt geaccepteerd door niet in bezwaar te gaan. Uiteraard met redengeving. Daarvoor hoeft echt niet te worden gewacht tot het uitbrengen van een transparantieverslag. In het geval van Deloitte komt dat immers pas eind augustus.