Opinie 11 januari 2013

Loonsverlaging zal vooral jongere werknemer raken

De maatregel van Capgemini om salarissen van oudere medewerkers te verlagen, verandert primair de positie van de jongere werknemer. Hetzelfde gaat op voor de accountantsbranche.

Deze week liet Jeroen Versteeg van Capgemini Nederland zich in het Financieele Dagblad als volgt uit: "Er is een mismatch tussen wat mensen verdienen en wat ze kunnen."

De maatregel die erop volgt is niet mis te verstaan: zo'n zeven procent van de arbeidspopulatie wordt voor de keuze gesteld een salarisverlaging tot tien procent te accepteren of zich bloot te stellen aan verhoogde kans op ontslag. Ook Ordina voert kortingen door waar arbeidskosten niet meer aansluiten op de marktwaarde.

We kennen echter vele gevallen waarin bedrijven zonder mankeren meer betalen dan de marktwaarde van de medewerker rechtvaardigt. De Amerikaanse econoom Edward Lazear verklaart deze praktijk als volgt.

Jonge medewerkers wordt een lager inkomen geboden dan hun productiviteit rechtvaardigt, terwijl de oudere medewerker het tegenoverstelde arrangement wordt geboden. Met deze arrangementen verzekert het bedrijf zich ervan dat jonge medewerkers specifieke kennis en hun beste energie in het bedrijf investeren, waarmee de productiviteit van het betrokken bedrijf veel hoger is dan mogelijk zou zijn geweest zonder die investering.

In het geval van Capgemini zou het dan kunnen gaan om de ontwikkeling van systemen die uniek zijn voor Capgemini, terwijl de medewerker alleen met die systemen kan werken binnen Capgemini en hij veel tijd moet investeren om het gebruik van deze systemen onder de knie te krijgen.

Jonge medewerkers 'lenen' met hun harde werken en hun specifieke tijdinvestering op jongere leeftijd als het ware een bedrag aan hun bedrijf uit. Zij zijn bereid dit bedrag uit te lenen onder de voorwaarde dat de ‘lening' door de onderneming later met rente wordt terugbetaald.

Capgemini geeft nu aan niet langer bereid te zijn de lening met rente terug te betalen. De betekenis ervan is evident. Van jonge medewerkers wordt niet langer verwacht dat zij zich voor langere tijd aan Capgemini committeren. Capgemini verwacht met andere woorden geen toekomstig voordeel van medewerkers die thans hun beste vaardigheden en tijd aan het bedrijf besteden.

Deze beslissing van de leiding van de onderneming duidt erop dat de investering die jonge medewerkers moeten leveren om zich producten en diensten van Capgemini eigen te maken, klein is. Als dat niet het geval is, kan de loonsverlaging voor ouderen Capgemini heel duur komen te staan, omdat de jongere medewerkers sinds maandag 7 januari minder dan voorheen bereid zullen zijn hun beste energie te leveren. Of zij nu meer betaald krijgen dan voorheen doet minder ter zake.

Als - zoals op deze site al vaak bepleit - de structurele compensatie voor partners van accountantskantoren ook naar beneden gaat, geeft dat voor de jonge werknemers hetzelfde signaal als aan de jonge werknemer van Capgemini: reken er niet op dat je harde werken in de toekomst door je huidige werkgever zal worden beloond!

Een licht aangepaste versie van deze opiniebijdrage is geplaatst in het Financieele Dagblad van 11 januari 2013.