Opinie 28 september 2015

Rutger Schimmelpenninck

Dit keer geen opiniërend stuk of melding van wetenswaardigheden. Dit keer geen fraudeschandaal of falende accountants. Dit keer geen verhaal over wet- en regelgeving of wat dies meer zij. Ditmaal stel ik een persoon centraal en laat deze aan het woord over zijn kijk op de accountancy.

Vorige week donderdag was ik namelijk op het afscheidsfeest van Rutger Schimmelpenninck. Hij was van 1975 tot 2015 advocaat en curator in Amsterdam, waarvan de laatste zestien jaar bij Houthoff Buruma. Schimmelpenninck heeft een geweldige staat van dienst en werkte onder meer aan zaken als: Barings, Fokker, Van der Hoop, Lehman Brothers, DSB en Vestia.

Ik mocht een aantal malen voor en met Schimmelpenninck werken. Een genot. Een uiterst slimme strateeg. Uitstekend jurist. Bescheiden en erudiet. Een regisseur die het liefst zelf alle touwtjes in handen heeft.

Ter gelegenheid van zijn afscheid bij zijn kantoor, schreef hij een dun boekje: In vogelvlucht. Met herinneringen, gedachten en principes. Leuk om te lezen. Bijvoorbeeld over zijn ervaringen met accountants en de kloof die er in zijn begintijd (tweede helft jaren zeventig van de vorige eeuw) gaapte tussen advocaten en deze cijferaars.

Schimmelpenninck: ‘Zwart-wit gezegd, dachten accountants dat achter cijfers de absolute waarheid schuilging, terwijl advocaten in die tijd maar heel weinig benul hadden van cijfers. Cijfers waren er voor accountants, vonden veel juristen, die hadden er tenslotte voor doorgeleerd.’
Om vervolgens ten aanzien van het heden al volgt te constateren: ‘Helaas zie ik nog steeds dat veel juristen, maar ook bestuurders en commissarissen, cijfers te snel voor ‘zoete koek’ aannemen en ze te weinig kritisch beschouwen.’

Vanuit zijn advocatenpraktijk heeft Schimmelpenninck ook een jaar bij een accountantskantoor gewerkt. Hij schrijft er - met de nodige humor - het volgende over. Een lang citaat, maar ik wilde u het niet onthouden.

‘Bij KPMG heb ik voor het eerst een accountantskantoor van binnenuit meegemaakt. In die tijd werd er nog vaak gebeden voor de lunch en waren accountants nogal stoffige mensen. De meesten hadden duidelijk een vrolijk studentenleven gemist. Zij waren al jong gaan werken en waren door veel studie in de avonduren accountant geworden. Hun begrip voor het recht was vaak beperkt. Mijn jaargenoot Albert Flesseman had ook aan de Prinses Irenestraat [bij KPMG] moeten werken, maar hij hield het maar heel kort vol. Hij kon niet tegen de ellendige vloerbedekking in dat sombere gebouw. Na een jaar bij KPMG trok ik samen met het gefuseerde kantoor weer in bij Boekel aan de PC Hooftstraat. Daar was het oneindig veel gezelliger. Maar de verschillen tussen accountants en juristen zijn me altijd blijven fascineren.’

Mij overigens ook. Daarom voel ik mij soms heel goed en soms juist helemaal niet thuis in beide werelden. Ben eeuwig op zoek naar the best of both worlds. Naar de Rutger Schimmelpennincks van de accountancy. Behoudens Jules Muis heb ik die na ruim dertig jaar nog niet gevonden.

(Noot redactie: Rutger Schimmelpenninck is een van de sprekers bij de themasessie 'Fraude’ tijdens de Accountantsdag 2015 op 26 november 2015.)