» Direct naar annotatie

Lex van Almelo

Belangrijkste feiten

Een accountant-administratieconsulent is tot zijn doorhaling in 2025 eindverantwoordelijke van een accountantskantoor. In het najaar van 2022 blijkt bij een reguliere kantoortoetsing dat het kwaliteitssysteem van zijn kantoor in opzet en werking niet voldoet aan de eisen. De accountant dient een jaar later een verbeterplan in dat wordt goedgekeurd.

Dertien maanden daarna komen de hertoetsers langs; het verbeterplan blijkt vrijwel niet te zijn opgevolgd. Alle getoetste dossiers vertonen tekortkomingen, onder meer het niet-naleven van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).

De accountant krijgt de gelegenheid te reageren op het concepttoetsingsverslag maar doet dat ook niet nadat de toetsers een herinnering hebben gestuurd. Op twee ingesproken voicemailberichten reageert hij evenmin. Het eindoordeel van de Raad voor Toezicht is dat het interne stelsel van kwaliteitsbeheersing niet voldoet aan de Wet op het accountantsberoep. In februari 2026 dient het bestuur van de NBA een tuchtklacht in tegen de accountant.

Klacht

Bij de hertoetsing zijn alle vier dossiers onvoldoende bevonden. Het kwaliteitssysteem voldeed dus nog altijd niet aan de eisen. Volgens de NBA schoot ook de opzet van het systeem tekort. Een en ander blijkt volgens de NBA uit de volgende tekortkomingen:

• het verbeterplan is niet opgevolgd;
• de kwaliteitsbeheersing en -bewaking zijn onvoldoende;
• een schriftelijke waarnemingsovereenkomst ontbreekt;
• bij de aanvaarding en continuering van opdrachten is structureel onvoldoende aandacht besteed aan de Wwft en de VGBA;
• de dossiers bevatten geen correcte en actuele bedrijfsbeschrijving;
• in de dossiers ontbreekt de vastlegging van de uitgevoerde werkzaamheden;
• de dossiers bevatten slechts beperkte documentatie;
• de accountant heeft geen stukken aangeleverd over de PE-verplichting.

Voor laatstgenoemde tekortkoming is de accountant in april 2026 berispt. Op grond van het ne bis in idem-beginsel laat de Accountantskamer dit klachtonderdeel buiten beschouwing.

Oordeel

De klacht is gegrond.

De klacht is onderbouwd met de definitieve recapitulatie van de hertoetsing en de werkprogramma's van de toetsers. De accountant heeft niet gereageerd op de bevindingen van de toetsers. Ook is hij niet verschenen op de zitting en heeft hij geen verweer gevoerd naar aanleiding van het klaagschrift. Hij heeft de klacht dus niet inhoudelijk weersproken. Daarmee staat vast dat de opzet en de werking van het kwaliteitsstelsel van het kantoor nog altijd niet voldeden aan de eisen.

Maatregel

Tijdelijke doorhaling voor drie jaar.

Het kwaliteitssysteem kent ernstige tekortkomingen en de accountant heeft zijn verbeterplan niet opgevolgd. Daardoor heeft hij in strijd gehandeld met het fundamentele beginsel van vakbekwaamheid en zorgvuldigheid.

Verder heeft hij zich niet toetsbaar heeft opgesteld door:

• geen zienswijze in te dienen;
• zich niet te verweren;
• geen verklaring te geven voor zijn handelen en nalaten.

Hierdoor heeft hij het accountantsberoep in diskrediet gebracht en ook in strijd gehandeld met het fundamentele beginsel van professionaliteit. De Accountantskamer weegt mee dat hem drie keer eerder een tuchtrechtelijke maatregel is opgelegd, waaronder een doorhaling voor de duur van drie maanden.

Annotatie Lex van Almelo

De tijdelijke doorhaling die de tuchtrechter nu oplegt is al de vierde maatregel die de AA in kwestie over zich af heeft geroepen. Als bij een periodieke toetsing tekortkomingen worden geconstateerd in alle (vier) getoetste dossiers dient de accountant nog een verbeterplan in. Daarna gooit hij de handdoek in de ring: hij verbetert niets en reageert nergens meer op. Ook niet op deze vierde tuchtklacht. Dat de Accountantskamer vindt dat de – in 2025 doorgehaalde – AA het accountantsberoep in diskrediet heeft gebracht is niet moeilijk te volgen.