» Direct naar annotatie

Lex van Almelo

Belangrijkste feiten

Een dienstverlener gaat in 2009 in loondienst als 'Chief Commercial Officer' bij een financiële instelling nv, waarvoor hij eerder werkte als zelfstandige. In april 2009 benoemt de raad van commissarissen hem als statutair directeur van drie verzekeringsvennootschappen uit de groep. In juli 2018 neemt de Centrale Bank van Curaçao en Sint-Maarten (CBCS) het bestuur van de groep over in het kader van een noodregeling. De aanstelling van de cco blijft hetzelfde als die tijdens zijn loondienstverband.

In juni 2020 zegt CBCS namens de groep de samenwerking met de cco op. De cco en de bank worden het niet eens over de financiële afwikkeling van het contract. Zij discussiëren over de vraag wanneer de overeenkomst van opdracht is ingegaan, over de hoogte van de management fee en overige remuneraties. Het geschil leidt tot een kort geding en vervolgens een bodemprocedure bij het Gerecht in Eerste Aanleg van Curaçao. Daarin vraagt de cco het gerecht om de groeps-nv onder meer te veroordelen:

• tot betaling van een voorschot op de verschuldigde vergoeding;
• tot doorbetaling van het laatst overeengekomen loon totdat de arbeidsovereenkomst zal zijn beëindigd; en
• in de kosten van de juridische procedure, met wettelijke rente.

Op verzoek van de groeps-nv maakt een registeraccountant ten behoeve van het juridisch geschil een financiële opstelling van de bedragen die de groep van 1 januari 2017 tot 4 augustus 2020 heeft betaald aan de cco en daarbij eventuele vorderingen op de cco te verrekenen. Volgens de engagement letter houdt de opdracht in dat:

• de uit te voeren werkzaamheden erop gericht zijn om de nv te assisteren bij de analyse van de betalingen op basis van de opdrachtovereenkomst respectievelijk arbeidsovereenkomst;
• daarbij eventuele openstaande bedragen vanwege de leningen worden verrekend;
• de scope van de werkzaamheden wezenlijk verschilt van die van een accountantscontrole;
• de werkzaamheden geen beoordeling inhouden van (historische of toekomstgerichte) financiële informatie;
• de accountant dus geen opinie zal afgeven over de financiële informatie die in de analyse wordt betrokken.

De groeps-nv heeft het rapport van de accountant ingebracht als productie in de procedure bij het Gerecht in Eerste Aanleg van Curaçao. Het gerecht heeft in zijn tussenvonnis van 9 december 2024 onder meer beslist het rapport tot uitgangspunt te nemen bij de afrekening, waarbij de cco in de gelegenheid zal krijgen om zich – al dan niet met een deskundige – (inhoudelijk) uit te laten over de eindberekening. De cco heeft daarvan afgezien, waarna het gerecht de vorderingen van de cco mede op basis van het rapport van de accountant heeft afgewezen. De cco is hiertegen in hoger beroep gegaan.

De cco dient een klacht tegen de accountant in bij de Accountantskamer.

Klacht

De accountant heeft:

1. toegestaan dat haar rapportage werd gebruikt in een juridisch geschil en daarmee openbaar is gemaakt; na daarop te zijn gewezen heeft zij geen actie ondernomen om te verhinderen dat haar rapportage gebruikt zou worden als accountantsrapport met goedkeurend oordeel;
2. een rapport uitgebracht zonder deugdelijke grondslag, wat in strijd is met de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (hierna: VGBA), de Handreikingen 1112 en 1127 en NV COS 4400, want:
   1. de accountant heeft nagelaten de juistheid, volledigheid en betrouwbaarheid van de aangereikte gegevens vast te stellen, terwijl het rapport uitgebreid lijkt, waardoor de indruk wordt gewekt dat er een gedegen onderzoek is uitgevoerd;
   2. de accountant heeft geen hoor en wederhoor toegepast.

Oordeel

De klacht is ongegrond.

Het rapport is onder meer opgesteld ten behoeve van de bodemprocedure. Voor deze overige opdracht heeft de Accountantskamer acht geslagen op NBA-handreiking 1127 (Opdrachten uitgevoerd ter ondersteuning bij (potentiële) geschillen). Een NBA-handreiking bevat geen dwingende bepalingen, maar nadere aanwijzingen voor de uit te voeren werkzaamheden. Van een accountant wordt verwacht dat deze kennisneemt van deze aanwijzingen en deze in overweging neemt voor zover ze relevant zijn voor de opdracht. Een accountant die deze aanwijzingen niet toepast, moet kunnen uitleggen hoe deze heeft voldaan aan de verplichtingen, basisprincipes en essentiële werkzaamheden uit de wet- en regelgeving die nader zijn behandeld in de aanwijzingen.

Volgens Handreiking 1127 moet de rapportage voldoende inzicht geven in het al dan niet toepassen van hoor en wederhoor, alsmede de overwegingen die de accountant daarbij heeft gemaakt en de mogelijke gevolgen van het niet toepassen van hoor en wederhoor. Hoor en wederhoor is veelal verplicht, tenzij dit absoluut niet noodzakelijk is om een deugdelijke grondslag te verkrijgen.

Klachtonderdelen 1 en 2a Grondslag en aangereikte gegevens

Volgens de cco heeft de accountant in het rapport vermeld dat zij de gebruikte informatie niet heeft gecontroleerd. Toch komt zij tot uitspraken die de cco ziet als een oordeel.

De accountant voert aan dat zij geen accountantsrapport met een goedkeurend oordeel heeft opgesteld. Het gaat om een vergelijking, niet om beoordeling of controle van financiële informatie.

De Accountantskamer sluit zich daarbij aan. De rapportage is geen accountantsrapport met goedkeurend oordeel. De cco heeft niet bestreden dat het de bedoeling van de opdracht was bedragen te vergelijken en verschillen op te sommen. In de engagement letter is toegelicht dat de werkzaamheden zouden bestaan uit:

• het identificeren van mogelijke rekenkundige onjuistheden in de eindafrekening die in de producties van groep staan;
• het vergelijken van de berekeningen van de cco en de groep;
• het analyseren van de bedragen die de groep heeft betaald aan de cco, de Belastingdienst en overige instanties in relatie tot de werkzaamheden die de cco heeft uitgevoerd voor de groep;
• het vergelijken van deze bedragen met de honoreringsafspraken uit de overeenkomst van opdracht;
• het analyseren van de opbouw van leningen.

In de engagement letter beklemtoont de accountant dat het rapport geen beoordeling van financiële informatie inhoudt. Klachtonderdeel 2a mist daarmee feitelijke grondslag en is ongegrond.

De Accountantskamer ziet het rapport van de accountant als het rapport van een partijdeskundige. De accountant heeft het rapport immers opgesteld in opdracht van de groep, die daarmee haar standpunten kan onderbouwen in de procedure bij het Gerecht in Eerste Aanleg van Curaçao. De accountant heeft in de engagement letter uitdrukkelijk toestemming gegeven het rapport te gebruiken in de juridische procedure. Als er een gebrek kleeft aan zo'n rapport en de accountant daarop wordt gewezen, moet de accountant actie ondernemen om te voorkomen dat derden, zoals in dit geval een rechtbank, het rapport verkeerd interpreteren of gebruiken.

De cco heeft de accountant niet gewezen op fouten of ondeugdelijkheden in het rapport. De accountant had dan ook geen aanleiding om actie te ondernemen en te voorkomen dat het rapport in de juridische procedure zou worden gebruikt. In het klaagschrift noch op de zitting bij de Accountantskamer heeft de cco toegelicht welke fouten of

ondeugdelijkheden het rapport zou bevatten. De cco heeft daarmee onvoldoende aannemelijk gemaakt dat het rapport geen deugdelijke grondslag had en de accountant gebruik door het Gerecht in Eerste Aanleg van Curaçao had moeten voorkomen.

Klachtonderdeel 2b Hoor en wederhoor

De accountant heeft aangevoerd dat zij alleen de standpunten van de groep en de cco heeft vergeleken en gebruik heeft gemaakt van processtukken die beide partijen bij het Gerecht in

Eerste Aanleg van Curaçao hebben ingediend. Na ruggenspraak met het Professional Practice Department van haar kantoor concludeerde zij dat het toepassen van hoor en wederhoor onder deze omstandigheden niet noodzakelijk om een deugdelijke grondslag te verkrijgen.

De Accountantskamer overweegt dat het hier niet gaat om een persoonsgericht onderzoek of een onderzoek met kenmerken daarvan. Het handelen of nalaten van de cco staat namelijk niet centraal. Handreiking 1112 is dus niet van toepassing. In tegenstelling tot wat de cco stelt, is een accountant op grond van Handreiking 1127 niet verplicht om bij rapporten als deze altijd hoor en wederhoor toe te passen. Zoals gezegd heeft de klager onvoldoende aannemelijk gemaakt dat het rapport geen deugdelijke grondslag had. Evenmin heeft hij onderbouwd waarom de accountant wel hoor en wederhoor had moeten toepassen. De cco heeft ook niet het standpunt van de accountant tegengesproken dat het toepassen van hoor en wederhoor in dit geval niet noodzakelijk was voor het verkrijgen van een deugdelijke grondslag.

Maatregel

Geen.

Annotatie Lex van Almelo

Een dienstverlener gaat in loondienst, gaat aansluitend een managementovereenkomst aan en wordt uiteindelijk aan de kant gezet. De vraag is hoeveel geld hij nog te goed heeft en wat er aan eventuele openstaande leningsbedragen moet worden verrekend. Het Gerecht in Eerste Aanleg van Curaçao buigt zich over die vraag. De werkgever van de dienstverlener laat een registeraccountant op een rijtje zetten wat er in de loop der jaren is betaald aan de dienstverlener c.q. werknemer en wat er mogelijk openstaat aan geleende bedragen. De accountant baseert zich daarbij puur op de cijfers die de strijdende partijen eerder hebben ingebracht in de gerechtelijke procedure. Zowel in de engagement letter als haar rapport geeft zij aan dat zij geen oordeel velt over de cijfers, maar de bedragen van beide partijen alleen vergelijkt en analyseert. In zo'n geval is geen hoor en wederhoor nodig om een deugdelijke grondslag te krijgen. De accountant had evenmin aanleiding om te voorkomen dat het gerecht haar rapport zou gebruiken. Er staan namelijk geen fouten of gebreken in.