Luc Quadackers

Kunt u zich nog voor de geest halen hoe u dacht over de FAR, toen u werd gevraagd als bestuursvoorzitter?
"Eerlijk gezegd dacht ik in eerste instantie 'die vooruitstrevende ideeën van de FAR gaan vast niet goed werken. De accountantsfirma's gaan waarschijnlijk alleen maar akkoord met gunstige onderzoeksresultaten'. Maar die verwachting is echt totaal niet uitgekomen. Het is me opgevallen hoe geduldig en enorm betrokken de bestuurders uit de firma's zijn. Als je graag iets wilt weten over hoe de kwaliteit van de audit kan worden verbeterd, dan wil je daar niet jaren op wachten. Toch hebben ze dat geaccepteerd en begrip getoond voor het feit dat veel onderzoek een lange adem nodig heeft. Ook hebben ze altijd opengestaan voor de resultaten van het onderzoek. Dat vind ik geweldig."

 Foto: Anja van Wijgerden  

Hoe was de eerste periode?
"Toen ik aan boord kwam was de FAR pas gestart. We waren een peuter die volwassen moest worden. Aangezien de aangesloten accountantskantoren data beschikbaar stellen over hun audits, mag natuurlijk niemand kunnen achterhalen van welk bedrijf en welke audits de gegevens afkomstig zijn. Dat vergt logistiek een hele goede bescherming, maar ook contractueel. Het heeft best lang geduurd voordat we het juridisch voor elkaar hadden dat de firma's zich comfortabel voelden bij het delen van deze gegevens. Maar dat is prima gelukt."

Wat is er gaandeweg geleerd?
"Naast alle kennisdeling die we inmiddels hebben gedaan, hebben we natuurlijk ook zelf veel geleerd in de nauwe samenwerking met de deelnemende accountantskantoren. In het begin waren we ons nog minder bewust van het tijdsbeslag bij de kantoren om de data aan te leveren die de onderzoekers willen hebben. Daar letten we nu expliciet op bij het beoordelen van de onderzoeksvoorstellen. De wensen van onderzoekers moeten realistisch zijn. De status van de onderzoeksjournals is een ander aspect. Ons doel is om een brug slaan naar de praktijk, zodat de praktijk er wat mee kan.

'Ons doel is om een brug slaan naar de praktijk, zodat de praktijk er wat mee kan.'

Wij willen graag dat de wetenschappelijke kwaliteit van het onderzoek uitstekend is, maar of het artikel vervolgens in het allerbeste tijdschrift ter wereld wordt gepubliceerd, heeft een andere relevantie voor de controlepraktijk dan voor de universiteit. De praktijk heeft meer behoefte aan uitvoerbaarheid en tijdigheid. Ook daarin zijn we gegroeid."

Kunt u daarvan een voorbeeld geven?
"In de herziene kennisdelingsstrategie wordt nog meer ingezet op kennisdelen met de praktijk, ook als de resultaten nog niet in een tijdschrift zijn gepubliceerd. We gaan onder andere meer kortdurend onderzoek faciliteren dat niet is gericht op publicatie in internationale toptijdschriften. In die studies wordt bijvoorbeeld samengevat wat al bekend is uit eerder onderzoek over een actueel relevant thema en waar de praktijk mee aan de slag kan. Dat is dan niet gericht op wetenschappelijke vernieuwing, maar vooral op het informeren van de praktijk. Mijn verwachting is dat die aanpak zal leiden tot een bredere portefeuille aan kennisdeling. Inmiddels worden de kantoren ook veel meer betrokken bij de ontwikkeling van de onderzoeksaanpak van de projecten. Zo wordt de praktische relevantie voor de beroepsgroep al in een heel vroeg stadium meegenomen. Aanvullend denk ik wel dat nog beter kan worden gekeken naar wat er bijvoorbeeld staat te gebeuren in de politiek en bij de AFM. Wat zijn de verwachte speerpunten die relevant zijn voor de accountantspraktijk? Daar kan de FAR dan evidence-based op anticiperen. Je zou zo voor de troepen kunnen uitlopen."

Is de afstand tussen onderzoekers en accountants kleiner geworden in de afgelopen tien jaar?
"Naar mijn mening is dat echt verbeterd, maar we zijn er nog niet. Onderzoekers zijn gewend om te presenteren voor een publiek van collega's, dus die gingen op onze eerste congressen allerlei statistieken en literatuuroverzichten presenteren, zoals ze gewend waren. Je zag dat die teksten voor een groot deel boven de hoofden van de praktijkmensen bleven zweven. Dat hebben we inmiddels sterk verbeterd. Het belangrijkste is: wat komt er uit het onderzoek en wat betekent dat voor de firma's? Niet-onderzoekers die in de zaal zitten, geloven wel dat het gepresenteerde statistisch verantwoord is. Dat hoef je niet nog eens te laten zien. Er zijn trouwens onderzoekers die daar wel heel goed in zijn. Anna Gold, de academic director van de FAR, is heel goed in het leggen van de brug tussen wetenschap en praktijk in haar presentaties. Zij hecht daar ook veel waarde aan. Ik vind dat je dat als onderzoeker, die geld en data krijgt via de FAR, dat moet kunnen. Je moet ook aan de praktijk, politiek en toezichthouders kunnen uitleggen waarom je onderzoek relevant is. Ik verwacht nog verdere verbetering op dit punt."

Wat is de status van de FAR op dit moment?
"De FAR is echt uniek. Nergens in de wereld bestaat een dergelijke organisatie voor de verbinding tussen auditpraktijk en wetenschappelijk onderzoek.

'Nergens in de wereld bestaat een dergelijke organisatie voor de verbinding tussen auditpraktijk en wetenschappelijk onderzoek.'

Dat is heel goed voor het onderzoek en het straalt ook positief af op de deelnemende accountantskantoren. Zij dragen bij aan het publiek belang, door hun archieven en kennis open te stellen voor onderzoek en open te staan voor de uitkomsten en de toepassing daarvan, ten behoeve van de auditkwaliteit. Dat is echt enorm waardevol. Door de vruchtbare samenwerking staat de FAR inmiddels als een huis. Er zijn veel mooie onderzoeken gedaan met output in termen van artikelen, masterclasses, podcasts, practice notes en in-house presentaties. Ook de congressen zijn voor de praktijk in de loop der jaren veel aantrekkelijker geworden. We zijn ook bezig met het samenvatten van AI-kennis voor de summercourses van kantoren, op basis van bestaand onderzoek."

'Accountants zijn veel minder saai dan ik dacht en maatschappelijk veel belangrijker dan ik me realiseerde.'

Wat heeft u zelf geleerd in de afgelopen tien jaar?
"Ik had gedacht dat ik die twee bloedgroepen van onderzoekers en accountants nooit bij elkaar zou kunnen houden. Maar kijk eens waar we nu staan. En toen ik begon was ik de enige vrouw in het hele bestuur van tien personen. Nu hebben we twee vrouwelijke vertegenwoordigers van de firma's, een vrouwelijke academic director en een vrouwelijk academisch bestuurslid. Ik weet niet of dat nou iets zegt over de maatschappij in het algemeen, maar in ieder geval wel over de FAR. De FAR is op alle fronten goed bezig. Ik ben blij dat ik daaraan heb mogen bijdragen. Ik heb overigens ook een heel andere blik ontwikkeld op de accountantssector. Accountants zijn veel minder saai dan ik dacht en maatschappelijk veel belangrijker dan ik me realiseerde."