Luc Quadackers

Gedurende de conferentie kwam één boodschap steeds opnieuw naar voren: innovatie draait niet uitsluitend om het invoeren van nieuwe technologieën, maar is zeker ook afhankelijk van organisaties die talent weten aan te trekken, het continu leren stimuleren, een psychologisch veilige cultuur creëren en een dialoog onderhouden tussen wetenschappelijk onderzoek en de beroepspraktijk.

Beeldvorming

Van de deelnemers aan de tiende editie kwam ruim de helft uit de wetenschap en bijna dertig procent uit de auditpraktijk. Na de opening door academic director Anna Gold en de nieuwe FAR-bestuursvoorzitter Steven Maijoor, blikte Robert Knechel (voormalig lid van de FAR Academic Board) terug op de eerste tien jaar van FAR-samenwerking tussen wetenschap en praktijk.

Het verkrijgen van data vanuit de praktijk blijft lastig.

Het verkrijgen van data vanuit de praktijk blijft lastig. Internationaal is er vanuit de praktijk minder steun voor onderzoek, maar FAR is een positieve uitzondering, met dank aan de support vanuit Nederlandse kantoren. Knechel vroeg de aanwezigen om vooral ook vooruit te kijken: welke onderzoeksvragen verdienen de komende tien jaar prioriteit en hoe kan wetenschappelijk onderzoek het beroep blijven ondersteunen bij het integreren van de snelle technologische en maatschappelijke ontwikkelingen?

Robert Knechel

Bart Dierynck en Lobke Weijers presenteerden een onderzoek, waaruit blijkt dat veel studenten nog altijd een vertekend beeld hebben van het accountantsberoep. Studenten onderschatten de positieve aspecten en overschatten de negatieve aspecten van het beroep. Het verkleinen van de aanwezige kloof is essentieel, omdat het innovatievermogen van de sector afhankelijk is van de mensen die ervoor kiezen om als accountant te gaan werken.

AI

Artificial intelligence (AI) speelde vanzelfsprekend een prominente rol tijdens veel sessies. Tijdens het praktijkpanel onder leiding van Peter Eimers bespraken de deelnemers zowel de kansen van AI als de praktische uitdagingen die gepaard gaan met de implementatie ervan. Vraagstukken rondom vertrouwelijkheid, zorgvuldig gebruik van cliëntinformatie en het snel veranderende technologische landschap maakten duidelijk dat succesvolle innovatie vraagt om duidelijke kaders, goede beheersmaatregelen en voortdurende aandacht voor opleiding en cultuur.

Xiaoxing Li ging verder in op de menselijke kant van AI-adoptie. Haar onderzoek laat zien dat organisaties die willen dat medewerkers leren van AI-experts zich bewust moeten zijn van de sociale dynamiek die gepaard gaat met het vragen om advies. Hoewel leidinggevenden accountants die experts raadplegen als competenter beoordelen, blijken zij tegelijkertijd minder op hun werk te vertrouwen bij belangrijke beslissingen. Goedbedoelde initiatieven om samenwerking en kennisdeling te stimuleren, kunnen daardoor onbedoelde neveneffecten hebben. Een succesvolle invoering van AI draait niet alleen om technologie, maar ook om de manier waarop organisaties samenwerking, leren en professioneel oordeel waarderen.

Organisatiecultuur

Een open foutencultuur en psychologische veiligheid vergroten het leereffect van feedback, terwijl een afrekencultuur het leren van fouten belemmert.

De rol van organisatiecultuur werd uitgediept door Diane Breesch en Marie-Laure Vandenhaute. Op basis van onderzoek naar leren van fouten betoogden zij dat organisaties beter presteren wanneer fouten openlijk kunnen worden besproken.

Een open foutencultuur en psychologische veiligheid vergroten het leereffect van feedback, terwijl een afrekencultuur het leren van fouten belemmert. Daarmee vormen een veilige leeromgeving en constructieve feedback belangrijke voorwaarden voor betere auditkwaliteit en innovatie.

Waarde van assurance

De tweede conferentiedag begon met een bijdrage van Mark Peecher (opvolger van Robert Knechel in het FAR-bestuur), die de deelnemers uitdaagde na te denken over de vraag of de waarde van assurance in het komende decennium zal toenemen of juist afnemen. Volgens Peecher blijft een solide theoretische basis onmisbaar voor betekenisvol onderzoek, juist in een tijd waarin AI een steeds grotere rol speelt in de accountantscontrole.

Hij riep onderzoekers en professionals op gezamenlijk onderzoeksagenda's te ontwikkelen die inspelen op de meest urgente vraagstukken van het beroep; van duurzaamheidsassurance tot de rol van professioneel oordeel en de toekomstige positie van accountants in een door AI gedreven omgeving.

Leercultuur

Therese Grohnert verbreedde de discussie, door te focussen op leren binnen organisaties. In plaats van professionele ontwikkeling vooral te zien als het volgen van cursussen of het behalen van permanente educatie-punten, benadrukte zij het belang van reflectie, een sterke leercultuur en leren op de werkplek als fundament voor de ontwikkeling van expertise.

Volgens Grohnert bevordert een organisatiecultuur waarin feedback, het bespreken van fouten en continu leren worden gestimuleerd niet alleen de ontwikkeling van individuele accountants, maar ook de kwaliteit en het aanpassingsvermogen van accountantsorganisaties. Tegen de achtergrond van AI, dat steeds meer routinetaken automatiseert, roept dit de vraag op hoe toekomstige generaties accountants nog de ervaringen kunnen opdoen die nodig zijn om professionele expertise op te bouwen.

Therese Grohnert

Technologie

Saskia Nijs zoomde uit naar de bredere wisselwerking tussen mens en technologie. Zij benadrukte dat organisaties niet de technologie, maar de mens en de organisatiedoelen leidend moeten laten zijn bij de inzet van AI. Naast de kansen wees zij op mogelijke verborgen kosten, zoals technostress, verlies aan autonomie en de kwetsbaardere positie van junior professionals in steeds verder geautomatiseerde organisaties.

De conferentie werd afgesloten met een praktijkgerichte demonstratie door Twan van Drunen en Gosse Overal van PwC. Zij lieten zien hoe technologie in de controlepraktijk kan worden ingezet om compliancerisico's te voorspellen. Hun presentatie toonde hoe technologische innovatie, organisatorisch leren en praktische toepassing elkaar in de dagelijkse beroepspraktijk kunnen versterken.

Zo bleek het FAR-congres ook dit keer weer een mooie verbindende schakel tussen wetenschap en praktijk. De afzonderlijke presentaties zijn terug te kijken door op de bijbehorende tijdstempels in de beschrijving te klikken.

Bekijk de videopresentaties dag 1 en de videopresentaties dag 2: deel 1 en deel 2.