Wilbert Geijtenbeek

Namens de auditcommissie van de VEB wil adjunct-directeur Joost Schmets vragen van Accountant.nl over de kwestie beantwoorden.

Waarom is er geen controleverklaring bij de jaarrekening van 2025 afgegeven?
Schmets: "De auditcommissie van de VEB heeft reeds in december 2024 besloten voor komend boekjaar van accountant te wisselen. Dit heeft afgelopen maanden succesvol zijn beslag gekregen. Normaal gesproken gaat roulatie soepel en professioneel. Hier is het anders gelopen. De accountant heeft niet tijdig kunnen leveren. De planning was bekend. In het verslag van de auditcommissie dat in het jaarverslag is opgenomen, staat een toelichting over het auditproces. Daarin valt te lezen dat wij al langer klachten hadden over de gevolgen van vele wisselingen in de samenstelling van het auditteam. We hebben regelmatig gevraagd of reeds met de controle is begonnen. Als de problemen aanhouden, dan houdt het een keer op. Dan eindigt de relatie. De rekening van drie wisselingen in één jaar, zonder dat we konden constateren dat de controleactiviteiten vorderden, liep hoog op. Dit werd echt te dol. Wij hebben de accountant herinnerd aan de opdracht in het voor haar laatste jaar en de daarbij gemaakte afspraken, maar hebben helaas moeten constateren dat de accountant de controle feitelijk in de loop van het controleproces al had beëindigd. Er zijn geen inhoudelijke gronden voor het uitblijven van een controleverklaring. De accountant heeft de controle gewoon niet tijdig afgerond."

Wanneer verwacht u alsnog een controleverklaring te kunnen publiceren?
"Als de leden daarmee instemmen, zal Baker Tilly de controleverklaring 2025 voor zijn rekening nemen. Dat kantoor krijgt toegang tot alle informatie, ook die welke is uitgewisseld met onze vorige accountant. De controleverklaring komt dus later, naar verwachting na de zomer. Aangezien de leden de benoeming van een nieuwe accountant moeten goedkeuren, zullen we hierover pas na de ledenvergadering meer kunnen zeggen. De beoogde controlerend accountant van Baker Tilly zal een en ander tijdens de ledenvergadering overigens nader toelichten."

'Er zijn geen inhoudelijke gronden voor het uitblijven van een controleverklaring.'

Het verslag van de auditcommissie verwijst naar oplopende accountantskosten, die een onaanvaardbare hoogte hebben bereikt. Doelt u daarmee op meerwerkkosten door de controlerend accountant?
"Zeker niet. Het is niet zo dat wij niet bereid zijn tot het betalen van meerwerkkosten voor nader specialistisch onderzoek in het kader van de jaarrekeningcontrole. Voor extra onderzoekswerkzaamheden door de accountant wordt gewoon betaald. Maar dat was hier niet aan de orde; alle controlewerkzaamheden vielen binnen reguliere budgetkaders, maar die kaders werden bij voorbaat ruim overschreden."

De auditcommissie schrijft in zijn verslag dat de wisselingen in het auditteam consequenties hadden voor de kwaliteit van de audit. Stelt u dat de kwaliteit van de jaarrekeningcontrole afgelopen jaren ondermaats was?
"Eigenlijk is er sprake van een combinatie van beide: de gewenste kwaliteit en de nodige continuïteit ontbraken gewoon. Er waren wisselingen van de wacht, we moesten dingen steeds opnieuw uitleggen. Vandaar dat de auditcommissie na de ledenvergadering van vorig jaar al had besloten een tender uit te schrijven. Onze accountant heeft in februari dit jaar vernomen dat Baker Tilly is gekozen. Daarna zagen we een verandering in attitude."

'Onze accountant heeft in februari dit jaar vernomen dat Baker Tilly is gekozen.'

Vorig jaar heeft de ledenvergadering ingestemd met verlenging van de benoeming van 4You Accountants. Begrijp ik dat de VEB gaandeweg de audit van boekjaar 2025 de relatie met de accountant heeft beëindigd?
"Dat roulatieproces is gaandeweg, na de ledenvergadering van vorig jaar, in gang gezet. Voordat Baker Tilly zijn jaarrekeningcontrole klaar heeft, moet je een zorgvuldig proces door. Dat betekent in de praktijk dat we met de toenmalige accountant nog zijn doorgegaan. We begrijpen dat dit niet de meest wenselijke uitkomst is geweest. Maar de vorige accountant heeft gekozen voor beëindiging, door zich niet langer gebonden te achten aan gemaakte afspraken."

In het verslag van de auditcommissie wordt opgemerkt dat er extra aandacht is gevraagd voor de controle en administratieve behandeling van aanpalende stichtingen met derdengelden en voor de procedures rondom de uitbetalingen aan begunstigden - zoals afgelopen jaar bij het vrijvallen van de Imtech-schikking het geval was. Welke rol speelt de audit van de geldstromen van deze stichtingen in het uitblijven van een controleverklaring?
"De auditcommissie hecht veel waarde aan het werk van de accountant en vraagt vaak extra aandacht voor specifieke onderdelen van de jaarrekening. Dit jaar betrof dat een belangrijke schikking, waarbij de VEB er alles aan heeft gedaan deze zo zorgvuldig mogelijk uit te voeren zodat alle gedupeerde leden van de VEB een optimale uitkering konden ontvangen. Hoewel de audit nog niet is afgerond, heeft Baker Tilly wel alvast op ons verzoek onderzoek gedaan naar de afwikkeling van de schikkingen, met als doel een rapport van feitelijke bevindingen. Eerder hadden juristen van KPMG de uitvoering van dit proces ook al (positief) beoordeeld. Daarover zal nu ook de accountant van Baker Tilly toelichting geven op de ledenvergadering. Ik kan uiteraard niet vooruitlopen op wat de bevindingen van Baker Tilly zijn bij die controle, maar vooralsnog wijst niets op problemen of onregelmatigheden."

Het uitblijven van een controleverklaring roept veel inhoudelijke vragen op. Waarom hebben het bestuur en de raad van commissarissen het ontbreken van de controleverklaring niet in het jaarverslag of het verslag van de raad van commissarissen toegelicht?
"We hebben de ervaring dat een controleverklaring soms vertraagd is en op het laatste moment binnenkomt. Dat is een bedrijfsrisico. In zo'n geval kun je de verklaring alsnog bijvoegen op de website. Daarop hebben we dit jaar nog lang gerekend. Maar op een gegeven moment bleef de verklaring uit, terwijl de oproepingstermijn voor de ledenvergadering dichterbij kwam. Je stuurt dan een ingebrekestelling. Dan kun je als bestuur direct ook besluiten de ledenvergadering helemaal uit te stellen, maar dat roept juist meer vragen bij de leden op. De vergadering gaat over veel meer dan het al dan niet beschikbaar hebben van een controleverklaring. En we hebben een nieuwe accountant te benoemen en dat agendapunt is hiermee enkel urgenter geworden."

'De vergadering gaat over veel meer dan het al dan niet beschikbaar hebben van een controleverklaring.'

"Als wij slechts als nieuws melden dat de accountant niet op tijd klaar was om een controleverklaring af te geven, dan is dat een vreemde situatie en rest er nog maar weinig tijd voor de leden om hierover vragen te stellen. Bovendien is het niet passend bij de verhouding tussen controlecliënt en accountant om de accountant publiek de maat te nemen. Dat alles moeten we eerst in alle openheid met de leden bespreken - ook in relatie tot de benoeming van de nieuwe accountant. Dus hebben wij ervoor gekozen om de kwestie gewoon tijdens de ledenvergadering toe te lichten. Ons valt in deze ook helemaal niets te verwijten. Die indruk moeten we ook vermijden. We hebben gelukkig vroegtijdig in 2024 geschakeld naar een nieuwe accountant voor de komende jaren. De controleverklaring volgt gewoon iets later en we hebben vertrouwen in de professioneel-kritische houding van de nieuwe accountant."

Op de agenda van de ledenvergadering staan als agendapunten de vaststelling van de jaarrekening en décharge van bestuur en raad van commissarissen, als besluiten waarvoor de leden dienen te stemmen. Is de VEB van plan die punten in stemming te brengen?
"Nee. Op het moment dat de vorige accountant na onze formele ingebrekestelling niet alsnog kon leveren, was het duidelijk dat we in de agenda het een en ander naar volgend jaar moesten doorschuiven. Er zal dit jaar niet over de vaststelling van de jaarrekening worden gestemd. Wij trekken deze agendapunten in en zullen vaststelling en décharge in de ledenvergadering van 2027 in stemming brengen."

Zal de scheidend accountant ook zijn uitgenodigd bij de ledenvergadering om haar besluit tot het niet verstrekken van een controleverklaring toe te lichten? Zo nee, waarom niet?
"De scheidend accountant is niet uitgenodigd. Tijdens de ledenvergadering is de toelichting die de accountant geeft een formele aangelegenheid, die alleen de huidig accountant kan verzorgen. En 4You Accountants heeft er zelf voor gekozen onze accountant niet meer te zijn. Wij kunnen dat besluit niet terugdraaien en moeten helaas dealen met de vervelende consequenties voor de loop van de vergadering. Alle informatie waar de vorige accountant over beschikt, en alle correspondentie tussen ons en de accountant, zal overgedaan worden aan Baker Tilly die de nodige toelichting aan de leden, nu of volgend jaar, wel zal kunnen geven. Wij zullen de nieuwe accountant daartoe vanzelfsprekend de volledige vrijheid geven."

'Tijdens de ledenvergadering is de toelichting die de accountant geeft een formele aangelegenheid, die alleen de huidig accountant kan verzorgen.'

De scheidend accountant geeft aan het niet eens te zijn met de lezing van de VEB, maar beroept zich op haar geheimhouding en kan geen toelichting geven. Kunt u, gezien het recente pleidooi van de VEB voor een grotere mate van transparantie van de accountant van de ondernemingen waar het de belangen van beleggers voor behartigt, een schriftelijke vrijwaring toezeggen aan de accountant (conform VGBA artikel 16 sub d), om het niet verstrekken van de controleverklaring voor de VEB aan de pers en leden van de vereniging toe te lichten?
"Het staat de accountant niet vrij om haar beroepsgeheim te breken, nee. Zij is onze accountant niet meer, dus daarmee houdt de relatie op. Nu de controle ook feitelijk niet is verricht, is het een hele andere situatie dan een weigering een verklaring te verstrekken. Een publiek optreden in de vergadering of het zich uitspreken tegen de pers staat haar niet vrij. Voor dit jaar is Baker Tilly onze accountant en het staat haar accountant vrij om in collegiaal overleg met de vorige accountant alles te vragen en alle antwoorden te ontvangen naar eigen goeddunken. Binnen de regelgeving is dit de gouden regel. Dit gaat niet via de pers of op basis van halve informatie of impressies."

Ben ik als journalist en niet-lid welkom bij de ledenvergadering van de VEB?
"Alle leden van de VEB zijn van harte welkom, het betreft een ledenvergadering. Na afloop spreken we graag met je verder over resterende vragen. Dan staan we je graag te woord."