Discussie Opinie Vandaag

Rechters en advocaten: accountants zijn geen boekhouders!

Forensisch accountants lopen regelmatig opdrachten mis, omdat ze door opdrachtgevers ten onrechte worden gezien als boekhouders.

Peter Schimmel

Voor forensisch deskundigen vormt een gerechtelijke benoeming, of een opdracht als partijdeskundige, een bijzonder waardevolle erkenning. Dit komt doordat de werkzaamheden van de forensic standaard worden uitgevoerd op een wijze die resulteert in uitkomsten die direct inzetbaar zijn binnen geschiloplossingstrajecten. Gerechtelijke fora gelden als de hoogste beoordelingsinstanties, de heilige graal, wat deze context tot een belangrijk streven maakt voor de forensic professional. Overigens, niet voor niets zijn de termen 'forensic' en 'fora' etymologisch nauw met elkaar verbonden.

Naast mijn specialisatie als forensic ben ik tevens accountant, geregistreerd bij de NBA sinds 1990. Het valt mij op dat velen niet volledig bekend zijn met het begrip forensic, wat ik in de vorige alinea heb toegelicht. Maar bovendien merk ik dat er bij veel rechters en advocaten - onze belangrijkste inhuurders - weinig kennis bestaat over het kennis- en ervaringsgebied van een (register)accountant.

De Engelse taal is wereldwijd zo ingeburgerd dat het woord 'accountant' vaak wordt vertaald als boekhouder, wat in Engelstalige landen ook het geval is. Hoewel ik ervaring heb met boekhouden, geldt dit voornamelijk voor mijn persoonlijke administratie en die van mijn echtgenote. De gemiddelde Nederlandse accountant is echter doorgaans niet de meest gespecialiseerde boekhouder. Mijn expertise ligt vooral in bedrijfsprocessen, bedrijfsvoering, administratieve organisatie, het optimaliseren daarvan, evenals het afleggen van verantwoording hierover. Daarnaast beschik ik over uitgebreide onderzoeksvaardigheden. Als het Engels een eeuw geleden al dezelfde invloed had gehad als nu, zou mijn functietitel vermoedelijk auditor zijn geweest en zou de 'A' van NBA daarvoor hebben gestaan. In het verleden heb ik mijn specialisme gepositioneerd als investigative audit, maar deze benaming bleek niet breed aan te slaan.

Leuk, Schimmel, dat je lekker aan het wijsneuzen bent, maar is dit nou allemaal wel zo essentieel? Hoewel ik tevreden ben met de interessante opdrachten die mij worden aangeboden, merk ik dat zowel ikzelf als mijn hooggekwalificeerde collega's regelmatig mogelijkheden mislopen, met name opdrachten waarin wij bijzonder goed zijn toegerust. Dat is niet goed voor ons, maar ook niet voor de rechtspraak.

Ondernemingsrechtelijke zaken rondom mogelijk wanbeleid vormen hier een voorbeeld van; deze vragen immers om grondige kennis van bedrijfsprocessen, bedrijfsvoering, administratieve organisatie en zorgvuldig onderzoek. Toch krijg ik in dat verband uitsluitend de opmerking: "Wat voegen jouw boekhoudkundige vaardigheden hier eigenlijk toe?" Nou, niet veel, want dat is niet de expertise van forensisch accountant, of van de accountant in het algemeen. Wanneer je de verkeerde vraag stelt op grond van de onjuiste denkbeelden, krijgt je niet de meest geschikte deskundige voor de opdracht.

Ik meen dat er heel wat rechtsgedingen baat hebben bij de inschakeling van forensisch accountants, maar dan moeten we ook beter communiceren wat we echt doen. Lang leve de forensic investigative auditor, specialist op het gebied van (onderzoek naar vraagstukken rond) bedrijfsprocessen, bedrijfsvoering, administratieve organisatie en de verantwoording daarover!