Kwaliteit begint bij het gesprek
Toen ik in juni 2025 begon bij aaff als compliance & risk officer, stapte ik een wereld binnen die voor mij grotendeels nieuw was. Ik moest niet alleen de organisatie leren kennen, maar ook een nieuw vakgebied.
Yvette van Ee
Juist omdat ik geen accountantsachtergrond heb, kijk ik met een andere blik; minder vanuit vaktechniek, meer vanuit de vragen: "Waarom doen we dit zo?", "Wat draagt bij aan kwaliteit?" en "Zijn de vastgestelde interne procedures ook daadwerkelijk toegepast in de praktijk?". En dat gesprek blijkt precies waardevol voor kwaliteit.
Eenvoudige systematiek die uitnodigt tot dialoog
Kwaliteit probeert men vaak meetbaar te maken in lijstjes, vinkjes en puntensystemen. Maar kwaliteit laat zich niet vangen in een spreadsheet. Kwaliteit zit in het gesprek, in het doorvragen, het begrijpen en het professioneel tegenspreken. Precies om die reden heb ik namens het Compliance & Risk Office (CRO) binnen aaff de aanpak van onze interne kwaliteitsonderzoeken (IKO's) eenvoudiger, menselijker en vooral inhoudelijker gemaakt.
In het najaar van 2025 hebben we binnen aaff voor het eerst een volledig gezamenlijke IKO-ronde uitgevoerd, na het samengaan van onze rechtsvoorgangers. Een nulmeting, een eerste beeld van waar we gezamenlijk staan en waar we naartoe willen groeien.
Onze IKO's richten zich op drie vragen:
- Is de jaarrekening in overeenstemming met de geldende wet-/regelgeving en professionele standaarden?
- Is het dossier zodanig ingericht dat het een reproduceerbare en controleerbare onderbouwing vormt voor de jaarrekening en daarmee voldoet aan de vereisten voor een deugdelijke grondslag?
- Heeft de accountant gehandeld conform de interne richtlijnen van de organisatie (vastgelegd in het kwaliteitshandboek) en de van toepassing zijnde wet- en regelgeving?
Onze beoordeling kent nog maar twee uitkomsten: een dossier voldoet, of het dossier voldoet niet. Geen puntentellingen, geen complexe wegingen, geen algoritmes die bepalen hoe je scoort. Door het oordeel zo eenvoudig te houden, ontstaat juist ruimte voor nuance in het gesprek. De aandacht verschuift van "Hoeveel punten heb ik gehaald?" naar "Wat zegt dit over mijn professioneel handelen?". En dat is precies de beweging die we willen maken.
Professionals die elkaar verder brengen
Onze reviews worden uitgevoerd door collega-accountants die zelf iedere dag midden in de praktijk staan. Juist daardoor ontstaat een gesprek op gelijk niveau: vakgenoten die elkaar niet controleren, maar verder helpen. Elke review begint simpelweg met een gesprek. De verantwoordelijke accountant vertelt het verhaal achter het dossier: de klant, de context, de keuzes die zijn gemaakt. De reviewer luistert en vraagt door. "Hoe goed ken je deze klant?" "Welke risico’s heb je bewust gewogen?" "Wat had je - met wat je nu weet - misschien anders kunnen doen?"
Het zijn uitnodigingen om samen te reflecteren. Reviewer en accountant creëren ruimte voor nuance en twijfel, voor professionele oordeelsvorming en eerlijke zelfkritiek.
Uit onze nulmeting kwamen uiteraard ook verbeterpunten naar voren. Soms praktisch, zoals een verouderde opdrachtbevestiging of een onvolledige UBO-vastlegging. Soms fundamenteler, zoals onvoldoende inzicht in de bedrijfsvoering van de klant, of documentatie die niet aansluit bij de jaarrekening. Juist deze bevindingen vormen waardevolle aanknopingspunten voor het gesprek over kwaliteit.
Een organisatie die samen leert
We zijn een organisatie in ontwikkeling. De fusie, verschillende werkprocessen, en uiteenlopende gewoontes zorgen logischerwijs voor variatie. De IKO-resultaten bieden aanknopingspunten om zowel individueel, regionaal als organisatiebreed te kijken hoe we het in de toekomst samen beter kunnen doen.
Accountancyverantwoordelijken (zij bewaken het kwaliteitsstelsel en zorgen dat dossiers voldoen aan wet- en regelgeving en aaff-richtlijnen) en regiodirecteuren reflecteren op patronen. Vaktechniek duidt de vakinhoudelijke risico’s en de kwaliteitsbepaler kijkt naar structurele verbeterpunten in ons stelsel. Zo ontstaat iets wat verder gaat dan een jaarlijkse toetsing: er ontstaat een collectief leerproces.
Uiteraard hebben wij vanuit CRO het proces met betrokkenen geëvalueerd om te kijken hoe het proces dit jaar nog beter kan lopen. Ook wij nemen onze verantwoordelijkheid om verbeteringen door te voeren en de kwaliteitscyclus steeds verder te versterken.