Nieuws 08 maart 2021

'Zorgboerderijen verantwoorden financiën maar mondjesmaat'

Zorgboerderijen zitten zowel in aantal als in omzet in de lift, maar verantwoorden hun financiën maar mondjesmaat. Dat blijkt uit onderzoek van tv-programma Pointer en de journalistieke onderzoekswebsite Follow the Money.

Pointer en FTM doen al enkele jaren samen onderzoek naar winsten in de zorg. Dit keer bekeken de journalisten de jaarcijfers van kleinere jeugdzorgaanbieders, met name zorgboerderijen.

Nederland telde in 1998 nog maar 75 zorgboerderijen; inmiddels zijn dat er 1250. Ongeveer de helft daarvan is aangesloten bij één van zes inkooporganisaties, die afspraken maken met gemeenten en zorgkantoren. De zorgboerderij is een steeds grotere post op de zorgbegrotingen van de gemeenten. De omzet van de zes inkooppartijen steeg sinds 2015 van 43 naar 106 miljoen euro.

De diensten van de zorgboerderijen (dagbesteding, logeeropvang, individuele begeleiding en woonzorg) worden betaald met belastinggeld via de Wet langdurige zorg (Wlz), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Jeugdwet.

Jaarrekeningen

Website Follow the Money onderzocht de jaarrekeningen van 103 zorgboeren die aangesloten zijn bij Stichting Samenwerkende Zorgboeren Zuid. Slechts dertig daarvan maken hun jaarrekeningen openbaar, stelt FTM. Uit het onderzoek blijkt dat flinke bedragen opgaan aan inkomens van bestuurders, onder meer bij de inkooporganisaties. "Het bedrag dat zorgboeren krijgen, is vrij besteedbaar. Zolang het niet ten koste gaat van de zorg, maakt het niet uit of ze daar nu dure koeien of een verbouwing van betalen, stellen de zorgkantoren."

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) kan niet aangeven of hier normen voor zijn. De NBA bevestigt tegenover FTM dat accountants alleen een samenstellingsverklaring afgeven bij de jaarrekeningen van zorgboerderijen en er normaal gesproken geen controlewerk doen. "Als de kosten passen bij de activiteiten van de zorgboerderij stopt de verantwoordelijkheid van de accountant", aldus de NBA. "Een zorgaanbieder mag zelf weten welke kosten hij in rekening brengt, als die maar passen bij de zorg die hij levert met de afgesproken kwaliteit. Over de zorgkwaliteit gaat de inspectie, niet de accountant."

De uitzending van Pointer over de winst van de jeugdzorg is uitgezonden op 8 maart op NPO2.

Update 10 maart: CDA-Kamerlid René Peters heeft Kamervragen gesteld over de kwestie. Hij wil van staatssecretaris Blokhuis (VWS) onder meer weten of het klopt dat er geen regels bestaan voor het opvoeren van kostenposten door zorgboerderijen. Ook is hij benieuwd naar de stand van een kwaliteitskader, waarover de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd eerder adviseerde. 

FTM: 'Het paard is de nieuwe melkkoe van de jeugdzorg'