Nieuws 20 juli 2022

ING: Duurzaamheids-verslaggeving en frauderisico's zorgen voor meer werk voor accountants

Na een sterk herstel in 2021 volgt de accountancy in 2022 en 2023 een lager, maar stabiel groeipad met een volumegroei van rond de drie procent. Door nieuwe regelgeving en strengere verantwoordingseisen krijgen accountants het de komende jaren alleen maar drukker, verwachten economen van ING.

Tegelijkertijd is sprake van een tekort aan accountants, stelt de bank in de nieuwe 'outlook accountantskantoren', opgesteld door ING Research. Inmiddels geeft de helft van de accountantskantoren aan last te hebben van een personeelstekort.

Hierdoor komt mogelijk de komende jaren de wettelijke controle van de jaarrekening bij niet-beursgenoteerde bedrijven in de knel. Door meer datagedreven te werken kan efficiënter worden gewerkt, zo benadrukt ook ING. Bovendien wordt het werk hierdoor aantrekkelijker. 

Volumegroei rond drie procent

Na twee uitzonderlijke jaren door de coronapandemie is de accountantssector in 2022 terug op een stabiel groeipad, stelt de bank. Naar verwachting groeit het aantal gefactureerde uren dit jaar met drie procent, in lijn met de jaarlijkse volumegroei voor de uitbraak van de pandemie.

Met een verwachte economische groei van 2,9 procent dit jaar blijft er een sterke vraag naar fiscaal advies. De vraag naar adviesdiensten zal daarentegen wat lager uitvallen, onder meer doordat de markt voor fusies en overnames afkoelt. Dit wordt veroorzaakt door een oplopende rente en aanhoudende onzekerheid in de markt door de hoge inflatie en de situatie in Oekraïne. Ook andere partijen maken melding van afkoeling van de M&A-markt.

Voor 2023 wordt opnieuw een volumegroei van rond de drie procent verwacht. De sector heeft aan opdrachten dan ook geen gebrek, aldus ING; de accountant krijgt het de komende jaren alleen maar drukker. Niet alleen door extra werkzaamheden die voortvloeien uit de coronapandemie, zoals de verantwoording van de verschillende NOW-regelingen, maar ook door nieuwe regelgeving en strengere verantwoordingseisen.

Bovendien neemt het aantal bedrijven met een verplichting tot wettelijke controle van de jaarrekening toe. Verder verwacht de AFM van accountants dat ze frauderisico's binnen bedrijven beter in kaart brengen en moeten ze gaan rapporteren over kwaliteitsindicatoren.

Tarieven

Naar verwachting stijgen de tarieven, zowel dit jaar als in 2023, met meer dan twee procent. Naast hogere kosten door strengere wet- en regelgeving, wat leidt tot intensievere controles, zijn de hogere tarieven deels compensatie voor de stijgende personeelskosten vanwege de krappe arbeidsmarkt.

Dit geldt met name voor de auditpraktijk, waar het aantal accountantsorganisaties dat wettelijke controles uitvoert afneemt. Vorig jaar stegen de tarieven van de auditpraktijk met ongeveer drie procent dan ook al sterk, meldt ING.

Europese duurzaamheidsrichtlijn

Katinka Jongkind, sectoreconoom bij ING Research, stelt dat ook nieuwe regelgeving, zoals de Europese Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), gaat zorgen voor meer werk voor accountants.

Jongkind gaat echter nog uit van inwerkingtreding van de CSRD-richtlijn per 1 januari 2023 en spreekt daarbij ook van een verplichting voor 'middelgrote ondernemingen'. Inmiddels is duidelijk dat de richtlijn voor beursgenoteerde ondernemingen gaan gelden vanaf boekjaar 2024, voor (niet-beursgenoteerde) grote ondernemingen vanaf boekjaar 2025; voor mkb-ondernemingen komen er vereenvoudigde standaarden, die op basis van vrijwilligheid zijn te hanteren vanaf 2026. En hoewel assurance van duurzaamheidsinformatie verplicht wordt, hoeft dat niet per se door een accountant te worden gedaan.

Krappe arbeidsmarkt vraagt om investeren in data-analyse

De accountancybranche kampt al langere tijd met personeelsschaarste. Dit zorgt bij de helft van de accountantskantoren voor een rem op de groei, blijkt uit de meest recente CBS-Conjunctuurenquête.

Door een tekort aan accountants komt mogelijk de wettelijke controle bij niet-beursgenoteerde bedrijven in de knel. Kantoren worden immers selectiever in het aannemen van nieuwe klanten en nemen ook de bestaande klantportefeuille onder de loep, waarbij afscheid wordt genomen van minder renderende relaties.

"Om de krapte op te vangen ontkomt de sector er niet aan te investeren in slimme oplossingen, zoals data-analyse, zodat efficiënter kan worden gewerkt", aldus Jongkind van ING. "Dit vereist wel dat er steeds vaker in multidisciplinaire teams wordt gewerkt, omdat er behoefte is aan andersoortige expertise, zoals data-analisten en IT-specialisten. Dit maakt het beroep van accountant voor jongeren aantrekkelijker, doordat de werkzaamheden en de teams afwisselender worden."

Volgens de bank "transformeert de rol van accountant van het controleren van de cijfers meer naar die van begeleiding en advies". 

• ING-outlook accountantskantoren