Nieuws 04 juli 2022

Minister Kaag zet rem op buitenlandse investeringen staatsbedrijven

Staatsbedrijven als de Nederlandse Spoorwegen en Schiphol mogen, als het aan minister Sigrid Kaag van Financiën ligt, alleen nog investeringen doen in het buitenland als die bijdragen aan het publieke belang van die bedrijven in Nederland.

In het nieuwe deelnemingenbeleid stelt Kaag paal en perk aan "branchevreemde en buitenlandse activiteiten" van bedrijven waarvan de overheid (deels) eigenaar is. "Activiteiten die alleen een winstoogmerk hebben en niet ondersteunend zijn aan de publieke belangen of gelieerd zijn aan de Nederlandse kernactiviteiten, kunnen in principe niet op mijn goedkeuring rekenen."

“Meer dan voorheen zie ik een opdracht voor deelnemingen om bij te dragen aan de transformatie die de maatschappij en economie de komende jaren en decennia moeten ondergaan”, schrijft Kaag in de aanbiedingsbrief bij de Nota Deelnemingenbeleid. “Zo is het slagen van de energie- en klimaattransitie van essentieel belang voor de leefbaarheid voor toekomstige generaties en voor het in stand houden van de concurrentiekracht van de Nederlandse economie.”

Kaag verwacht van staatsdeelnemingen "dat zij een voorbeeldrol vervullen in hun eigen sector bij het nastreven van een positieve impact op mens, maatschappij en klimaat". Dat betekent dat zij met ambitieuze doelen moeten komen op het gebied van bijvoorbeeld klimaat, een veilige werkomgeving, mensenrechten, financiële transparantie en het tegengaan van corruptie.

Arbeidsvoorwaarden en diversiteit

Ook werknemers van deze bedrijven moeten iets gaan merken van het nieuwe deelnemingenbeleid. De minister wil meer aandacht voor zaken als acceptabele arbeidsvoorwaarden en een loon waar mensen gewoon van kunnen rondkomen. Daarnaast wil zij meer oog voor diversiteit, ook in de samenstelling van de raad van bestuur en de raad van commissarissen.

Vervoersbedrijf NS moest vorig jaar stevig ingrijpen bij het Duitse dochterbedrijf Abellio, dat in de financiële problemen was geraakt. Dat riep ook in politiek Den Haag vragen op over de nut en noodzaak van de buitenlandse avonturen van het spoorbedrijf, dat ook in Groot-Brittannië actief is. Ook aandelenbelangen van Schiphol in buitenlandse luchthavens stuitten op kritiek.

Nota Deelnemingenbeleid Rijksoverheid 2022