Nieuws 13 juli 2026

Toezichthouder PCAOB volgt bij nieuwe koers meer de wens van accountantskantoren

De Amerikaanse toezichthouder op het accountantsberoep, de PCAOB, slaat onder de nieuwe voorzitter Jim Logothetis een duidelijk andere koers in. De voormalig EY-partner wil dat de PCAOB weer nadrukkelijker "de stem van het accountantsberoep laat horen".

Volgens Logothetis helpt zijn ervaring als accountant om het toezicht beter af te stemmen op de uitdagingen waarmee kantoren worden geconfronteerd. Die koerswijziging leidt echter tot zorgen bij beleggers en andere belanghebbenden, zo schrijft de Britse zakenkrant Financial Times.

EY-invloed

Stakeholders vrezen dat de onafhankelijkheid van het toezicht onder druk komt te staan, nu verschillende oud-EY-partners prominente posities hebben ingenomen binnen de Amerikaanse toezichthouders SEC en PCAOB.

Net als Logothetis is ook SEC chief accountant Kurt Hohl afkomstig van EY. Ook haalde de PCAOB een voormalig EY-bestuurder binnen als chief of staff. Critici stellen daarom al spottend dat de toezichthouder voortaan beter 'PCEYB' kan heten, zo memoreert de FT.

Na het Enronschandaal werd bepaald dat het vijfkoppige bestuur van de toen nieuwe PCAOB in meerderheid moest bestaan uit niet-accountants, om de onafhankelijkheid van de toezichthouder te garanderen. Maar sinds het gedwongen vertrek van de voormalige, strenge voorzitter Erica Williams worden de spelregels bij de PCAOB veranderd.

Regels versoepeld

De nieuwe leiding van de PCAOB lijkt gehoor te geven aan kritiek vanuit de grote accountantskantoren op recente toezichtmaatregelen. Zo staat een verplichting voor kantoren om een onafhankelijk toezichthoudend orgaan met externe leden in te stellen, weer ter discussie. Volgens de sector wegen de kosten van zo’n interne toezichthouder niet op tegen de verwachte voordelen.

Ook andere regels rondom kwaliteitsbeheersing worden mogelijk herzien. Bovendien verandert het karakter van het toezicht op de sector. Waar de PCAOB traditioneel individuele controles beoordeelt, wil de toezichthouder zich voortaan meer richten op de kwaliteitssystemen van accountantsorganisaties als geheel.

Beleggersorganisaties vrezen dat die andere aanpak minder goed werkt voor de controlekwaliteit, aldus de FT. Volgens de beleggers zorgt juist de mogelijkheid dat een individuele controle in een inspectie terechtkomt voor een sterke prikkel om die kwaliteit hoog te houden. Een systeemgerichte benadering zou die prikkel kunnen verzwakken.

Transparantie

Daarnaast bestaat er zorg over mogelijk minder transparantie. Tekortkomingen met het kwaliteitsmanagement die de PCAOB bij kantoren tegenkomt, worden mogelijk pas openbaar als een accountantskantoor die niet binnen een jaar weet te herstellen. Daardoor kunnen kwaliteitsproblemen langere tijd buiten beeld blijven.

PCAOB-voorzitter Logothetis benadrukt dat de toezichthouder op andere onderdelen juist transparanter wil opereren. Stakeholders moeten eerder worden betrokken bij de strategische agenda van de toezichthouder. Ook onderzoekt de PCAOB of meer handhavingszaken kunnen worden overgedragen aan de SEC, die procedures eerder openbaar kan maken.

De inspecties van accountantskantoren blijven het hart van het toezicht vanuit de PCAOB, zo wordt gesteld. Maar beleggers houden volgens de FT de vinger aan de pols bij de nieuwe aanpak, om te zien of de toezichthouder straks dichter tegen de accountantssector aanschurkt dan wenselijk is.