Opinie 14 april 2015

Overlopen

Eerlijk gezegd vond ik het een gewaagde kop van het Financieele Dagblad. Praten over 'overlopers' (ook het FD plaatste aanhalingstekens) als het gaat om accountants die vanuit één van de grotere accountantskantoren een overstap maken naar toezichthouder AFM.

Mijn aarzeling bij het lezen komt voort uit een gevoel voor 'ongepast taalgebruik'. Dat is een strikt particulier en misschien overdreven gevoel, maar ik zit er toch maar mooi mee. Helaas ontbrak het me aan de tijd om een goede psycholoog te bezoeken, teamsessies te organiseren en te spiegelen, om van mijn gevoel af te komen. Dus ik loop er nog steeds mee rond. Schrijven kan helpen, laat ik me vertellen.

De kwestie is niet de inhoud van het artikel. Die is to-the-point, goed overdacht en bovenal genuanceerd, inclusief een mooie kadertekst over de zin en onzin van een mogelijke overstap. Wat me vooral opviel – ter bevestiging van mijn gevoel – is de reactie van 'bestuurders van de grote kantoren'. Zij zijn tot nu toe 'niet erg enthousiast' over het voorstel.

Dat mag uiteraard, en is ook voorstelbaar gezien het schrijnende tekort aan controlecapaciteit, maar het is naar mijn mening ook een kortzichtige reactie. Ik kan me zomaar voorstellen dat zij er zelf in ieder geval nog veel meer over zouden willen zeggen dan alleen maar 'niet erg enthousiast', en vervolgens de alom bekende praktische bezwaren aan te dragen. En laat ik hier direct zeggen dat ik blij ben met de volwassen reactie van EY, die laat zien dat het anders kan! Hulde.

Maar voor de rest geldt: Door zo te reageren, én misschien ook door het gebruik van het woord 'overlopers', wordt het idee van de AFM in één keer bij het oud vuil gezet. Ongebruikt, dat wel. En oud vuil stinkt. Net als het woord overlopers. Ik associeer overlopers met mensen zonder rechte rug en zonder principes. Dat zouden accountants zich niet moeten laten zeggen.

Zullen we het eens over lopen hebben? Over het samen bewandelen van het pad dat is uitgestippeld om de kwaliteit van ons werk te verbeteren? Dat schijnt nodig te zijn en dat vereist een gezamenlijke aanpak.

Die gezamenlijkheid is van belang omdat de kwestie 'at hand' het maatschappelijk vertrouwen in het functioneren van accountants betreft. Dan is het op voorhand afwijzen van een voorstel van een betrokken partij ongepast en zelfs ongewenst. Omdat we daarmee een stap achterwaarts zetten.

Het benadrukt ook nog maar eens te meer het feit dat er geen regie mogelijk lijkt te zijn in de zich voortslepende discussie (of soap, zo u wilt) over ons mooie beroep. In dat opzicht word ik – net als Marcel Pheijffer onlangs in de richting van de NBA-voorzitter liet blijken – ongerust over de oorverdovende stilte van 'het beroep'. Uiteindelijk zal bij gebrek aan regie ieder zijn ding blijven doen en verandert er weinig. En, als de NBA de regie niet neemt, dan is het niet onverklaarbaar en onverwacht dat de AFM dat wel doet. Daar kunnen we dan toch weinig kritiek op hebben.

Laat de NBA de enige echte 'overloper' worden: zij waagt namens het beroep de oversteek naar de AFM, pakt de handschoen op, gaat voor in de tocht en loopt vervolgens met de AFM (en vele anderen) de goede kant op. Daar winnen we allemaal bij. Wie trekt de agenda? EY ligt aan kop.

En voor alle duidelijkheid: ondertussen hebben de kantoren en de individuele beroepsbeoefenaren ongetwijfeld de handen vol aan het verbeteren en borgen van de kwaliteit van de ‘beroepsuitoefening’. Ieder heeft recht op zijn eigen 'loopje'. Zolang het maar ergens over gaat.