Wilbert Geijtenbeek

Accountantskantoor Crowe Nederland - het voormalige Crowe Foederer - is vorig jaar voor € 167,9 miljoen overgenomen. Dat blijkt uit de vennootschappelijke jaarrekeningen van het kantoor, die onlangs bij het Handelsregister zijn gedeponeerd. Private equity-investeerder Rivean Capital verwierf bij de overname, in januari 2025, een meerderheidsbelang.

Voor de transactie werd de vennootschap Crowe Foederer Bidco BV opgericht, die alle aandelen van de voormalige holdingvennootschap Crowe Foederer Holding BV overnam. Moedervennootschap van deze Bidco is Crowe Foederer Group BV. De eerste jaarrekening van deze nieuwe vennootschap aan de top van de vennootschappelijke structuur, is onlangs gedeponeerd. In die jaarrekening staan de genoemde bedragen vermeld.

Ondernemingswaarde

Ervan uitgaande dat de Bidco het kantoor kocht inclusief schulden en liquide middelen houd ik, om de ondernemingswaarde te ramen, rekening met deze balansposten op 31 december 2024 uit de vorig jaar gedeponeerde stukken van Crowe Foederer Holding BV. De bankschulden bij ING Bank zijn in de aanloop naar de transactie door het kantoor in 2024 volledig afgelost. Wel hanteerde het kantoor tot de private equity-deal met Rivean een model waarbij toetredende partners bij hun aankoop van aandelen door het kantoor werden ondersteund met een voorfinanciering. Bestuursvoorzitter Johan Daams lichtte de methodiek vorig jaar op deze site toe.

'De bankschulden bij ING Bank zijn in de aanloop naar de transactie door het kantoor in 2024 volledig afgelost.'

Ik heb daarom de post schulden aan (voormalige) participanten (à € 13,6 miljoen) bij het transactiebedrag opgeteld. De posten vorderingen op participanten en liquide middelen (à respectievelijk € 9,9 miljoen en € 3,7 miljoen) trek ik van het geheel af. De geschatte ondernemingswaarde komt daarmee uit op, toevallig genoeg, opnieuw € 167,9 miljoen.

Duurder dan de Jong & Laan

Ten opzichte van de omzet van € 91,6 miljoen (over boekjaar 2024) komt de geschatte waardering van het kantoor neer op een omzetmultiple van 1,8. Ter vergelijking: tegen de toenmalige (boekjaar 2021) omzet van de Jong & Laan van € 77,9 miljoen, werd dat kantoor overgenomen voor de somma van € 85,8 miljoen, wat neerkomt op 1,1 maal de omzet. Voor de kantoren die Unia Groep vormden en voor audit only-kantoor Qconcepts lagen de omzetmultiples met respectievelijk 3 en 4,6 maal de omzet nog eens flink hoger.

Overname Taxperience

De resultaten van Crowe Foederer Holding zijn vanaf 1 januari met terugwerkende kracht verwerkt, zo meldt de jaarrekening. Een bedrag van € 146,1 miljoen is als positieve goodwill in de balans opgenomen. De in oktober 2025 overgenomen activiteiten van het 25 werknemers tellende Taxperience droegen in de laatste twee maanden van het jaar voor € 2 miljoen bij aan de totale omzet van € 100,9 miljoen van Crowe Nederland.

Voor dat belastingadvieskantoor telde de groep nog eens € 20,8 miljoen neer. Dat levert een extra goodwillboeking van € 20 miljoen op. Na afschrijving is de totale goodwillpost aan het einde van het boekjaar uitgekomen op € 159,2 miljoen.

Oorlogskas van € 30 miljoen

De aankoop is gefinancierd met investeringen door de nieuwe meerderheidsaandeelhouder en de herinvesterende partners, die blijkens het kasstroomoverzicht gezamenlijk € 111,6 miljoen voor de aandelen betaalden. Daarnaast leenden de nieuwe aandeelhouders voor € 14,2 miljoen uit aan het kantoor, "ter versterking van het weerstandsvermogen".

'Crowe heeft het recht om nog eens € 30 miljoen bij zijn leningverstrekkers aan te trekken voor toekomstige overnames en investeringen.'

Vanwege deze hoge herinvesteringen en leningen is de bankschuld ultimo 2025 relatief laag, met € 67,3 miljoen. Ter vergelijking: de banklening van concurrent Newtone liep op tot € 93 miljoen. Het in omzet gemeten veel kleinere Qconcepts heeft € 60,7 miljoen geleend bij banken. Concurrent Unia leende opgeteld € 124,7 miljoen.

Van de bankleningen die Crowe Nederland heeft aangetrokken, is € 55,5 miljoen verstrekt door Bridgepoint Credit en nog eens € 12 miljoen door ING Bank. Crowe heeft het recht om nog eens € 30 miljoen bij zijn leningverstrekkers aan te trekken voor toekomstige overnames en investeringen. Met de banken heeft Crowe Nederland een leverage ratio van 3,15 afgesproken.

Investeringen

Die investeringen wil Crowe Nederland gaan doen, zo blijkt uit de ronkende slogan One Crowe, One Engine, die het kantoor heeft geplakt op "de gestructureerde aanpak […] voor de introductie van innovatie en de bijbehorende transformatie van onze organisatie".

In 2025 heeft Crowe Nederland geïnvesteerd in een eigen data science-platform, genaamd de Data Engine, en een eigen AI-oplossing die CynthAI is gedoopt. Het technisch beheer en onderhoud daarvan worden door het eigen team verzorgd. "Vanuit de strategische keuze om dit platform ondersteunend te laten zijn aan al onze kernprocessen is ook geïnvesteerd in een functioneel business intelligence team met professionals vanuit de verschillende servicelines." De investeringen bedroegen circa € 1,5 miljoen en het verslag meldt dat daarvan € 1 miljoen "door eigen medewerkers" is opgebracht. In het huidige boekjaar verwacht Crowe Nederland nog eens acht ton te investeren in het eigen data science-platform. Het kantoor verwacht dankzij de innovaties een verdere groei in de operationele kasstromen te boeken.

Controlepraktijk apart gezet

Crowe Foederer Holding houdt 40 procent van de stemrechten en 100 procent van de winstrechten in Crowe Foederer Audit & Assurance Holding. De resterende 60 procent van de stemrechten zijn in handen van een stichting administratiekantoor. De zeggenschap over de controlepraktijk ligt daarmee bij externe accountants, zoals de Wta vereist van reguliere vergunninghouders.

'De zeggenschap over de controlepraktijk ligt daarmee bij externe accountants, zoals de Wta vereist van reguliere vergunninghouders.'

De overname van de 141 medewerkers tellende controlepraktijk is wel geconsolideerd in de cijfers. In de toelichting meldt het jaarverslag dat voor de transactie geen goodwill is opgenomen in de jaarrekening van de auditvennootschap, aangezien “dit een transactie onder gemeenschappelijke leiding betreft”.

Bij Crowe Foederer Audit & Assurance Holding is het bedrag ten laste van het vermogen gebracht. "De lening in verband met het gedeeltelijk schuldig blijven van de koopsom is ten gunste van het vermogen gebracht. Bij Crowe Foederer Holding BV is zowel de 'boekwinst' als de vordering uit hoofde van de verkoop eveneens via het eigen vermogen verwerkt. Door deze wijze van verwerking is bewerkstelligd dat de transactie geen impact heeft gehad op vermogen of resultaat van Crowe Foederer Holding BV."

Nettoverlies door afschrijvingen en rentelasten

Dat Crowe Nederland (sinds eind mei jl. de nieuwe naam van Crowe Foederer, al hanteert de website vooralsnog alleen de naam Crowe) met zijn omzet de grens van € 100 miljoen doorbrak, maakte het al eerder dit jaar bekend. Dat het netto resultaat negatief is, blijkt uit de nu gedeponeerde jaarrekening. Onder de streep prijkt een verlies van € 8,7 miljoen.

Als reden voor de verlieslatende operatie geeft het bestuur de "hoge afschrijvingskosten vanuit de geactiveerde goodwill" en de "rentelasten in verband met de voor de overname aangetrokken financiering". De rentelasten - à € 5,4 miljoen - zijn volgens het jaarverslag "opvallend". In het bedrag zijn ook kosten opgenomen, die samenhangen "met het verkrijgen van de financiering die gedurende de looptijd ten laste van het resultaat worden gebracht".

Ook Crowe rapporteert vanaf heden in ebitda: winst voor aftrek van interest, belastingen, afwaarderingen en amortisatie. De ebitda-winst over 2025 was € 16,3 miljoen positief. Het kantoor blijft met een solvabiliteit van 50 procent en een positieve operationele kasstroom van € 10,7 miljoen binnen het genoemde convenant dat met de bank is afgesproken. Aan de aandeelhouders is in boekjaar 2025 een dividenduitkering van opgeteld € 20 miljoen gedaan.

'Krapte wordt niet opgelost door ICT'

Volgens het jaarverslag wordt de prijsvorming in de accountantsmarkt "meer en meer beïnvloed door de krapte van de arbeidsmarkt en de toenemende uitdagingen van accountantsorganisaties om aan de vraag van klanten te voldoen". Het gevecht om talent leidt volgens het bestuur tot "stijgende salariskosten en de hiermee gepaard gaande stijgende tarieven".

'Het gevecht om talent leidt volgens het bestuur "tot stijgende salariskosten en de hiermee gepaard gaande stijgende tarieven".'

Daarom is geïnvesteerd in uitbreiding van de staffuncties en in digitalisering en kunstmatige intelligentie.

Over dat laatste meldt Crowe opmerkelijk genoeg dat automatiseringsoplossingen "echter niet zozeer tot efficiencyvoordelen maar met name tot verhoging van de toegevoegde waarde van de dienstverlening" leiden. De belofte van kunstmatige intelligentie mag dan zijn dat het mensenwerk geleidelijk zal vervangen, toch is in de praktijk sprake van behoorlijke onzekerheid over de toekomst van de arbeidsmarkt, aldus het bestuur van Crowe. "De wijze waarop accountantsorganisaties in staat zijn om deze innovaties en technologische veranderingen in te voegen zal naar onze mening in belangrijke mate de toekomstige concurrentiepositie bepalen."

Meer internationale samenwerking

De samenwerking met Rivean Capital heeft de positie van het kantoor binnen het internationale netwerk Crowe Global niet nadelig beïnvloed, aldus het bestuur. "We hebben afgelopen jaar dan ook nog meer dan in voorgaande jaren de mogelijkheden van ons lidmaatschap benut. Steeds meer collega's zijn vertegenwoordigd in de diverse commissies binnen Crowe Global."

Crowe Nederland focust op het uitbouwen van persoonlijke contacten via de diverse internationale evenementen. Zo lopen er samenwerkingen op het gebied van belastingadvies en accountancy, personeelszaken en technologische dienstverlening.

In Nederland maakt Crowe Peak ook deel uit van het internationale Crowe Global-netwerk. Dat kantoor sloot zich vorig jaar aan bij de Jong & Laan, waarin private equity-firma Waterland investeert.

Verwachte omzetgroei van 10 procent

Voor dit boekjaar raamt Crowe Nederland een autonome omzetgroei van 10 procent, in alle servicelines. Komend jaar wil het kantoor de managementstructuur met de juiste invulling van essentiële posities toekomstbestendiger maken. Ook beoogt Crowe "een actief maar kritisch m&a-beleid, gericht op de groeidoelstellingen" en met "relatief snelle en zorgvuldige, gestructureerde integratie en harmonisatie van de bedrijfsonderdelen in Crowe". Met de uitbouw wil het kantoor de multidisciplinaire samenwerking tussen de verschillende servicelines verder uitbouwen.

Tot slot heeft Crowe Nederland een "ambitieus HR-plan" vastgesteld, dat moet bijdragen aan de ambitie om dit jaar te groeien met 5 tot 10 procent in aantal medewerkers.

• Jaarrekening Crowe Foederer Holding BV 2025
• Jaarrekening Crowe Foederer Group BV 2025