Voor alle functies die creativiteit en/of samenwerking vragen, is overwegend thuiswerken een slecht idee. Dat geldt ook voor accountants, aldus Jan Bouwens.

Discussie Column Vandaag

Terug naar kantoor is goed voor de professional en de werkgever

Afgelopen maand meldden onder meer het FD, de Volkskrant en NRC dat ABN Amro via de CAO de werknemers wil terugroepen naar kantoor. En de bank staat niet alleen, als het gaat om de wens personeel terug naar het kantoor te brengen.

Het is waar dat thuiswerken zeer gunstig kan uitwerken, als het gaat om productiviteitsverbeteringen en kosten. Zo registreren Nick Bloom, James Liang, John Roberts en Jenny Ying voor een callcenter een productiviteitsstijging van ruim 13 procent, omdat men thuis meer uren werkt en ook meer klanten bedient.  De voordelen zijn evident, medewerkers kunnen hun werkdag flexibeler inrichten en zijn minder afgeleid door hun (kantoortuin-)omgeving, als zij op door hun uitkozen momenten hun werk kunnen doen. De onderzoekers vinden ook dat mensen die de optie wordt geboden van huis uit te werken, minder snel dan voorheen ontslag nemen. Recent nog meldde deze site dat mensen hun administratieve taken liefst in de rust van thuis uitvoeren.

In dat licht lijkt het onbegrijpelijk dat professionele dienstverleners en financiële dienstverleners mensen terug willen op kantoor. Of toch niet? Het zojuist aangehaalde onderzoek heeft betrekking op routinewerk dat werknemers onafhankelijk van elkaar kunnen uitvoeren, zoals in callcenters. Echter, slechts een beperkt aantal functies heeft deze kenmerken. Het blijkt dat zodra adequate uitvoering van de functie samenwerking en creativiteit vergt, de productiviteitsvoordelen verdwijnen als sneeuw voor de zon.

Michael Gibbs, Friederike Mengel en Christoph Siemroth registreren dat het aantal gewerkte uren van thuiswerkers met 18 procent toeneemt in een dienstverlenend techbedrijf (ICT). Echter, de productiviteit van de werknemers daalde met 8-19 procent. Uit hun onderzoek blijkt dat in vergelijking met op kantoor werken, veel meer tijd dan voorheen moet worden besteed aan coördinatie-activiteiten en vergaderingen. Werknemers netwerkten met minder personen en bedrijfseenheden, zowel binnen als buiten het bedrijf. Gibbs e.a. vinden in dat verband ook dat thuiswerkers minder coaching en minder één-op-één-gesprekken met leidinggevenden voeren.

De bevindingen suggereren belangrijke knelpunten voor bedrijven bij de implementatie van werken op afstand. Naarmate de kwaliteit van het werk sterker afhangt van samenwerking, verdwijnen de positieve effecten van thuiswerken en dreigen deze zelfs negatief uit te werken op productiviteit en de kwaliteit van het geleverde werk. Op basis van het gegeven onderzoek is overwegend thuiswerken in veel beroepsgroepen ongewenst; zoals in de financiële- en professionele dienstverlening. Soms thuis werken is geen probleem en is zelfs gunstig, maar overwegend thuiswerken is dat wel.

Als we denken aan het werk van de accountant, dan geldt ook dat samenwerking nodig is. Soms is dat bij de klant, soms in het team en vaak allebei. Een thuiswerkende accountant die alle onderliggend materiaal elektronisch moet achterhalen of uit gesprekken, heeft meer gesprekken nodig om het materiaal te krijgen. Als je wilt ervaren of de baas internal controls onrechtmatige betalingen verricht, helpt het als je zelf in het bedrijf het oor te luisteren legt. Managers zijn spraakzamer als zij de accountant op kantoor ontmoeten, dan wanneer zij elkaar in een Teams-meeting spreken. Audit teams die fysiek samen zitten, komen tot creatievere oplossingen bij het interpreteren en uitvoeren van werk.

Tot slot laat recent onderzoek van Natalia Emanuel, Emma Harrington en Amanda Pallais zien dat het psychisch welzijn lijdt onder thuiswerken. Mensen die bijna uitsluitend thuis werken, hebben een grotere kans op mentale kwesties. Heel gek is het niet, als de medewerker vaker op kantoor werkt dan thuis.