De grote techbedrijven zetten steeds vaker garanties in om de financiering van AI-datacenters en chips mogelijk te maken, zonder dat die verplichtingen volledig op de eigen balans verschijnen. Uit een recente analyse van de Financial Times blijkt dat techreuzen als Meta en Nvidia in de afgelopen twaalf maanden voor maximaal 300 miljard dollar aan zulke garanties hebben afgegeven.

De garanties zijn onderdeel van innovatieve financieringsconstructies waarmee de techreuzen de snelle groei van hun AI-infrastructuur proberen te versnellen, aldus de FT. In de praktijk worden de leningen veelal verstrekt door speciale vennootschappen, die eigenaar zijn van de datacenters of de chip-infrastructuur.

Key audit matter

Jan Bouwens waarschuwde tijdens de Rode Loper-sessie van 25 september voor "hele grote risico's" die verbonden kunnen zijn aan off balance sheet accounting. Goed nieuws is wat hem betreft daarom dat controlerend accountant EY dergelijke constructies bij controleklant Meta eerder heeft aangemerkt als critical audit matter.

Volgens Bouwens moeten accountants hun werk doen in een tijd waarin producten en diensten zich razendsnel ontwikkelen en daarmee ook grote risico's worden genomen. De noodzaak van het instandhouden van echt inhoudelijke kennis bij accountants is daarom "groter dan ooit", aldus de hoogleraar.

Parallel met kredietcrisis

Elders op Accountant.nl staat auteur en voormalig accountant Nart Wielaard ook stil bij de miljardenfinanciering door AI-giganten. "Wie goed kijkt naar de enorme investeringen in AI door de bekende hyperscalers als Anthropic, OpenAI, Google en anderen, ziet daarin een patroon dat nogal lijkt op dat van 2008”, aldus Wielaard, verwijzend naar de kredietcrisis van destijds.

Eerder schreef columnist Joris Joppe op deze website over de jaarcijfers van AI-gigant Nvidia. Ook hij onderstreepte dat AI voor accountants niet alleen als tooling, maar ook als verslaggevingsvraagstuk zeer relevant is.

Toezichthoudende rol

Tijdens de Rode Loper ging de recent gepromoveerde advocaat en universitair docent Lars in 't Veld nader in op het motief om zijn proefschrift te schrijven over de controlerend accountant van de beursvennootschap. Dat had alles te maken met de onrust rondom het accountantsberoep in 2014.

Hij zag, naast de certificerende en adviserende functie, ook een toezichthoudende rol voor accountants. Dat is niets nieuws, want in het Staatsblad van 1928 werd al over de toezichthoudende functie van het beroep geschreven, aldus In ’t Veld.

PwC-bestuurder Martijn Jansen benadrukte dat die toezichthoudende rol van de accountant het beroep zo leuk maakt. De groeiende invloed van AI op het vak kan de kwaliteit helpen verbeteren en is ook goed voor de aantrekkelijkheid van het vak, omdat jonge aankomend accountants zo "veel sneller relevant bezig zijn", meende Jansen. Als accountant moet je in tijden van AI "de techniek maximaal zijn werk laten doen, maar durf die te challengen", zo stelde hij. 

Leidraden

Marcel Bongers, lid van de kerngroep Accounttech van de NBA, vroeg tijdens de Rode Loper-sessie aandacht voor de twee leidraden over AI die door de beroepsorganisatie zijn uitgebracht. De jongste daarvan gaat over de voorwaarden voor toepassing van AI in de praktijk. "Met AI kun je van een slechte accountant geen goede maken, maar met AI wordt een goede accountant wel een betere", aldus Bongers.

Organisator Endymion Struijs, inmiddels dertig jaar in het accountantsvak werkzaam, memoreerde tijdens de bijeenkomst dat zijn kantoor STUDIOAMS dit jaar "op Bevrijdingsdag" een AFM-vergunning heeft verkregen voor het mogen verrichten van wettelijke controles. En huiszanger Dave Dekker zong over 'Zeg me wie je ziet', een 'Foto van vroeger' en 'Papa's geld'.