Probleemschulden kosten maatschappij jaarlijks zeker 8,5 miljard
Problematische schulden van huishoudens kosten de maatschappij jaarlijks op zijn minst 8,5 miljard euro, ongeveer 1 procent van het bruto binnenlands product. Dat blijkt uit onderzoek in opdracht van ambtenaren van verschillende ministeries.
In een Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) keken ambtenaren naar 'problematische schulden' van huishoudens; schulden die iemand nu of in de nabije toekomst niet meer kan aflossen. Bijna 9 procent van de Nederlandse huishoudens kampt met deze probleemschulden: 730.000 huishoudens. Het is volgens de ambtenaren een "veelvoorkomend en hardnekkig probleem", maar zij concluderen ook dat het beleid van het kabinet en zijn voorgangers hierop niet goed genoeg werkt.
De kostenpost van zeker 8,5 miljard is becijferd door Panteia, Hogeschool Utrecht en het Nibud in opdracht van het Rijk. Het bedrag is een "conservatieve inschatting" en wordt voor een groot deel "afgewenteld op de samenleving", aldus de onderzoekers.
De kosten bestaan uit directe kosten van betrokken partijen (zoals schuldeisers, rechters en overheden), maar ook kosten die door probleemschulden ontstaan. Mensen met schulden hebben vaak lang last van stress, "wat weer kan leiden tot verzuim, productiviteitsverlies en extra zorgkosten". Ook bedrijven hebben zo dus last van probleemschulden.
Ketenprobleem
Het "hardnekkige" probleem bevindt zich vooral in de 'keten' van betrokken partijen. Deze wijzen soms te veel naar elkaar en zijn tegelijkertijd zeer afhankelijk van elkaar. Het Rijk heeft vooral ambities, maar laat de uitvoering te veel over "aan private partijen, onafhankelijke rechters en autonome gemeenten". Daardoor mist eenheid van het beleid.
De overheid moet ook kijken naar de oorzaken van schulden: "onvoldoende inkomen, gewijzigde levensomstandigheden, (structurele) overbesteding, verslavingen, de huidige consumptiemaatschappij".
Als mensen eenmaal in de schulden komen, moet de schuldhulpverlening beter zijn, bijvoorbeeld door eerder hulp aan te bieden. Ook melden nog steeds te weinig mensen met probleemschulden zich bij de gemeente.
Demissionair minister Carola Schouten (Armoedebeleid) heeft het onderzoek naar de Tweede Kamer gestuurd, maar geeft daarbij aan dat een reactie erop aan haar opvolger is. Het nieuwe kabinet staat op 2 juli op het bordes.
Bron: ANP
Gerelateerd
ADR gaf bij twee ministeries controleverklaring met beperking af
De Auditdienst Rijk (ADR) heeft bij twee van de onderzochte jaarverslagen van de verschillende ministeries een controleverklaring met beperking afgegeven. De ADR...
Rekenkamer: Rijksoverheid boekt weinig resultaat in 2025
Veel doelen die de Rijksoverheid voor de korte termijn had gesteld, zijn in 2025 niet gehaald. Veel langetermijndoelen zijn uit zicht. Onder meer op het gebied van...
Financieel Jaarverslag Rijk 2025: stabiele overheidsfinanciën in tijden van geopolitieke onzekerheid
2025 was een economisch stabiel jaar. Ondanks toenemende economische onzekerheid in de wereld, groeide de Nederlandse economie met 1,8 procent. Ook de overheidsfinanciën...
PwC: belastingbijdrage bedrijven groeit in verhouding harder
Het Nederlandse bedrijfsleven heeft vorig jaar een grotere bijdrage geleverd aan de overheidsfinanciën. Uit jaarlijks onderzoek blijkt dat bedrijven samen 119,1...
Algemene Rekenkamer biedt op Verantwoordingsdag 23 rapporten aan
Op Verantwoordingsdag, woensdag 20 mei, biedt de Algemene Rekenkamer haar verantwoordingsonderzoek aan de Tweede Kamer aan. Het onderzoek bestaat dit jaar uit 23...