Nieuws 04 juli 2025

EY: Europese bedrijven maken meer winst en verlagen kosten dankzij AI

De inzet van technologie zoals kunstmatige intelligentie (AI) heeft meetbare effecten op de financiële prestaties van Europese bedrijven en organisaties. Vier op tien bedrijven zien een productiviteitsverhoging door inzet van AI.

Volgens de EY European AI Barometer 2025 levert de inzet van AI gemiddeld € 6,24 miljoen aan extra winst of besparingen op. EY ondervroeg hiervoor 4.929 respondenten, uit 23 sectoren in negen Europese landen.

Ruim de helft (56 procent) van de respondenten zegt dat hun organisatie positieve kosten effecten ervaart door het gebruik van AI. Dat is een stijging van elf procent vergeleken met het voorgaande jaar (45 procent). Vijftien procent zegt dat hun organisatie geen positieve impact van AI voelt. Bijna dertig procent geeft aan dat het nog te vroeg is om dit te zeggen.

Zestig procent van de bedrijven in Nederland geeft aan meer dan €1 miljoen te besparen door AI-toepassingen. Van deze groep stelt 37 procent zelfs meer dan €5 miljoen te besparen. Dit benadrukt de aanzienlijke financiële voordelen van AI en de noodzaak voor bedrijven om deze technologie te adopteren om concurrerend te blijven, aldus EY.

Sectoren en regio’s

Vooral in de gebieden van geavanceerde productie (78 procent), sport (74 procent) en agrarische bedrijfsvoering (73 procent) verbetert AI de economische prestaties van organisaties. Omgekeerd profiteren de sectoren overheid & publieke sector (35 procent), professionele diensten (41 procent) en gezondheidszorg (48 procent) volgens de respondenten het minst van de technologie.

Spaanse organisaties zien de grootste voordelen van het gebruik van AI-toepassingen (70 procent). Organisaties uit België (60 procent) en Duitsland (59 procent) scoren ook bovengemiddeld. Portugal (42 procent) en Oostenrijk (47 procent) scoren lager. In 2024 stond Nederland nog laagste in het rijtje, maar ons land is in 2025 gestegen naar de zevende plek.

Verschillen in ervaring

Medewerkers en leidinggevenden beoordelen productiviteitsverhogingen door AI anders. De positieve effecten van AI op het dagelijks werk zijn evident, volgens gebruikers: 43 procent geeft aan dat AI hen productiever maakt in hun werk.

Mannen zien dit effect duidelijker (48 procent) dan vrouwen (39 procent), en het management (56 procent) meer dan niet-management medewerkers (35 procent). Opvallend: terwijl de meerderheid van de leidinggevenden een productiviteitsstijging waarneemt bij de eigen medewerkers dankzij AI (57 procent), is dit andersom veel. Nog geen derde van de medewerkers (32 procent) ziet een verhoogde productiviteit bij hun leidinggevenden door AI.

Sterk signaal

“AI loont”, stelt Menno Bonninga, partner bij EY en AI Lead. “Dat de meerderheid van het management positieve kosteneffecten ziet van het gebruik van AI is een sterk signaal. AI heeft in Nederland geleid tot kostenbesparingen of een verhoogde omzet binnen bedrijven.”

Hoewel het Europese AI-adoptiegemiddelde 78 procent is en de Nederlandse adoptie scherp stijgt, blijft die nog steeds achter bij de Europese leiders. “Dit betekent dat er nog veel terrein te winnen is”, meent Bonninga. “Degenen die zich niet met AI bezighouden zullen achterblijven, zowel medewerkers als organisaties als geheel. We staan nog aan het begin van deze technologische revolutie en het is dus niet te laat om na te denken over hoe AI kan helpen om als organisatie een stap voor te blijven op de concurrentie.”

Kansen en risico’s

De respondenten identificeren ook de risico's en kansen die gepaard gaan met AI. Verhoogde efficiëntie (30 procent), resource optimalisatie (26 procent), en verbeterde klantenservice (24 procent) worden gezien als belangrijkste kansen voor het gebruik van AI in organisaties. Privacyzorgen (30 procent), ethische vraagstukken (27 procent) en banenverlies (25 procent) worden genoemd als grootste uitdagingen.

Uit het EY-onderzoek blijkt dat Nederlandse werknemers zich voorbereiden op veranderingen in hun baan door AI. „We zien een stijging in de bezorgdheid, van 51 procent in 2024 naar 71 procent in 2025, waarvan 39 procent in 2025 bezorgd is over de impact op hun baan“, aldus Bonninga.

ING-onderzoek

Dat laatste blijkt ook uit recent onderzoek van ING naar de invloed van AI. De bezorgdheid over de gevolgen voor de werkgelegenheid groeit. Ruim veertig procent van de door ING ondervraagden verwacht dat AI per saldo banen zal kosten. Werkenden verwachten steeds meer dat AI hun baan zal veranderen.

EY ziet ook een stijging in het aantal Nederlandse werknemers dat de educatie over AI in eigen handen neemt en enige stijging in trainingen die hun organisatie aanbiedt.