Opinie 19 juli 2011

Bericht uit Brussel (1): de gebruikelijke oogkleppen

Begin juli was ik op uitnodiging van de Europese Commissie een paar dagen in Brussel voor het tiende verjaardagsfeestje van het Directoraat-Generaal (DG) Interne Accountantsdienst (IAS).

Ik ben altijd in voor feestjes en het was een waar genoegen om de dienst die ik in haar babyjaren (2001-2004) mocht leren praten, terugpraten, lezen en schrijven, terug te zien als zelfbewust en op volledige sterkte werkend professioneel team, IIA compliant. 

De IAS heeft dit jaar ook haar eerste in control-verklaring afgeven. 

Neen, ik heb me niet bemoeid met de deugdelijke grondslag van deze recente IAS-verklaring in weerwil van het feit dat de Europese Rekenkamer  nog steeds een afkeurende verklaring op de uitgaven geeft - en negentig procent van de lidstaten nog steeds weigert een nationale assurance statement af te geven. 

Het was per slot een verjaardagsfeestje en dan ga je de jarige niet dit soort lastige vragen stellen. 

Maar op 4 juli 2011 kon ik met tevredenheid vaststellen dat de accountant van de commissie nu eindelijk ook de jaarrekening tekent, dat de in control assurance statements van het DG duidelijk hun zuiverend effect hebben gehad, dat de meeste lidstaten - Nederland zeker niet uitgesloten - aan de verslaggevingsstructuur van de commissie nog een puntje kunnen zuigen, en dat het zuilenstelsel in de controlegemeenschap van de commissie is doorbroken. 

Openbare accountants Ik beschouw Brussel zo'n beetje als mijn derde hoofdstad, naast Washington DC en Amsterdam, en heb er al met al vijftien jaar gewoond. Ik maak dan ook altijd van een bezoekgelegenheid gebruik om mijn netwerk nog eens aan te spreken over de stand van de eer van de stand van het accountantsberoep. 

Welnu, de Europese koepel van beroepsorganisaties van accountants FEE had eind juni 2011 een bijeenkomst georganiseerd over die vraag. Het betrof met name een tussenbalans over de Barnier-voorstellen. 

De essentie van de reacties die ik na deze FEE-conferentie ontvang uit beroepskringen is 'they don't get it'. Daarbij doelen ze op 'ingegraven EU-bureaucraten' die weinig willen meegeven en het woord van het beroep niet meer automatisch aan willen nemen voor wat het ooit is geweest. 

Als ik zo naar de argumentatie van deze critici luister - niets nieuws onder de zon anders dan de gebruikelijke oogkleppen - dan denk ik dat op de burelen van de DG Interne Markt dezelfde verzuchting wordt geslaakt over de beroepsreactie op de Barnier-voorstellen: 'They don't get it!'. Met name begrijpen ze niet de ernst waarom en waarmee Barnier zijn hervormingen wil doorzetten. 

Ik moet me altijd een beetje inhouden wanneer ik uit de private sector de schampere opmerkingen hoor over onze, jawel onze, overheidsbureaucraten die de zaak wel even mogen redden, inclusief het de facto lostrekken van de financiële wereld uit het zelfgecreëerde financiële moeras. 

In de herfst van dit jaar worden de Europese witte (of welke kleur dan ook) hervormingsrooksignalen verwacht. In ieder geval zal voor Sinterklaas de vraag zijn beantwoord wie de koek krijgt, en wie de gard. 

Jules Muis